Công an TP Hải Phòng vừa khởi tố vụ án, khởi tố 9 bị can liên quan đến vi phạm quy định về an toàn thực phẩm. Trước đó, lực lượng chức năng phát hiện một lượng lớn thịt lợn không bảo đảm chất lượng được tập kết tại kho hàng của Công ty cổ phần Đồ hộp Hạ Long (Halong Canfoco).
Tổng khối lượng thịt lên tới khoảng 120 tấn, toàn bộ đều cho kết quả dương tính với virus gây dịch tả lợn châu Phi. Trong số này, khoảng 2 tấn đã được đưa vào dây chuyền chế biến, đóng gói thành thịt hộp hoàn chỉnh trước khi bị phát hiện.
Vụ việc khiến dư luận đặc biệt lo lắng bởi Halong Canfoco là thương hiệu quen thuộc với nhiều sản phẩm đồ hộp như pate “cột đèn” Hải Phòng, pate gan, thịt hộp, cá hộp…
Nguy cơ với sức khỏe
Trao đổi từ vụ việc trên, bác sĩ chuyên khoa I Lê Văn Thiệu, Khoa Nhiễm khuẩn Tổng hợp, Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới Trung ương (Hà Nội) cho biết, dịch tả lợn châu Phi là bệnh truyền nhiễm nguy hiểm do virus ASFV gây ra, có khả năng lây lan rất nhanh trong đàn lợn với tỷ lệ tử vong có thể lên tới 100%.
Tuy nhiên, virus ASFV chỉ gây bệnh trên loài lợn và không có khả năng lây sang người. Về mặt lý thuyết, nếu con người không may ăn phải thịt lợn nhiễm virus nhưng đã được nấu chín kỹ thì virus không gây bệnh.
Pate làm từ thịt lợn bệnh có thể gây hại cho người dùng. Ảnh minh họa: Phương Thúy.
Bác sĩ Thiệu cho rằng, mối nguy lớn nhất không nằm ở virus ASFV mà ở tình trạng thịt lợn bệnh, chết hoặc ôi thiu. Những loại thịt này thường chứa nhiều vi khuẩn gây bệnh như Salmonella, E. coli, tụ cầu vàng, Clostridium perfringens, có thể gây ngộ độc thực phẩm cấp tính với các biểu hiện tiêu chảy, nôn ói, sốt, đau bụng dữ dội.
Đặc biệt, trong môi trường kín như thực phẩm đóng hộp, nguy cơ nhiễm Clostridium botulinum càng trở nên đáng lo ngại. Đây là vi khuẩn sinh độc tố botulinum - một trong những độc tố thần kinh mạnh nhất, có thể gây liệt cơ, suy hô hấp và tử vong nếu không được cấp cứu kịp thời. Đáng chú ý, nhiều loại độc tố do vi khuẩn sinh ra bền với nhiệt, không bị phá hủy hoàn toàn ngay cả khi đun ở 100 độ C.
Cách nhận biết đồ hộp nhiễm khuẩn
Phó giáo sư Nguyễn Duy Thịnh, nguyên giảng viên Viện Công nghệ Thực phẩm, Đại học Bách khoa Hà Nội, cho biết thịt hộp là sản phẩm được chế biến, làm chín và tiệt trùng ở nhiệt độ cao (khoảng 115 độ C) nhằm tiêu diệt vi sinh vật. Tuy nhiên, đây cũng là loại thực phẩm dễ bị lạm dụng để “lấp liếm” nguyên liệu kém chất lượng.
“Khi lợn đã chết hoặc nhiễm bệnh, thịt bắt đầu phân hủy và phát sinh nhiều vi khuẩn nguy hiểm không liên quan đến virus dịch tả lợn. Việc chế biến thành thịt hộp có thể che giấu mùi vị ban đầu nhưng không thể loại bỏ hoàn toàn nguy cơ ngộ độc từ các độc tố do vi sinh vật sản sinh ra”, PGS Thịnh cảnh báo.
Nếu ăn phải thịt "bẩn" ở mức độ nhẹ, người dùng có thể bị rối loạn tiêu hóa, tiêu chảy; trường hợp nặng có thể ngộ độc thực phẩm nghiêm trọng, thậm chí đe dọa tính mạng.
Vì vậy, ông khuyến cáo người tiêu dùng 3 không với loại thực phẩm này:
Không dùng sản phẩm có dấu hiệu bất thường: Người dùng tuyệt đối không sử dụng đồ hộp nếu bên ngoài hộp bị phồng, nắp hoặc đáy lồi bất thường; hộp rỉ sét, móp méo, rò rỉ hoặc bao bì biến dạng, không còn nguyên vẹn. Khi mở hộp, nếu có mùi lạ, mùi hôi hoặc chua; nước trong hộp đục, xuất hiện bọt khí; phần thịt đổi màu hoặc có váng lạ, người dùng cần bỏ ngay để tránh nguy cơ ngộ độc.
Không ăn đồ hộp thường xuyên: PGS Thịnh cho biết, ngay cả chuyên gia cũng rất khó nhận biết thịt hộp được làm từ nguyên liệu an toàn hay không. Vì vậy, người dân chỉ nên sử dụng thực phẩm đóng hộp có nguồn gốc rõ ràng, còn hạn sử dụng, bao bì nguyên vẹn; không tích trữ và không coi đồ hộp, pate là thực phẩm dùng hằng ngày.
Không để đồ hộp tiếp xúc với nhiệt độ quá cao hoặc quá thấp: Trường hợp không thực hiện như khuyến cáo kể trên, sẽ làm tăng nguy cơ hư hỏng, phồng, bung hộp. Sau khi mở hộp, cần chuyển thực phẩm sang dụng cụ sạch, bảo quản lạnh và dùng trong thời gian ngắn. Với các sản phẩm nguy cơ cao như pate, thịt hộp, cá hộp, bạn nên hâm nóng kỹ trước khi ăn lại để hạn chế rủi ro cho sức khỏe.
