Virus zona gây tổn thương dây thần kinh mặt

Chị Loan, 54 tuổi, đau đầu, chóng mặt, ù tai kèm nhiều vết đỏ trên da, bác sĩ phát hiện viêm tai do virus zona.

BS.CKI Trần Xuân Nguyên, chuyên khoa Tai Mũi Họng, Phòng khám Đa khoa Tâm Anh Quận 7, nội soi tai phát hiện vành tai người bệnh phù nề, sung huyết, chẩn đoán viêm da vành tai, nghi ngờ do zona. Chị Loan được kê thuốc điều trị triệu chứng kèm kháng sinh phòng bội nhiễm da, hẹn tái khám sau hai ngày.

Khi tái khám, bác sĩ Nguyên ghi nhận người bệnh bắt đầu có dấu hiệu yếu nhẹ một bên mặt, mắt nhắm không kín - cho thấy dây thần kinh mặt phù nề, bị chèn ép. Bác sĩ chẩn đoán chị Loan mắc zona tai và theo dõi hội chứng Ramsay Hunt, với tỷ lệ mắc bệnh khoảng 5/100.000 người.

Zona là bệnh nhiễm trùng do virus Varicella-Zoster gây ra. Lần đầu xâm nhập cơ thể, virus này gây bệnh thủy đậu. Sau đó, hệ miễn dịch loại bỏ phần lớn virus, nhưng một số vẫn ẩn náu trong các dây thần kinh. Khi hệ miễn dịch suy yếu, virus tái hoạt động, gây phát ban gọi là zona.

Theo bác sĩ Nguyên, nếu virus tái hoạt động ở hạch gối của dây thần kinh số 7 (dây thần kinh mặt) và số 8 (dây thần kinh thính giác) dẫn đến phát ban ở tai, gọi là zona tai. Trường hợp zona tai gây liệt mặt, ù tai như chị Loan gọi là hội chứng Ramsay Hunt.

Sau một tuần dùng thuốc, chị Loan giảm đau đầu, ù tai, chóng mặt, tiếp tục theo phác đồ điều trị và tập vật lý trị liệu để khuôn mặt sớm trở lại bình thường. Sau một tháng, chị hết liệt mặt.

Bác sĩ tư vấn chị Loan tiêm vaccine phòng zona sau khi khỏi bệnh. Bởi điều trị lúc này giúp diệt virus nhưng bệnh vẫn có khả năng tái phát do virus có thể còn ẩn náu trong cơ thể, chờ thời điểm hệ miễn dịch suy yếu sẽ tấn công trở lại. Các yếu tố khác làm tăng nguy cơ mắc zona như giới tính nữ, từ 65 tuổi trở lên, từng trải qua chấn thương thể chất hoặc mắc các bệnh mạn tính như bệnh phổi, bệnh thận.

Ở giai đoạn khởi phát, triệu chứng zona tai không điển hình như đau đầu, chóng mặt, ù tai dễ nhầm lẫn với bệnh lý tai trong hay rối loạn tiền đình. Tổn thương da ban đầu thường biểu hiện với nốt đỏ nhỏ giống viêm da thông thường, chưa có bóng nước đặc trưng, dễ nhầm lẫn dẫn đến bỏ lỡ thời gian "vàng" điều trị (trong vòng 72 giờ kể từ khi xuất hiện triệu chứng).

Bác sĩ Nguyên khuyến cáo người có dấu hiệu đau đầu, chóng mặt, ù tai, tổn thương da vùng quanh tai nên đi khám. Bệnh zona tai thường tiến triển tốt nếu điều trị kịp thời. Ngược lại, nếu chậm trễ, bệnh có thể để lại biến chứng lâu dài như đau dây thần kinh kéo dài, liệt mặt ngoại biên một bên, điếc không hồi phục.

*Tên người bệnh đã được thay đổi