"Đợt dịch lần này tại châu Phi có nhiều dấu hiệu bất thường khi xuất hiện các chùm ca tử vong trong cộng đồng, số ca nghi nhiễm tăng nhanh trên diện rộng, tỷ lệ xét nghiệm dương tính cao và đã có hiện tượng lây lan qua biên giới", TS.BS Hoàng Minh Đức, Cục trưởng Cục Phòng bệnh, Bộ Y tế, nói tại cuộc họp trực tuyến về công tác giám sát, phòng chống bệnh do virus Ebola, hôm 22/5.
Dù Tổ chức Y tế thế giới (WHO) đánh giá nguy cơ lây nhiễm toàn cầu hiện ở mức thấp, Bộ Y tế cho rằng Việt Nam vẫn cần tăng cường giám sát do không loại trừ khả năng virus xâm nhập qua hành khách nhập cảnh từ vùng dịch.
Đến nay, Việt Nam chưa ghi nhận ca Ebola nào.
Ebola là bệnh truyền nhiễm nhóm A đặc biệt nguy hiểm, có khả năng lây lan nhanh và tỷ lệ tử vong có thể lên tới 90%. Ebola lây từ động vật hoang dã sang người, sau đó truyền qua tiếp xúc trực tiếp với máu, dịch cơ thể hoặc vật dụng nhiễm mầm bệnh. Các triệu chứng ban đầu gồm sốt, đau đầu, đau cơ, mệt mỏi, sau đó có thể xuất huyết nặng và suy đa cơ quan.
Hiện mới có vaccine và thuốc điều trị đặc hiệu với chủng Ebola cổ điển, trong khi chưa có biện pháp điều trị đặc hiệu cho chủng Bundibugyo gây ra đợt dịch hiện nay.
Nhân viên y tế ứng phó đợt bùng phát Ebola tại Congo. Ảnh: Africa CDC
Bộ Y tế yêu cầu các địa phương tăng cường giám sát nhằm phát hiện sớm ca bệnh Ebola xâm nhập, đặc biệt tại cửa khẩu, sân bay quốc tế và các cơ sở khám chữa bệnh. Các địa phương duy trì đội phản ứng nhanh, sẵn sàng xử lý ngay khi xuất hiện ca nghi nhiễm hoặc ca bệnh xâm nhập. Người về từ vùng dịch Ebola cần tự theo dõi sức khỏe 21 ngày.
Bộ Y tế cũng đề nghị địa phương xây dựng các kịch bản ứng phó theo từng cấp độ nguy cơ, từ phát hiện ca nghi ngờ đến tình huống dịch lan rộng. Song song đó, ngành y tế tăng cường năng lực xét nghiệm, giám sát và chẩn đoán virus Ebola tại các viện đầu ngành và bệnh viện tuyến trung ương để phát hiện sớm, dự báo và đáp ứng dịch bệnh.
Hiện Viện Vệ sinh Dịch tễ Trung ương và Viện Pasteur TP HCM có đầy đủ nhân lực, trang thiết bị và phòng an toàn sinh học cấp III phục vụ xét nghiệm Realtime PCR và giải trình tự gene virus Ebola. Hai đơn vị này cũng đã đặt mua sinh phẩm chẩn đoán đặc hiệu theo hướng dẫn của WHO, dự kiến sẽ được chuyển về Việt Nam trong 7-10 ngày tới để sẵn sàng cho các tình huống dịch bệnh phát sinh.
Theo WHO, dịch Ebola lần này liên quan chủng virus Bundibugyo. Tỉnh Ituri của Congo từ đầu tháng 5 đến nay đã ghi nhận hàng trăm ca nghi nhiễm. Tính đến ngày 18/5, nước này có 516 ca nghi mắc Ebola, trong đó 131 trường hợp tử vong. Đây là đợt bùng phát Ebola thứ 17 tại Congo kể từ năm 1976.
WHO xác nhận 4 nhân viên y tế tử vong do Ebola đợt này, làm dấy lên quan ngại về lây nhiễm trong cơ sở khám chữa bệnh và những lỗ hổng trong kiểm soát nhiễm khuẩn.
Tại Uganda, giới chức y tế ghi nhận hai ca, trong đó một trường hợp tử vong, đều là người đến từ Congo.
WHO hôm 17/5 đánh giá đây là sự kiện y tế công cộng khẩn cấp gây quan ngại quốc tế.
Bệnh Ebola có 6 chủng, trong đó có 3 chủng phổ biến nhất gồm chủng virus Ebola, chủng virus Sudan và chủng virus Bundibugyo. Chủng Bundibugyo được xác định là virus gây nên đợt dịch bệnh này tại Congo và Uganda. Các quốc gia ngoài châu Phi gồm Mỹ, Tây Ban Nha, Anh, Italy đã ghi nhận ca bệnh xâm nhập, hầu hết là nhân viên y tế tham gia hỗ trợ chống dịch hoặc công dân di chuyển từ vùng dịch trở về.
