Vi nhựa hiện diện ở khắp mọi nơi trong môi trường sống của chúng ta. Theo một nghiên cứu được đăng tải trên tạp chí Environmental Research (Hoa Kỳ), 90% mẫu protein động vật và thực vật có chứa vi nhựa có kích thước từ 5mm xuống đến 1 micromet. Điều này có nghĩa là ngay cả những người ăn chay và những người tránh xa hải sản cũng vô tình tiêu thụ vi nhựa thường xuyên.
Dưới đây là 2 loại củ quả vốn được biết đến là rất giàu chất dinh dưỡng, tốt cho sức khỏe nhiều người Việt tin dùng, thế nhưng 1 trong số chúng là loại trái cây chứa nhiều vi nhựa nhất, loại còn lại là loại củ chứa nhiều vi nhựa nhất được các nhà nghiên cứu tìm ra.
1. Quả táo
Một quả táo mỗi ngày có thể giúp bạn tránh xa việc phải đi gặp bác sĩ, nhưng nó sẽ không ngăn được vi nhựa xâm nhập vào cơ thể bạn. Theo một nghiên cứu năm 2021 đăng trên tạp chí Environmental Research, các nhà nghiên cứu tại ở La Catania, Ý phát hiện ra rằng thực vật hấp thụ vi nhựa qua rễ và sau đó chuyển chúng đến quả, lá và thân cây.
Theo đó, các nhà khoa học phát hiện ra rằng táo là loại trái cây bị ô nhiễm nhiều nhất về vi nhựa. Một gam táo chứa hơn 195.500 mảnh vi nhựa, trong khi quả lê trung bình chứa khoảng 189.500 hạt nhựa trên một gam.
2. Cà rốt
Nếu táo là loại trái cây bị ô nhiễm vi nhựa nhiều nhất thì cà rốt là loại củ bị ô nhiễm nhiều nhất. Điều này có cơ sở khoa học khá chính xác vì thực vật hấp thụ vi nhựa qua rễ của chúng và cà rốt là một loại "rễ lớn" có thể ăn được.
Trong một dự án nghiên cứu của Trung Quốc và Hà Lan, người ta đã chứng minh rằng thực vật "uống" các hạt nhựa từ nước và hấp thụ chúng qua hệ thống rễ. Các loại rau củ như củ cải, củ cải đường và đặc biệt là cà rốt bị ảnh hưởng nhiều nhất. Các vi nhựa cũng đã được chứng minh là xâm nhập vào rễ của rau diếp và lúa mì và được vận chuyển đến các bộ phận trên không có thể ăn được của cây.
Cũng theo nghiên cứu nêu trên, trong tất cả các loại rau, cà rốt có các hạt vi nhựa nhỏ nhất, chứa hơn 101.950 hạt trên một gam. Ngược lại, rau diếp có các hạt vi nhựa lớn nhất nhưng lại là loại rau ít bị ô nhiễm nhất được nghiên cứu, với khoảng 50.550 hạt vi nhựa và nano nhựa trong một gam.
Trong quá trình trồng trọt và bảo quản, rau quả có thể hấp thụ hoặc bám dính các hạt vi nhựa từ đất, nước và không khí. Khi ăn vào, những hạt cực nhỏ này có thể đi vào máu, cơ quan nội tạng và tồn tại lâu dài trong cơ thể. Vi nhựa có thể gây stress oxy hóa và phản ứng viêm nhiễm tế bào, đồng thời làm rối loạn hệ vi sinh vật đường ruột. Đáng lo ngại hơn, vi nhựa còn hoạt động như vật mang cho các chất độc hại môi trường như kim loại nặng, hoặc tự chúng giải phóng các chất phụ gia nguy hiểm như BPA, phthalates vào cơ thể, gây rối loạn nội tiết và ảnh hưởng xấu đến sức khỏe toàn diện.
Những cách để giảm thiểu nhựa
Từ lâu, các chuyên gia đã khuyên nên uống nước từ bình thủy tinh hoặc thép không gỉ. Điều này cũng áp dụng cho các loại thực phẩm và đồ uống khác được đóng gói. “Giống như tình trạng bong da, nhựa cũng liên tục bong thành những mảnh nhỏ như khi bạn mở hộp nhựa đựng salad mua ở cửa hàng hoặc bọc nhựa đựng phô mai”, vị chuyên gia giải thích.
Các chuyên gia đưa ra một số cách giảm mức độ tiếp xúc với nhựa:
- Cố gắng tránh ăn bất cứ thứ gì đựng trong hộp nhựa. Chọn thực phẩm bảo quản trong thủy tinh, gốm sứ hoặc giấy bạc.
- Mặc quần áo làm từ vải tự nhiên, mua các sản phẩm tiêu dùng làm từ chất liệu tự nhiên.
- Không cho đồ nhựa trong lò vi sóng, sử dụng đồ thủy tinh chuyên dụng.
- Nếu có thể, hãy ăn càng nhiều thực phẩm tươi sống càng tốt, hạn chế mua đồ đã qua chế biến và siêu chế biến được bọc trong nhựa.
