PGS-TS Phan Xuân Biên, Phó chủ tịch Hội Khoa học lịch sử Việt Nam, nguyên Trưởng ban Tư tưởng - Văn hóa Thành ủy TP.HCM (nay là Ban Tuyên giáo - Dân vận Thành ủy TP.HCM), nhìn nhận: từ những quyết định "xé rào" táo bạo thập niên 1980 đến sự ra đời Khu chế xuất (KCX) Tân Thuận, KCX đầu tiên của cả nước, TP.HCM luôn là nơi khởi nguồn đổi mới, mở đường cho những bước phát triển mang tầm quốc gia. Chỉ khi tiếp tục phát huy bản lĩnh "dám nghĩ, dám làm" ấy, TP.HCM mới có thể hiện thực hóa mục tiêu vươn tầm siêu đô thị quốc tế.
Theo ông Biên, thập niên 1976 - 1986 được xem là giai đoạn đầy sóng gió: hậu quả chiến tranh, cấm vận, thiên tai và cơ chế bao cấp khiến sản xuất tê liệt, giá cả phi mã, đời sống người dân lao đao... Chính trong cảnh ngặt nghèo đó, bản lĩnh của TP.HCM được hun đúc. Lãnh đạo dám xông pha "chạy gạo từng bữa cho dân", lập tổ thu mua lương thực, chấp nhận bị hạch sách, thậm chí bắt bớ, để đưa về "hạt gạo Cô Ba Thi" cứu đói người dân TP. Thành ủy khóa I ban hành Nghị quyết 9 (năm 1979) và 10 (năm 1980), khởi động những cuộc "xé rào" lịch sử: thành lập Direximco, Cholimex (những doanh nghiệp (DN) làm kinh tế), khui kho dự trữ để nuôi sản xuất. Hàng loạt DN "bật dậy" theo "cơ chế thành phố" như Bột giặt miền Nam, Dệt Thành Công, Thuốc lá thành phố, Bia Sài Gòn…, thổi bùng phong trào thi đua lao động sôi nổi, được ví như "Đồng Khởi" trong kinh tế...
