Ung thư nội mạc tử cung sau mãn kinh

BS.CKII Lê Hoàng Gia, Trung tâm Sản Phụ khoa, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP HCM, cho biết tử cung của bà Sương có nhân xơ, khối echo 43x47x30 mm, tăng sinh mạch máu, nội mạc tử cung dày 28 mm (bình thường phụ nữ mãn kinh chỉ còn 4-5 mm, phụ nữ trẻ từ 12 mm). Kết quả sinh thiết xác định bà bị ung thư nội mạc tử cung độ 3 cần điều trị ngay.

Ung thư nội mạc tử cung phổ biến, thường gặp phụ nữ lớn tuổi, sau mãn kinh. Bà Sương đã sinh hai con, không béo phì, tuổi mãn kinh bị bốc hỏa, khó chịu, sử dụng thực phẩm chức năng bổ sung canxi, không dùng liệu pháp hormone. Bà có kinh nguyệt từ khi 10 tuổi, thuộc nhóm dậy thì sớm (độ tuổi trung bình có kinh nguyệt khoảng 12 tuổi).

Bác sĩ Gia nghi ngờ bà Sương có kinh nguyệt sớm là một trong những yếu tố làm tăng nguy cơ ung thư nội mạc tử cung. Kinh nguyệt trước 12 tuổi thì thời gian chịu tác động của estrogen kéo hơn bình thường khiến nội mạc tử cung tăng sinh kéo dài, dễ tích lũy đột biến tế bào, thúc đẩy các tế bào phát triển mất kiểm soát hình thành ung thư. Ở phụ nữ mãn kinh, tế bào nội mạc tử cung vẫn có thể phát triển bất thường nếu trước đó nhiều năm xảy ra tình trạng tăng sinh kéo dài. Những đột biến tế bào được tích lũy âm thầm suốt giai đoạn sinh sản, bộc lộ khi cơ thể đến giai đoạn lão hóa, suy giảm miễn dịch, nội tiết thay đổi.

Một phân tích tổng hợp từ 9 nhóm nghiên cứu, công bố trên Cancer Research năm 2021, cho thấy phụ nữ có kinh muộn hơn sẽ giảm 9% nguy cơ ung thư nội mạc tử cung mỗi năm. Người có kinh trước 12 tuổi nguy cơ cao hơn. Tuy nhiên, bác sĩ Gia lưu ý có kinh nguyệt sớm không phải yếu tố duy nhất tác động trực tiếp gây bệnh ung thư này. Theo Hiệp hội ung thư Mỹ, ung thư nội mạc tử cung thường liên quan yếu tố như nội tiết tố, béo phì, liệu pháp estrogen, người chưa từng mang thai...

Bác sĩ chỉ định phẫu thuật mở bụng cắt tử cung và hai phần phụ kết hợp nạo hạch chậu. Bà Sương đang được theo dõi, đánh giá bổ sung để quyết định hóa trị hỗ trợ. Bác sĩ Gia tiên lượng điều trị của bà thuận lợi hơn so với các trường hợp phát hiện muộn.

Tại Việt Nam, theo Globocan năm 2022 có gần 1.400 ca tử vong mới do ung thư tử cung. Để phòng ngừa bệnh, phụ nữ nên khám phụ khoa định kỳ, siêu âm, tầm soát nội mạc tử cung khi chảy máu bất thường không phải trong kỳ kinh nguyệt, chảy máu sau mãn kinh. Nữ giới nên duy trì cân nặng phù hợp, hạn chế béo phì - yếu tố làm tăng estrogen, tăng nguy cơ ung thư.