BSCKI Trần Thị Minh Lý (Trạm y tế Xuân La, Hà Nội) cho biết: trong quá trình thăm khám bác sĩ gặp nhiều tình huống phụ huynh sau khi nghe thông tin về dịch cúm A, thường rất lo lắng và cho con sử dụng thuốc kháng virus khi có dấu hiệu ho, sốt. Tuy nhiên, theo bác sĩ Lý cha mẹ cần đặc biệt thận trọng khi sử dụng thuốc kháng virus. Thuốc kháng virus chỉ sử dụng khi có chỉ định của bác sĩ, tránh trường hợp tự ý lạm dụng, dùng liên tục hoặc dùng không đúng liều lượng. Điều này có thể dẫn đến tình trạng kháng thuốc và thậm chí gây ra các biến chứng mà phụ huynh không nhận biết được. Vì vậy, tuyệt đối không tự ý sử dụng thuốc khi chưa có hướng dẫn của bác sĩ.
Phân biệt cúm A và cúm mùa thông thường
Cúm A và các loại cúm mùa thông thường có những triệu chứng khá giống nhau và có thể xuất hiện vào bất kỳ thời điểm nào trong năm. Mặc dù có cùng các triệu chứng như sốt, đau mỏi người, sổ mũi, mệt mỏi, nhưng cúm A thường có các biểu hiện nghiêm trọng và kéo dài hơn. Ví dụ như triệu chứng sốt: người bệnh thường sốt cao và kéo dài vài ba ngày, thậm chí đến cả tuần.
Đặc biệt, các biến chứng của cúm A cũng diễn biến nặng nề hơn và có thể gây viêm tai giữa, viêm phế quản, viêm màng não, nhiễm khuẩn huyết, hoặc thậm chí dẫn đến tử vong. Còn cúm thông thường thì có thể tự khỏi sau vài ngày, chỉ cần dùng thuốc theo chỉ định người bệnh sẽ khỏi hoàn toàn, không gây ra các biến chứng nguy hiểm.
Các biến chứng của cúm A diễn biến nặng nề hơn, có thể gây viêm tai giữa, viêm phế quản, viêm màng não, nhiễm khuẩn huyết thậm chí dẫn đến tử vong.
BS Lý cho biết thêm, cúm A hiện đang bước vào đỉnh điểm theo mùa. Đặc điểm của bệnh cúm là thường bùng phát mạnh vào các tháng giao mùa như Tháng 3, 4 (từ xuân sang hè) và Tháng 10, 11 (từ thu sang đông). Sự thay đổi của nhiệt độ và độ ẩm trong giai đoạn giao mùa này tạo điều kiện thuận lợi cho vi khuẩn và virus phát triển, dẫn đến sự gia tăng của dịch cúm.
Đặc biệt với những đối tượng có sức đề kháng kém như trẻ sơ sinh, trẻ nhỏ hoặc người già có bệnh nền dễ mắc bệnh hơn. Đặc biệt, nhóm trẻ em trong độ tuổi đi học là đối tượng dễ nhiễm bệnh và lây lan nhanh nhất, bởi vì các em tập trung sinh hoạt đông đúc trong thời gian dài, tạo điều kiện thuận lợi cho virus lây truyền. Nguyên nhân của cúm là do virus cúm, và nó lây theo đường hô hấp, qua hơi thở hoặc giọt bắn. Khi tập trung đông người, diễn biến bệnh và khả năng bùng phát thành dịch sẽ xảy ra nhanh hơn.
BS Lý khuyến cáo, ở giai đoạn đầu, triệu chứng của bệnh cúm A thường giống cúm thông thường nên phụ huynh rất khó nhận biết. Chỉ khi đến cơ sở y tế, nắm được tình hình dịch tễ và diễn biến dịch tại thời điểm hiện tại, bác sĩ mới có thể đưa ra lời khuyên chính xác cho bệnh nhân và cho phụ huynh về cách phòng tránh.
Người dân tuyệt đối không tự ý sử dụng thuốc kháng virus để điều trị cúm khi chưa có chỉ định của bác sĩ.
Hướng dẫn chăm sóc trẻ mắc cúm A tại nhà
Trong trường hợp trẻ bị cúm A và chưa kịp thời đưa đến cơ sở y tế, bác sĩ khuyến cáo phụ huynh cần thực hiện ngay các bước sau để ổn định tình trạng ban đầu của trẻ:
- Hạ sốt khẩn cấp: Nếu trẻ sốt từ 38.5 độ C trở lên, cần cho trẻ uống thuốc hạ sốt theo đúng chỉ định để tránh các biến chứng nguy hiểm.
- Bù nước là bước thiết yếu. Phụ huynh nên cho trẻ uống Oresol hoặc các loại nước điện giải để ngăn ngừa tình trạng mất nước.
Khi trẻ xuất hiện các dấu hiệu cảnh báo nguy hiểm như: uống thuốc hạ sốt mà không có tác dụng, khó thở, tiêu chảy hoặc nôn trớ nhiều gây mất nước, mệt lả, hoặc bỏ ăn uống. Kể cả là ban đêm, phụ huynh cũng phải lập tức đưa trẻ đến cơ sở y tế gần nhất để được cấp cứu và xử lý kịp thời, tránh những biến chứng nghiêm trọng.
Đặc biệt với những trẻ có bệnh nền như tim bẩm sinh, hen phế quản, hoặc các bệnh lý khác; trẻ nhỏ, trẻ sinh non, trẻ sơ sinh non yếu, hoặc những trẻ chưa được tiêm phòng đầy đủ thì càng cần đưa đến cơ sở y tế sớm khi có dấu hiệu bất thường.
BS Lý chi biết, bệnh cúm hằng năm đều có diễn biến phức tạp và có thể đột biến, do vậy một số đối tượng được khuyến cáo tiêm phòng cúm. Đối tượng tiêm có thể theo khuyến cáo: trẻ từ 6 tháng tuổi trở lên đều có thể tiêm phòng, còn người lớn thì tiêm định kỳ theo lịch hẹn tiêm chủng.
