Con người không phải là loài động vật có vú duy nhất có lông thưa. Voi, tê giác và chuột chũi trụi lông cũng rất ít lông. Một số loài động vật có vú sống dưới biển, chẳng hạn như cá voi và cá heo, cũng vậy.
Theo các nhà khoa học, những loài động vật có vú đầu tiên sống cùng thời với khủng long có khá nhiều lông, nhưng qua hàng trăm triệu năm, một số ít động vật có vú, bao gồm cả con người, đã tiến hóa và trở nên có ít lông hơn.
Lợi ích của việc này là gì?
Lợi ích của việc rậm lông
Râu, tóc và lông có nhiều chức năng quan trọng. Chúng giữ ấm cho cơ thể, bảo vệ da khỏi ánh nắng mặt trời và bảo vệ các vết thương, đồng thời giúp những con vật này hòa nhập với môi trường xung quanh.
Thậm chí râu, tóc và lông còn hỗ trợ động vật cảm nhận môi trường xung quanh. Bạn đã bao giờ cảm thấy nhột khi có thứ gì đó gần chạm vào bạn chưa? Đó là các sợi lông giúp bạn phát hiện những thứ tiếp xúc gần sát cơ thể.
Con người có lông trên khắp cơ thể, nhưng nhìn chung thưa hơn và mịn hơn so với các loài linh trưởng họ hàng nhiều lông của chúng ta. Một ngoại lệ đáng chú ý là tóc mọc rậm trên đầu chúng ta có thể có tác dụng bảo vệ da đầu khỏi ánh nắng mặt trời.
Vì vậy, lông có nhiều tác dụng. Phải có một lý do tiến hóa mạnh mẽ nào đó khiến con người rụng nhiều lông như vậy.
Vì sao loài người lại rụng bớt lông?
Câu chuyện bắt đầu khoảng 7 triệu năm trước, khi con người và tinh tinh đi theo những con đường tiến hóa khác nhau.
Mặc dù các nhà khoa học không thể chắc chắn tại sao con người trở nên ít lông hơn, chúng ta có một số lý thuyết mạnh mẽ liên quan đến mồ hôi để giải thích cho hiện tượng rụng bớt lông ở người.
Con người có nhiều tuyến mồ hôi hơn nhiều so với tinh tinh và các loài động vật có vú khác. Đổ mồ hôi giúp làm mát cơ thể. Khi mồ hôi bốc hơi khỏi da, năng lượng nhiệt thoát khỏi cơ thể bạn.
Hệ thống làm mát này có thể rất quan trọng đối với tổ tiên loài người thời kỳ đầu, những người sống ở thảo nguyên nóng bỏng châu Phi.
Tất nhiên, hiện nay có rất nhiều loài động vật có vú sống ở vùng khí hậu nóng mà cơ thể chúng vẫn còn nhiều lông. Con người thời kỳ đầu có thể săn những loài động vật đó bằng cách làm chúng mệt mỏi trong những cuộc rượt đuổi dài trong cái nóng - một chiến lược được gọi là săn bắn bền bỉ.
Con người thời đó không cần phải di chuyển được nhanh hơn những con vật mà họ săn đuổi mà chỉ cần tiếp tục cho đến khi con mồi của họ quá nóng và mệt mỏi. Có thể đổ mồ hôi nhiều, mà không có lớp lông dày giúp con người tăng sức bền.
Những gene kiểm soát mức độ rậm lông của cơ thể
Để hiểu rõ hơn về tình trạng lông ở động vật có vú, nhóm nghiên cứu do Giáo sư Maria Chikina ở Trường đại học Pittsburgh, Mỹ, phụ trách đã so sánh thông tin di truyền của 62 loài động vật có vú khác nhau, từ con người đến ta tu, chó và sóc.
Bằng cách sắp xếp DNA của tất cả các loài khác nhau này, các nhà nghiên cứu có thể tập trung vào các gen liên quan đến việc giữ hoặc làm mất lông trên cơ thể. Họ nhận thấy rằng con người vẫn mang tất cả các gene để có một lớp lông rậm, chỉ là những gene này không hoạt động ở các thế hệ người hiện đại.
Trên thực tế, có một số trường hợp người mọc lông rậm khắp cơ thể. Những người này được coi là mắc chứng rậm lông hay hội chứng người sói.
Vào những năm 1500, một người đàn ông Tây Ban Nha tên là Petrus Gonsalvus đã sinh ra với chứng rậm lông. Khi còn nhỏ, ông đã bị nhốt trong một cái lồng sắt như một con vật để tặng cho vua Henry II của Pháp như một món quà.
Không lâu sau đó, nhà vua nhận ra Petrus cũng giống như bất kỳ người nào khác và có thể giáo dục được. Về sau, ông kết hôn với một phụ nữ, tạo nên nguồn cảm hứng cho câu chuyện "Người đẹp và Quái vật".
Cho dù có thể bạn sẽ không bao giờ gặp ai đó có đặc điểm hiếm gặp này, nhưng nó cho thấy gene có thể dẫn đến những thay đổi kỳ lạ trong quá trình phát triển của lông ở người hiện đại ngày nay.
