Từ ì ạch mặt bằng...
Cuối tháng 10/2024, Bộ Giao thông vận tải (nay là Bộ Xây dựng) đã phê duyệt hệ thống trạm dừng nghỉ trên tuyến đường bộ cao tốc Bắc - Nam phía Đông từ Lạng Sơn đến Cà Mau, với tổng số 36 trạm.
Tháng 3 năm nay, Bộ trưởng Bộ Xây dựng Trần Hồng Minh yêu cầu toàn bộ các trạm phải hoàn thành các hạng mục công trình dịch vụ công trước ngày 30/12/2025, để bảo đảm khai thác đồng bộ đường cao tốc.
Tuy nhiên, theo cập nhật tiến độ mới nhất của Cục Đường bộ Việt Nam (ĐBVN), tiến độ triển khai một số trạm dừng nghỉ hiện chưa đáp ứng yêu cầu. Cụ thể, đối với 8 trạm dừng nghỉ đã ký hợp đồng từ tháng 8/2024 thì mới có 2 trạm đang thi công, 3 trạm dự kiến thi công trong tháng này và 3 trạm chưa thể thi công do chưa có mặt bằng.
 |
Các trạm dừng nghỉ trên cao tốc Bắc - Nam phía Đông đang chậm tiến độ. |
Đối với 10 trạm dừng nghỉ ký hợp đồng tháng trong tháng 3 và tháng 4 năm nay, có 6 trạm đã hoàn thành giải phóng mặt bằng (GPMB), 3 trạm còn lại mới bàn giao được một phần mặt bằng, 1 trạm chưa bàn giao mặt bằng. Ngoài ra, 3 trạm dừng nghỉ phải mời thầu lại mới dự kiến ký hợp đồng vào cuối tháng này, hoặc trong tháng 7 tới.
Trong Thông báo số 235 ngày 17/5, Thủ tướng yêu cầu 8 tỉnh, gồm: Quảng Trị, Quảng Ngãi, Bình Định, Khánh Hoà, Ninh Thuận, Bình Thuận, Đồng Nai và Kiên Giang bàn giao mặt bằng các trạm dừng nghỉ trước ngày 20/5. Tuy nhiên, đến nay 8 tỉnh này chưa hoàn thành công tác GPMB dẫn đến ảnh hưởng tiến độ thực hiện, đặc biệt có trạm nhà đầu tư không thể tiếp cận để khảo sát lập dự án.
... đến vướng mắc cơ chế
Thông tin về nguyên nhân khiến tiến độ các trạm dừng nghỉ dậm chân tại chỗ, lãnh đạo Cục ĐBVN cho rằng, công tác đầu tư trạm dừng nghỉ được Chính phủ xác định theo hình thức xã hội hóa. Tuy nhiên, các quy định của pháp luật về xã hội hóa thường xuyên thay đổi, chưa hoàn thiện. Do đó, có thời điểm sắp đến ngày mở thầu trạm nhưng vẫn phải “hủy thông báo mời thầu và dừng việc lựa chọn nhà đầu tư” do thay đổi quy định pháp luật. Vì vậy đến nay mới hoàn thành công tác ký kết hợp đồng 18 trạm dừng nghỉ trên tuyến cao tốc Bắc - Nam phía Đông.
Trước đây, đa phần các trạm dừng nghỉ đều được bàn giao một phần mặt bằng với quy mô một vài ha, đi kèm các tuyến cao tốc khi triển khai đầu tư xây dựng. Tuy nhiên, tại Quyết định số 938 ngày 31/7/2023 của Bộ Giao thông vận tải về việc phê duyệt mạng trạm dừng nghỉ trên tuyến cao tốc Bắc - Nam phía Đông quy mô các trạm dừng nghỉ đều được nâng lên từ 3-5ha mỗi bên. Vì vậy, các Ban QLDA và địa phương đều phải thực hiện thủ tục GPMB phần bổ sung từ đầu theo quy mô trạm mới nên mất nhiều thời gian, nhất là trong thời điểm có nhiều thay đổi quy định về đất đai (Luật Đất đai 2024, phải điều chỉnh quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất cấp huyện mới đủ điều kiện thực hiện thủ tục bồi thường, GPMB).
 |
Một trạm dừng nghỉ tạm nằm song song nhau trên cao tốc Bắc - Nam đoạn từ Hà Tĩnh đến Ninh Bình. |
Mặt khác, việc thay đổi quy định của pháp luật về bảo vệ môi trường cũng phần nào ảnh hưởng đến tiến độ các trạm dừng nghỉ.
Thời gian tới, để đảm bảo tiến độ các dự án trạm dừng nghỉ theo hợp đồng, Cục ĐBVN sẽ tăng cường công tác tổ chức kiểm tra, làm việc với địa phương và Ban QLDA, nhà đầu tư để tháo gỡ khó khăn, vướng mắc cũng như tổng hợp, báo cáo lãnh đạo Bộ Xây dựng họp, làm việc với chính quyền địa phương về công tác GPMB để hoàn thành trong tháng 6 theo chỉ đạo của Thủ tướng và Bộ trưởng Bộ Xây dựng.
Cục ĐBVN yêu cầu các nhà đầu tư thực hiện nâng cao chất lượng phục vụ tại các công trình dừng nghỉ tạm trên tuyến cao tốc Bắc - Nam phía Đông, đặc biệt trong dịp cao điểm Hè năm nay.
