Đừng lầm tưởng ung thư đại trực tràng là căn bệnh chỉ cần lo lắng khi đã bước sang tuổi ngũ tuần. Thực tế, số ca mắc "ung thư đại trực tràng khởi phát sớm" ở những người dưới 50 tuổi đang gia tăng trên toàn cầu với tốc độ đáng báo động.
Phân tích từ nhiều nghiên cứu y khoa cho thấy, làn sóng ung thư gia tăng ở thế hệ trẻ không đơn thuần đến từ yếu tố di truyền. Đó là hệ quả của "sự tích tụ môi trường sống và thói quen từ nhỏ đến lớn". Nguy cơ không đến từ một hành vi đơn lẻ, mà là sự cộng hưởng độc hại. Tất cả đang âm thầm đẩy hệ đường ruột của người trẻ đến bờ vực nguy hiểm.
Dựa trên các báo cáo khoa học mới nhất, chuyên gia dinh dưỡng Tiết Hiểu Tinh đã chỉ ra 5 lối sống sai lầm đang tàn phá hệ tiêu hóa của thế hệ hiện đại:
Chế độ ăn "nghèo chất xơ, giàu chất béo"
Báo cáo tổng hợp năm 2025 của Quỹ Nghiên cứu Ung thư Thế giới (WCRF) khẳng định, chế độ ăn giàu chất xơ có mối liên hệ mật thiết với việc giảm tỷ lệ mắc ung thư đại trực tràng.
Chất xơ không chỉ kích thích nhu động ruột, giúp hệ bài tiết hoạt động trơn tru, mà còn là "thức ăn" nuôi dưỡng các lợi khuẩn, tạo ra các axit béo chuỗi ngắn có đặc tính kháng viêm mạnh mẽ để bảo vệ niêm mạc ruột.
Lười uống sữa và thiếu hụt canxi
Một nghiên cứu quy mô lớn được công bố trên tạp chí danh tiếng Nature Communications năm 2025, sau khi phân tích dữ liệu ăn uống của hơn 540.000 phụ nữ Anh, đã đưa ra kết luận mang tính bước ngoặt: Chỉ cần bổ sung khoảng 300 mg canxi mỗi ngày (tương đương với 1 ly sữa), nguy cơ ung thư đại trực tràng sẽ giảm khoảng 17%.
Nghiên cứu cũng nhấn mạnh việc tăng cường rau xanh, trái cây, ngũ cốc nguyên hạt và các loại đậu có tác dụng phòng ngừa ung thư rõ rệt. Các nghiên cứu trên quần thể người châu Á cũng cho ra kết quả đồng nhất: Chế độ ăn nhiều chất xơ và thiên về thực vật là "lá chắn" vững chắc bảo vệ đại trực tràng.
Thức khuya, ngủ không ngon giấc
Chất lượng giấc ngủ có tác động trực tiếp tới sức khỏe đường ruột. Dữ liệu từ Cơ sở dữ liệu Bảo hiểm Y tế Đài Loan (Trung Quốc) cho thấy, những người bị rối loạn giấc ngủ có nguy cơ mắc ung thư đại trực tràng cao hơn 32% so với người ngủ ngon. Đặc biệt, đối với những người mất ngủ mãn tính, tỷ lệ này tăng lên tới 1,4 lần. Việc duy trì nhịp sinh học và giấc ngủ ổn định là nguyên tắc vàng cần được thực hiện càng sớm càng tốt.
Những người ngồi làm việc hoặc nằm xem điện thoại trên 10 tiếng mỗi ngày có nguy cơ mắc ung thư đại trực tràng cao gấp 1,6 lần so với những người ngồi ít hơn thời gian này. Ảnh minh họa: Ngọc Phạm
Ngồi nhiều, lười vận động
Theo nghiên cứu đăng trên tạp chí y khoa Journal of Korean Medical Science, những người ngồi làm việc hoặc nằm xem điện thoại trên 10 tiếng mỗi ngày có nguy cơ mắc ung thư đại trực tràng cao gấp 1,6 lần so với những người ngồi ít hơn thời gian này. Rủi ro sẽ chạm đỉnh đối với nhóm người "vừa ngồi lì một chỗ vừa lười tập thể dục".
Một phân tích về gánh nặng bệnh tật tại Trung Quốc từ năm 1990 đến 2021 cũng cảnh báo, xu hướng Tây hóa trong ăn uống cùng các hội chứng chuyển hóa do thừa cân đang khiến tỷ lệ ung thư liên quan đến tiêu hóa không ngừng leo thang.
Thả lỏng cân nặng, để vòng eo "quá khổ"
Cân nặng tăng phi mã và số đo vòng eo vượt chuẩn là ngòi nổ kích hoạt nhiều loại ung thư. Ngược lại, việc tập thể dục đều đặn giúp giảm các phản ứng viêm mãn tính trong cơ thể và điều hòa biểu hiện di truyền.
Tổng quan nghiên cứu trên tạp chí Cancer Cell International chỉ ra rằng, hoạt động thể chất thường xuyên giúp nam giới giảm 24% và nữ giới giảm 23% nguy cơ ung thư đại trực tràng.
Chuyên gia dinh dưỡng Tiết Hiểu Tinh đúc kết, sự gia tăng của ung thư đại trực tràng khởi phát sớm là kết quả của quá trình tương tác lâu dài giữa lối sống, môi trường và sự biến đổi của hệ vi sinh đường ruột.
Mỗi bữa ăn bạn chọn, mỗi giờ bạn ngủ, mỗi bước bạn đi hay cách bạn đối diện với áp lực hằng ngày đều đang âm thầm tích lũy điểm số cho sức khỏe. Điều chỉnh lối sống càng sớm, bạn càng có nhiều cơ hội để đảo ngược nguy cơ và bẻ lái số phận của chính mình trước căn bệnh quái ác.
(Theo Yahoo TW)
