Bước vào năm học 2026-2027, một số chính sách mới trong lĩnh vực giáo dục bắt đầu được áp dụng từ ngày 1/9, tập trung vào khung cơ cấu hệ thống giáo dục quốc dân mới, khung trình độ quốc gia Việt Nam mới, cho phép ký hợp đồng toàn thời gian với nhà giáo nghỉ hưu, giáo dục mầm non và việc khai thác tài nguyên giáo dục mở trong các cơ sở giáo dục đại học.
Áp dụng Khung cơ cấu hệ thống giáo dục quốc dân mới
Theo Quyết định 38/2026/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ có hiệu lực thi hành từ ngày 7/9, hệ thống giáo dục quốc dân được phân thành 9 cấp độ chương trình giáo dục, từ cấp độ 0 đến cấp độ 8.
Trong đó, cấp độ 0 tương ứng với giáo dục mầm non; cấp độ 1 là giáo dục tiểu học; cấp độ 2 là trung học cơ sở; cấp độ 3 gồm trung học phổ thông và đào tạo sơ cấp; cấp độ 4 là trung cấp; cấp độ 5 là cao đẳng; cấp độ 6 là đại học; cấp độ 7 là thạc sĩ và cấp độ 8 là tiến sĩ.
Chương trình giáo dục tích hợp nhiều cấp học hoặc trình độ đào tạo sẽ được xếp theo cấp độ cao nhất. Việc xây dựng khung mới nhằm tạo cơ sở thống nhất cho việc thiết kế chương trình đào tạo, đồng thời tăng cường khả năng liên thông, công nhận và chuyển tiếp kết quả học tập giữa các cấp học.
Áp dụng Khung trình độ quốc gia Việt Nam mới
Phó Thủ tướng Lê Tiến Châu đã ký Quyết định số 39/2026/QĐ-TTg ngày 23/7/2026 quy định về Khung trình độ quốc gia Việt Nam, có hiệu lực thi hành từ ngày 7/9 tới.
Theo cấu trúc, Khung trình độ quốc gia Việt Nam gồm 8 bậc trình độ, được sắp xếp theo mức độ tăng dần về độ phức tạp của kiến thức, kỹ năng và mức độ tự chủ, trách nhiệm cá nhân.
Trong đó, bậc 1 và bậc 2 phản ánh khả năng thực hiện các công việc đơn giản hoặc cơ bản dưới sự hướng dẫn; bậc 6 tương ứng với trình độ vận dụng kiến thức toàn diện và tư duy phản biện; bậc 8 thể hiện năng lực sáng tạo tri thức mới và giải quyết các vấn đề phức tạp của chuyên môn hoặc xã hội (ứng với chương trình đào tạo trình độ tiến sĩ).
Khung trình độ mới được kỳ vọng sẽ hỗ trợ các cơ sở giáo dục đại học, giáo dục nghề nghiệp xây dựng chuẩn đầu ra, đồng thời tạo thuận lợi cho việc đối sánh và công nhận văn bằng trong nước và quốc tế.
Các thí sinh kiểm tra lại giấy tờ tuỳ thân và dụng cụ làm bài trước khi vào phòng thi.
Nhà giáo nghỉ hưu được ký hợp đồng toàn thời gian
Nếu các quy định trước đây chỉ điều chỉnh hoạt động thỉnh giảng thì Thông tư 59/2026/TT-BGDĐT của Bộ Giáo dục và Đào tạo lần đầu bổ sung cơ chế cho phép cơ sở giáo dục ký hợp đồng lao động toàn thời gian với nhà giáo nghỉ hưu nếu đáp ứng các điều kiện theo quy định.
Thông tư cũng quy định về nhà giáo thỉnh giảng, trong đó yêu cầu người được mời thỉnh giảng phải đáp ứng các tiêu chuẩn về phẩm chất, đạo đức nghề nghiệp, sức khỏe và trình độ chuyên môn phù hợp với nhiệm vụ được giao.
Về thời giờ làm việc, cơ sở giáo dục và nhà giáo được thỏa thuận trong hợp đồng lao động nhưng phải tuân thủ quy định của Bộ luật Lao động đối với người lao động cao tuổi. Về tiền lương và phụ cấp, mức hưởng được thực hiện theo thỏa thuận trong hợp đồng lao động và quy định của pháp luật. Cơ sở giáo dục có thể chi trả các khoản phụ cấp hoặc chế độ đãi ngộ khác nhằm ghi nhận trình độ chuyên môn, kinh nghiệm và đóng góp của nhà giáo.
Thông tư 59 chính thức có hiệu lực từ ngày 1/9.
Quy định mới về đồ chơi, học liệu ở bậc mầm non
Cũng từ ngày 1/9, Thông tư 60/2026/TT-BGDĐT có hiệu lực, quy định tiêu chuẩn, quy trình biên soạn tài liệu hướng dẫn thực hiện Chương trình giáo dục mầm non và việc lựa chọn đồ chơi, học liệu sử dụng trong các cơ sở giáo dục mầm non.
Theo quy định mới, việc lựa chọn đồ chơi, học liệu phải căn cứ vào chương trình giáo dục mầm non, điều kiện thực tế của cơ sở giáo dục và nguồn lực của địa phương, nhà trường, cha mẹ trẻ.
Đồng thời, các sản phẩm phải đáp ứng yêu cầu về tính thẩm mỹ, giáo dục, phù hợp với nhận thức của trẻ.
Đặc biệt, Thông tư nghiêm cấm sử dụng các đồ chơi, học liệu có nội dung bạo lực, phản cảm, kích động hành vi không phù hợp hoặc truyền bá tôn giáo không đúng quy định. Bên cạnh đó, việc lựa chọn phải phù hợp với điều kiện thực tế của địa phương và cơ sở giáo dục, bảo đảm hiệu quả và tránh lãng phí. Việc lựa chọn đồ chơi, học liệu phải được thực hiện thông qua hội đồng của cơ sở giáo dục mầm non, không do cá nhân quyết định.
Lần đầu có khung pháp lý về khai thác tài nguyên giáo dục mở
Trong giáo dục đại học, Thông tư 61/2026/TT-BGDĐT quy định về khai thác, sử dụng tài nguyên giáo dục mở trong hoạt động giáo dục đại học cũng có hiệu lực từ ngày 1/9.
Theo Thông tư, tài nguyên giáo dục mở đưa vào sử dụng phải bảo đảm chất lượng, được gắn giấy phép mở phù hợp và đáp ứng yêu cầu tích hợp, chia sẻ trên môi trường số. Các cơ sở đào tạo có trách nhiệm xây dựng cơ chế kiểm soát chất lượng, thẩm định, cập nhật và tiếp nhận phản hồi của người sử dụng nhằm bảo đảm chất lượng học liệu. Quyền và trách nhiệm của tổ chức, cá nhân trong khai thác, sử dụng tài nguyên giáo dục mở được làm rõ.
Đáng chú ý, các học liệu, giáo trình, bài giảng, khóa học trực tuyến và các sản phẩm học thuật được tạo lập toàn bộ hoặc chủ yếu từ nguồn ngân sách nhà nước được ưu tiên công bố theo giấy phép mở, trừ trường hợp pháp luật có quy định khác hoặc thuộc phạm vi hạn chế công bố.
