Trường lo học sinh sa sút khi bị siết dạy thêm

Qua báo cáo của giáo viên, thầy Hà, hiệu trưởng một trường THCS ở tỉnh Phú Thọ, nhìn nhận sau khi thực hiện Thông tư 29 về quản lý dạy thêm, học thêm, chất lượng học sinh nhìn chung đi xuống.

Theo quy định, dạy thêm trong nhà trường hiện chỉ dành cho nhóm chưa đạt, bồi dưỡng học sinh giỏi và khối cuối cấp.

Trước đây, thầy cô có thể chia nhóm theo học lực để giảng thêm, giao bài, đôn đốc học tập vào giờ học thêm buổi chiều. Còn nay với thời khóa biểu chính khóa, giáo viên chỉ dạy đủ chương trình.

"Điều này khiến những em học yếu sẽ yếu hẳn, thậm chí mất gốc. Những em năng lực tốt hơn lại không học hỏi thêm nhiều", thầy Hà nói.

Tại TP HCM, thầy Diệu, Hiệu phó một trường THPT vùng ven, nhận định việc siết dạy thêm có thể không ảnh hưởng đến các trường có mặt bằng học sinh khá, giỏi. Nhưng với các trường có đầu vào thấp (trung bình 5-6 điểm một môn), đây là vấn đề đáng lo ngại.

Ông cho rằng với chương trình và thời lượng trên lớp, giáo viên chỉ kịp điểm qua kiến thức căn bản, không có thời gian củng cố hoặc đào sâu. Những em lực học trung bình, yếu khó hiểu bài ngay, ý thức tự học thường kém, bài vở chểnh mảng, phụ huynh khó theo sát.

Trước nay, trường vốn dựa vào các lớp phụ đạo buổi chiều để kèm cặp nhóm này, tăng cơ hội tốt nghiệp và vào đại học.

"Nếu chờ đến cuối cấp, số này có thể đã mất gốc, không cứu vãn kịp", thầy Diệu lo ngại chất lượng giáo dục của trường sẽ tụt dốc trong 1-2 năm tới.

Không chỉ là câu chuyện chất lượng, việc dừng dạy thêm đại trà còn có thể khiến nhóm học sinh yếu thế thiệt thòi hơn, theo thầy Quang, Hiệu trưởng một trường THCS ở Hà Nội. Bởi khi hoạt động dạy thêm trong trường dừng lại, học sinh có điều kiện sẽ ra trung tâm bên ngoài học, dẫn đến sự phân hóa với nhóm tự học ở nhà.

Kể cả với 3 nhóm học sinh được phép dạy thêm với tối đa hai tiết một môn mỗi tuần theo quy định cũng "không thấm vào đâu". Thầy Hà cho biết giáo viên phản ánh với thời lượng này không thể truyền đạt đầy đủ chuỗi kiến thức liền mạch liên quan đến nội dung trên lớp của cả tuần.

Chưa kể nhiều em sa đà chơi game do có thời gian rảnh buổi chiều, bởi các trung tâm bên ngoài thường hoạt động từ 17h. Đến cuối tuần bố mẹ ở nhà thì con lại đi học. Điều này làm đảo lộn giờ giấc sinh hoạt của cả học sinh và gia đình.

"Nhiều phụ huynh đề xuất trường dạy thêm trở lại như trước nhưng chúng tôi bó tay", thầy Hà nói.

Học sinh Hà Nội thi tốt nghiệp THPT 2025 tại trường THCS và THPT Lương Thế Vinh. Ảnh: Giang Huy

Trước áp lực duy trì chất lượng, nhiều trường học chủ động tìm hướng đi để hỗ trợ học sinh.

Tại Nghệ An, cô Thu Hà, Hiệu trưởng một trường THCS, cho biết yêu cầu giáo viên chú trọng hướng dẫn kỹ năng tự học, tự tìm tài liệu và giao, hướng dẫn cách làm bài tập về nhà kỹ lưỡng hơn. Mỗi tuần, trường tổ chức 1-2 tiết ôn tập miễn phí để chữa bài và hệ thống kiến thức cho học sinh trước các kỳ kiểm tra.

"Hầu như trường nào ở Nghệ An cũng áp dụng cách làm tương tự để hỗ trợ học sinh cũng như duy trì chất lượng giáo dục", cô Hà nói.

Tương tự, trường THPT An Nhơn Tây, TP HCM, chọn cách linh động, cho phép học sinh còn "đuối" học cùng lớp phụ đạo miễn phí dành cho nhóm không đạt (điểm dưới 3,5/10). Theo cô Nguyễn Thị Hoa Huệ, Hiệu trưởng, mỗi khối có vài chục em rơi vào nhóm không đạt, chủ yếu ở các môn như Toán, Tiếng Anh.

"Đằng nào trường cũng mở lớp phụ đạo cho các em không đạt, giáo viên sẽ kèm thêm những học sinh còn yếu nhưng muốn học để giúp các em tự vươn lên", cô Huệ chia sẻ. Ngoài ra, giáo viên chủ nhiệm phối hợp thầy cô bộ môn rà soát học sinh yếu của lớp để theo dõi, đôn đốc bài vở sát sao.

Dù vậy, các hiệu trưởng, chuyên gia cho rằng cần một cơ chế linh hoạt hơn trong quản lý dạy thêm, học thêm.

Thầy Quang nhìn nhận việc siết học thêm trong trường tạo ra tình trạng "bình mới rượu cũ". Học sinh tới trung tâm thực tế vẫn là học giáo viên của trường, chỉ khác địa điểm với học phí gấp 2-5 lần.

"Tôi cho rằng nên xem xét nới dạy thêm trong trường. Có thể vẫn giới hạn hai tiết mỗi môn một tuần, nhưng cho dạy với tất cả khối lớp thay vì ba nhóm như hiện tại", thầy Quang nêu mong muốn.

PGS Đặng Thị Thanh Huyền, nguyên Viện trưởng Viện Nghiên cứu Khoa học Quản lý Giáo dục, Học viện Quản lý giáo dục, đồng tình song cần kèm giải pháp quản lý chặt như yêu cầu các trường đăng ký công khai, giới hạn học phí và đánh giá nghiêm túc giờ dạy chính khóa của giáo viên để đảm bảo chất lượng.

PGS Trần Thành Nam, Phó hiệu trưởng trường Đại học Giáo dục, Đại học Quốc gia Hà Nội, nhìn nhận nhà chức trách cần lắng nghe và tìm giải pháp để giáo viên - những người hiểu học sinh nhất vẫn có cơ hội được dạy học trò của mình với kinh phí rẻ ngay tại trường. Việc này phần nào giúp nhóm khó khăn không "bị bỏ lại".

Giám đốc một Sở Giáo dục và Đào tạo ở phía Nam cho hay đang nghiên cứu đề xuất Bộ xem xét lại việc siết dạy thêm trong nhà trường.

"Với nhiều gia đình không có điều kiện kinh tế, các lớp phụ đạo trong trường mở ra cơ hội để học sinh cải thiện học lực", ông nói.

Hôm 2/3, tại Hội nghị tiếp xúc cử tri ở đơn vị bầu cử số 7 của Hà Nội, ông Lê Văn Lĩnh băn khoăn về việc Bộ Giáo dục và Đào tạo siết dạy thêm, từ tháng 2 năm ngoái. Ông cho biết bản thân và nhiều phụ huynh lo lắng khi con em đang học cấp 2, chỉ học buổi sáng, không được học thêm buổi chiều ở trường như trước. Về nhà, học sinh "không biết làm gì", xem điện thoại, mạng xã hội. Nếu cho con ra học ở trung tâm thì chi phí đắt hơn rất nhiều.

Quyền Bộ trưởng Hoàng Minh Sơn nói rất "ấn tượng" với ý kiến này. Ông khẳng định "đấu tranh với những hiện tượng chưa lành mạnh" trong dạy thêm, học thêm, song sẽ tiếp thu các góc nhìn khác. Ông và Bộ sẽ nghiên cứu thấu đáo để vừa đảm bảo quyền được học tập của học sinh nhằm phát huy năng lực cá nhân; vừa tạo sự công bằng, hạn chế mức thấp nhất vấn đề tiêu cực.

*Tên giáo viên được thay đổi