Vì sao mắt bạn nhìn như qua 'đường hầm'?

Chỉ nhìn rõ phía trước giống như nhìn qua một đường hầm có thể liên quan đến bệnh glôcôm, bong võng mạc, đột quỵ hoặc đau nửa đầu.

Thị lực ngoại vi là khả năng nhìn thấy những gì ở hai bên mà không cần quay đầu. Nhờ đó, con người có thể đi lại, lái xe và tránh va chạm với người hoặc đồ vật xung quanh.

Khi vùng nhìn này bị thu hẹp, người bệnh chỉ còn nhìn rõ những gì ở ngay phía trước, giống như đang nhìn qua một đường hầm. Tình trạng này được gọi là mất thị lực ngoại vi (tunnel vision). Đây không phải là một bệnh mà là triệu chứng của nhiều bệnh lý ở mắt hoặc hệ thần kinh. Dưới đây là những nguyên nhân thường gặp.

Viêm võng mạc sắc tố

Viêm võng mạc sắc tố (Retinitis Pigmentosa - RP) là nhóm bệnh di truyền gây thoái hóa võng mạc tiến triển. Bệnh làm tổn thương các tế bào cảm thụ ánh sáng, đặc biệt là tế bào que - loại tế bào giúp nhìn trong điều kiện thiếu sáng và đảm nhiệm thị lực ngoại vi.

Triệu chứng đầu tiên thường là quáng gà (khó nhìn vào ban đêm). Theo thời gian, tầm nhìn hai bên thu hẹp dần, khiến người bệnh chỉ còn nhìn rõ vùng trung tâm. Một số trường hợp có thể mất thị lực hoàn toàn.

Glôcôm

Glôcôm xảy ra khi áp lực trong mắt tăng cao, làm tổn thương dây thần kinh thị giác - bộ phận truyền tín hiệu từ mắt đến não. Ở giai đoạn đầu, bệnh thường không có triệu chứng rõ rệt. Khi glôcôm tiến triển, người bệnh xuất hiện các điểm mù ở thị lực ngoại vi và nếu không điều trị, vùng nhìn sẽ ngày càng thu hẹp, thậm chí mất thị lực vĩnh viễn.

Viêm dây thần kinh thị giác

Viêm dây thần kinh thị giác khiến quá trình truyền tín hiệu từ mắt lên não bị gián đoạn, gây suy giảm thị lực và có thể dẫn đến mất thị lực ngoại vi. Nếu không liên quan bệnh lý khác, viêm dây thần kinh thị giác đôi khi có thể tự cải thiện. Tuy nhiên, nhiều trường hợp là biểu hiện sớm của bệnh đa xơ cứng hoặc do nhiễm trùng, cần được điều trị nguyên nhân.

Bong võng mạc

Bong võng mạc là tình trạng cấp cứu nhãn khoa. Khi võng mạc tách khỏi lớp mô phía sau mắt, người bệnh có thể mất thị lực ngoại vi đột ngột. Nếu không được điều trị kịp thời, bong võng mạc có thể dẫn đến mất thị lực hoàn toàn.

Đau nửa đầu

Một số người bị đau nửa đầu (migraine) có thể xuất hiện các rối loạn thị giác trước hoặc trong cơn đau, trong đó có hiện tượng nhìn như qua đường hầm. Khác với nhiều nguyên nhân khác, triệu chứng này thường chỉ kéo dài từ 5 đến 60 phút rồi tự hết.

Đột quỵ

Đột quỵ xảy ra khi lưu lượng máu đến não bị gián đoạn hoặc mạch máu não bị vỡ. Nếu vùng não xử lý thị giác bị tổn thương, người bệnh có thể mất một phần trường nhìn, bao gồm cả thị lực ngoại vi. Tình trạng này thường ảnh hưởng đến cả hai mắt và có thể tồn tại lâu dài.

Bệnh võng mạc do tiểu đường

Đường huyết tăng cao kéo dài có thể làm tổn thương các mạch máu võng mạc, gây rò rỉ dịch hoặc xuất huyết. Biến chứng này khiến người bệnh nhìn mờ, giảm thị lực và có thể mất dần tầm nhìn ngoại vi nếu không được điều trị.

Điều quan trọng nhất là xác định và điều trị nguyên nhân gây ra để ngăn mất thị lực tiến triển. Nếu triệu chứng liên quan đến đau nửa đầu, người mắc nên tránh các yếu tố khởi phát cơn đau. Các trường hợp khác nên khám chuyên khoa mắt ngay khi nhận thấy tầm nhìn bị thu hẹp hoặc mất thị lực ngoại vi, đặc biệt nếu triệu chứng xuất hiện đột ngột.

(Tổng hợp)