Ngày 12/1, PGS.TS.BS Phạm Ngọc Thạch, Phó giám đốc, cho biết trong năm qua bệnh viện tiếp nhận khoảng 30 trẻ mắc sỏi đường tiết niệu, trong đó gần 20 trường hợp phải can thiệp phẫu thuật, tăng hơn so với các năm trước. Không ít ca chỉ được phát hiện khi sỏi đã gây bít tắc đường tiểu và tổn thương thận.
Gần đây, bệnh viện điều trị cho bé trai 12 tuổi nhập viện trong tình trạng đau quặn vùng hông lưng trái, ói, tiểu đục và sốt nhẹ. Kết quả thăm khám cho thấy trẻ bị sỏi kẹt 1/3 dưới niệu quản trái, gây tắc nghẽn đường tiểu, nhiễm trùng và ứ nước thận. Sau khi kiểm soát tình trạng nhiễm trùng, êkíp do BS.CK2 Phan Tấn Đức, Trưởng khoa Thận Niệu và ThS.BS Nguyễn Bình An đã phẫu thuật nội soi lấy sỏi, với vết mổ xâm lấn tối thiểu, ít gây đau, giúp trẻ hồi phục nhanh.
Bác sĩ phẫu thuật nội soi cho bệnh nhân. Ảnh: Bệnh viện cung cấp
Theo phó giáo sư Thạch, sỏi đường tiết niệu ở trẻ em có thể hình thành tại thận, niệu quản, bàng quang hoặc niệu đạo. Bệnh thường bị bỏ sót do triệu chứng ban đầu không điển hình, dễ nhầm với "đau bụng thông thường" hoặc "viêm đường tiểu đơn giản". Nhiều phụ huynh tự mua thuốc điều trị tại nhà, khiến việc chẩn đoán và điều trị bị trì hoãn.
Tùy vị trí và kích thước, sỏi có thể gây đau hông lưng hoặc vùng bụng dưới, đau quặn từng cơn, tiểu buốt, tiểu rắt, tiểu đục hoặc tiểu ra máu. Một số trẻ chỉ có biểu hiện mơ hồ như quấy khóc, biếng ăn, sốt không rõ nguyên nhân. Khi phát hiện sớm, bệnh có thể được điều trị bằng thuốc hoặc các phương pháp ít xâm lấn; ngược lại, trường hợp đến muộn thường phải phẫu thuật.
"Sỏi đường tiết niệu ở trẻ em có xu hướng gia tăng do chế độ ăn mặn, ít uống nước, lạm dụng thức ăn nhanh, nước ngọt có gas và tình trạng nhiễm khuẩn tiết niệu tái đi tái lại", bác sĩ nhận định.
Nếu sỏi không được phát hiện và điều trị kịp thời có thể gây ứ nước thận kéo dài, nhiễm khuẩn thận - bể thận, tăng huyết áp, suy thận mạn, ảnh hưởng nghiêm trọng đến sự phát triển thể chất và chất lượng sống của trẻ sau này. Việc phát hiện sớm giúp điều trị ít xâm lấn hơn, hạn chế phải phẫu thuật, giảm đau đớn cho trẻ, đồng thời giảm nguy cơ tổn thương thận vĩnh viễn.
Bác sĩ khuyến cáo phụ huynh cần đưa trẻ đi khám sớm khi có dấu hiệu bất thường đường tiểu, không tự ý dùng thuốc giảm đau, kháng viêm hoặc kháng sinh khi chưa có chỉ định. Việc dùng thuốc không phù hợp có thể che lấp triệu chứng, làm chậm trễ chẩn đoán, thậm chí gây hại thêm cho thận. Cho trẻ siêu âm, xét nghiệm nước tiểu khi các triệu chứng kéo dài, tránh bỏ qua những cơn đau hông lưng tái diễn. Cần cảnh giác khi trẻ có biểu hiện đau bụng, đau quặn từng cơn, tiểu buốt, tiểu rắt, tiểu đục, tiểu ra máu hoặc sốt không rõ nguyên nhân.
Chú ý phòng ngừa bằng cách khuyến khích trẻ uống đủ nước mỗi ngày, tăng cường rau xanh, trái cây tươi, hạn chế thức ăn quá mặn, quá nhiều đạm, đồ ăn nhanh, nước ngọt có gas. Trẻ cần được tập thói quen đi tiểu đều, không nhịn tiểu và theo dõi màu sắc, tần suất nước tiểu. Những trẻ có tiền sử sỏi tiết niệu, nhiễm khuẩn tiết niệu tái phát hoặc gia đình có người mắc sỏi thận nên được thăm khám, siêu âm định kỳ.
