Nội soi siêu âm phế quản truy tìm nguồn gốc ung thư phổi

Ông Bính, 58 tuổi, có u vùng rốn phổi và khối tổn thương não, được bác sĩ nội soi siêu âm phế quản lấy mẫu mô xác định ung thư phổi di căn não.

TS.BS Phạm Thị Lệ Quyên, Phó khoa Hô hấp, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh Hà Nội, cho biết nếu sinh thiết u não, bệnh nhân có nguy cơ biến chứng thần kinh do đang bị phù não diện rộng. Trong khi đó, khối u phổi nằm sâu vùng rốn phổi, sát các mạch máu lớn nên sinh thiết xuyên thành ngực không thể thực hiện được.

Các bác sĩ hô hấp, ung bướu, giải phẫu bệnh, chẩn đoán hình ảnh, ngoại lồng ngực và thần kinh cùng hội chẩn, quyết định nội soi siêu âm phế quản (EBUS). Phương pháp này giúp hạn chế xâm lấn nhưng vẫn tiếp cận được tổn thương vùng trung tâm khó sinh thiết. Thay vì phải mổ mở hoặc can thiệp vào não để xác định nguồn gốc khối u, bác sĩ có thể lấy mẫu mô từ tổn thương u vùng rốn phổi thông qua nội soi siêu âm phế quản, giảm nguy cơ biến chứng nặng cho người bệnh.

Bác sĩ sử dụng đầu dò siêu âm gắn trên ống nội soi phế quản để quan sát các tổn thương sâu quanh đường thở như u trung thất, vùng rốn phổi và đưa kim qua thành phế quản lấy mẫu mô chính xác. Phương pháp này giúp tiếp cận những vị trí mà sinh thiết qua thành ngực hoặc nội soi phế quản thông thường khó thực hiện. Kết quả giải phẫu bệnh xác định ông Bính mắc ung thư biểu mô tuyến phổi.

"Xác định tổn thương nguyên phát giúp định hướng điều trị, từ xét nghiệm đột biến gene, điều trị nhắm trúng đích, miễn dịch đến xạ trị não", bác sĩ Quyên giải thích.

Hiện, ông Bính được điều trị tích cực bằng thuốc nhắm trúng đích và xạ trị tổn thương u não, sức khỏe ổn định, giảm đau đầu và chóng mặt kéo dài.

Nhiều trường hợp ung thư phổi giai đoạn sớm gần như không có triệu chứng hô hấp như ho kéo dài, đau ngực hay khó thở. Người bệnh chỉ phát hiện khi khối u đã phát triển lớn, di căn đến cơ quan khác như trường hợp ông Bính. Bác sĩ khuyến cáo người có tiền sử hút thuốc lá, tiếp xúc môi trường độc hại hoặc trên 50 tuổi, hoặc có tiền sử ung thư phổi trong gia đình nên khám sức khỏe định kỳ, tầm soát phổi bằng cắt lớp phổi liều thấp.

Theo bác sĩ Quyên, nội soi siêu âm phế quản được cân nhắc chỉ định khi cần lấy mẫu mô chẩn đoán nhưng tổn thương nằm sâu, ở vùng trung tâm phổi hoặc sát đường thở. Phương pháp này cũng giúp lấy mẫu hạch bạch huyết trung thất để đánh giá giai đoạn ung thư phổi, qua đó hỗ trợ bác sĩ lựa chọn phương pháp điều trị phù hợp.