RSV rất dễ lây lan và diễn tiến khó lường với sức khỏe của trẻ nhũ nhi
Virus hợp bào hô hấp (RSV) là một trong những nguyên nhân hàng đầu khiến trẻ dưới 1 tuổi (trẻ nhũ nhi) nhập viện do nhiễm trùng đường hô hấp dưới như viêm tiểu phế quản, viêm phổi. Theo ước tính của Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), trong tháng RSV hoạt động mạnh, RSV là tác nhân gây ra hơn 80% các trường hợp nhiễm trùng đường hô hấp dưới ở trẻ dưới 1 tuổi trên toàn thế giới hằng năm. Báo cáo Gánh nặng bệnh tật toàn cầu năm 2019 cũng cho thấy virus RSV gây ra 12,9 triệu đợt nhiễm trùng đường hô hấp dưới gồm viêm phổi, viêm tiểu phế quản; 2,2 triệu ca nhập viện và 66.300 ca tử vong ở trẻ dưới 1 tuổi.
RSV là nguyên nhân hàng đầu gây viêm tiểu phế quản, viêm phổi khiến trẻ nhũ nhi nhập viện. Ảnh minh họa: Shutterstock
Virus RSV dễ lây lan khi trẻ hít phải nước bọt, dịch tiết mũi họng chứa virus khi người mang mầm bệnh ho, hắt hơi, nói chuyện và ôm hôn trẻ. Virus cũng có thể tồn tại hàng giờ trên các bề mặt cứng như bàn ghế, đồ chơi, ly uống nước, thành giường hay sống ở bàn tay đến hơn 1 giờ…, lây cho trẻ khi chạm tay và đưa lên mắt mũi miệng.
RSV có khả năng lây truyền rất mạnh. Theo nghiên cứu, virus này có khả năng lây lan cao gấp 4 lần cúm, một người nhiễm RSV có thể lây lan cho khoảng 4-5 người khác. Người nhiễm RSV có thể truyền bệnh trước khi xuất hiện triệu chứng nên khó kiểm soát nguồn lây.
Trẻ lớn và người lớn sinh hoạt ở môi trường tập thể như nhà trẻ hoặc có các hoạt động ngoài xã hội cũng là một trong những nguồn lây cho trẻ nhũ nhi. Người thân dễ lây bệnh cho trẻ qua các hành động ôm, hôn, bế, cưng nựng, chăm sóc trẻ. Việc này vô tình lây truyền virus, tăng nguy cơ lây nhiễm bệnh. Bên cạnh đó, trẻ được gửi ở nhóm trẻ, tiếp xúc với các trẻ khác hoặc cha mẹ đưa đến chỗ đông người cũng có nguy cơ nhiễm bệnh cao.
Việc tiếp xúc gần, âu yếm, hôn má trẻ từ trẻ lớn, người lớn trong gia đình có thể lây virus RSV cho trẻ. Ảnh: Shutterstock
Trẻ dưới 1 tuổi nhiễm RSV có nguy cơ trở nặng, diễn tiến nghiêm trọng gây viêm tiểu phế quản, viêm phổi và có thể tử vong. Lý do, hệ miễn dịch của trẻ chưa phát triển hoàn chỉnh, đường thở nhỏ hẹp và rất dễ bị tắc nghẽn bởi dịch viêm tích lũy trong lòng đường thở. Khi nhiễm RSV niêm mạc sưng viêm kết hợp tiết dịch nhiều dễ gây tắc nghẽn đường thở cho trẻ Khó có thể dự đoán trẻ nào sẽ diễn tiến bệnh nghiêm trọng, mọi trẻ nhiễm RSV đều có nguy cơ phải nhập viện và nhập cấp cứu.
Ngoài ra, bệnh có các triệu chứng ban đầu như ho khan, hắt hơi, sổ mũi, sốt… dễ nhầm lẫn với cảm lạnh thông thường. Tuy nhiên, bệnh có thể trở nặng sau vài ngày khiến trẻ thở khò khè, thở nhanh hoặc thở bất thường, thậm chí xuất hiện cơn ngưng thở, suy hô hấp và dẫn đến tử vong.
Trẻ mắc bệnh do RSV có triệu chứng ban đầu sốt, ho khan, sổ mũi… dễ nhầm lẫn với cảm lạnh thông thường. Ảnh minh họa: Shutterstock
Không chỉ trẻ sinh non, có bệnh nền mới nhiễm và trở nặng vì RSV. Trên thực tế, các nghiên cứu trên thế giới và các bệnh viện lớn tại Việt Nam cho thấy 70-90% trẻ nhập viện do RSV sinh đủ tháng và hoàn toàn khỏe mạnh trước đó. Thời gian qua, các bệnh viện trên cả nước cũng ghi nhận nhiều trẻ nhập viện, gặp biến chứng do RSV. Như Bệnh viện Nhi Hà Nội điều trị hơn một nửa số trẻ điều trị nội trú nhiễm RSV, trong đó đa số là trẻ dưới 2 tháng tuổi. Trước đó, một bé gái 9 tháng tuổi ở Hà Nội phải điều trị thở máy kết hợp vật lý trị liệu do nhiễm RSV, nghi nguồn lây khi bé được người lớn ẵm, bế và hôn.
Phòng bệnh cho trẻ thế nào?
Thời tiết chuyển mùa từ hè sang thu đông là điều kiện thuận lợi cho các mầm bệnh truyền nhiễm lây qua đường hô hấp phát triển, trong đó có RSV.
Hiện chưa có thuốc điều trị đặc hiệu bệnh do RSV gây ra, chủ yếu điều trị triệu chứng giảm nhẹ. Do đó, việc chủ động phòng ngừa từ sớm, ngay từ khi mới sinh ra cho trẻ đóng vai trò quan trọng, giúp phòng ngừa nguy cơ mắc bệnh và biến chứng nặng, tạo nền tảng cho sự phát triển khỏe mạnh trong những tháng đầu đời.
RSV có thể ảnh hưởng đến bất kỳ em bé nào, kể cả bé yêu của bạn. Các biện pháp tiêm phòng hiện đã có sẵn để bảo vệ bé khỏi RSV, hãy tham khảo ý kiến bác sĩ ngay hôm nay để bảo vệ con tốt hơn, giúp con có một khởi đầu khỏe mạnh.
Các biện pháp tiêm phòng hiện đã có sẵn để bảo vệ bé khỏi RSV, hãy tham khảo ý kiến bác sĩ ngay hôm nay để bảo vệ con tốt hơn, giúp con có một khởi đầu khỏe mạnh. Ảnh minh họa: Shutterstock
Ngoài ra, cha mẹ cũng cần phòng bệnh do RSV gây ra cho trẻ bằng cách giữ gìn vệ sinh môi trường sống thông thoáng, sạch sẽ, tạo thói quen rửa tay trước khi chăm sóc trẻ và sau khi hắt hơi, ho. Người lớn và trẻ lớn nên hạn chế ôm, hôn và tiếp xúc gần với trẻ. Môi trường sống cần đảm bảo thông thoáng, sạch sẽ, thường xuyên vệ sinh không gian sinh hoạt, vật dụng và đồ chơi cho trẻ.
Giữ nhà cửa thông thoáng, rửa tay sạch sẽ trước khi chăm trẻ giúp hạn chế lây bệnh do virus RSV cho trẻ. Ảnh minh họa: Shutterstock
