Thay van tim cụ ông không cần phẫu thuật

Ông Tiến, 86 tuổi, hẹp van động mạch chủ song không thể phẫu thuật do lớn tuổi, nhiều bệnh nền, được bác sĩ thay van tim qua ống thông không cần mổ.

BS.CKII Nguyễn Văn Dương, Trưởng khoa Bệnh Tim cấu trúc, Trung tâm Tim mạch Can thiệp, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP HCM, cho biết ông Tiến hẹp van động mạch chủ tiến triển nặng, biến chứng suy tim độ ba theo phân độ chức năng.

Hẹp van động mạch chủ xảy ra khi các lá van không mở ra hoàn toàn, khiến lỗ mở giữa tâm thất trái và động mạch chủ bị thu hẹp. Lúc này, tim phải hoạt động vất vả để bơm máu thông qua lỗ nhỏ hơn, lâu ngày làm cho thành tâm thất dày lên, buồng tâm thất giãn ra, tim yếu đi. Giai đoạn đầu, bệnh thường diễn biến âm thầm, nhưng đến khi xuất hiện các triệu chứng đau ngực, khó thở, mệt mỏi, kiệt sức, ngất..., người bệnh có thể xảy ra biến chứng suy tim, rối loạn nhịp và đột tử.

GS.TS.BS Võ Thành Nhân, Giám đốc Trung tâm Tim mạch Can thiệp, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP HCM, đánh giá ông Tiến lớn tuổi, có bệnh nền rối loạn mỡ máu, hội chứng vành mạn (động mạch vành hẹp giảm lượng máu đến tim), đái tháo đường type 2, bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính, khó chịu đựng ca mổ mở kéo dài. Chỉ số STS PROM - thước đo để ước tính xác suất tử vong trong phẫu thuật tim ở bệnh nhân người lớn - lên tới 19,5%. Trong khi chỉ số này hơn 8% đồng nghĩa nguy cơ cao, hơn 15% là nguy cơ rất cao, chống chỉ định mổ.

Êkíp quyết định can thiệp ít xâm lấn bằng phương pháp cấy van động mạch chủ qua ống thông (TAVI) cho ông Tiến. Tuy nhiên, hệ động mạch của bệnh nhân vôi hóa nặng từ động mạch đùi đến van, khiến cho quá trình thủ thuật tiềm ẩn tổn thương, bóc tách hoặc vỡ mạch máu. Lỗ xuất phát động mạch vành của bệnh nhân lại thấp, khi bung van nhân tạo, lá van cũ có thể bị đẩy ra che lỗ vào động mạch vành trái, khiến dòng máu nuôi cơ tim giảm, gây nhồi máu cơ tim cấp, bệnh nhân có thể tử vong ngay trên bàn mổ.

Để khắc phục những khó khăn trên, êkíp phân tích thật chi tiết hình ảnh CT trước thủ thuật, đánh giá mức độ vôi hóa, giải phẫu vòng van và nguy cơ tắc mạch vành. Êkíp chọn van Sapien 3 Ultra Resilia, thế hệ mới của dòng van Sapien.

Dưới hướng dẫn của hệ thống chụp mạch số hóa xóa nền, giáo sư Nhân luồn ống thông từ động mạch đùi phải, lách qua các đoạn động mạch bị vôi hóa dày. Sau đó, êkíp đưa van nhân tạo đến chỗ van tim bị hẹp và bung ra. Van mới nằm đúng vị trí, bám chắc và không di lệch, hạn chế ảnh hưởng đến dòng máu vào động mạch vành.

Ông Tiến có thể ngồi dậy, vận động nhẹ tại giường chỉ vài giờ sau thủ thuật, giảm khó thở, không đau, xuất viện sau 3 ngày.

TAVI là kỹ thuật thay van tim xâm lấn tối thiểu, người bệnh không cần cưa xương ức, quá trình can thiệp chỉ qua một đường mở nhỏ khoảng 6-8 mm ở đùi giúp giảm mất máu, ít đau, xuất viện sớm. Theo giáo sư Nhân, đây là lựa chọn tối ưu với nhóm bệnh nhân mắc nhiều bệnh lý mạn tính, lớn tuổi, sức khỏe yếu như ông Tiến.

Sau can thiệp, ông Tiến có thể sinh hoạt bình thường, làm việc nhẹ sau khoảng 1-2 tuần. Ông cần dùng thuốc, tái khám định kỳ, duy trì chế độ ăn lành mạnh, vận động thường xuyên, ngủ đủ và kiểm soát bệnh nền để giảm nguy cơ tái hẹp.

Để phòng ngừa và phát hiện sớm bệnh van tim, mỗi người nên kiểm soát cân nặng, huyết áp, đường huyết, cholesterol, bỏ thuốc lá; ăn nhiều rau xanh, trái cây, hạn chế mỡ động vật và nội tạng. Tập thể dục tối thiểu 150 phút mỗi tuần, giữ vệ sinh răng miệng và khám sức khỏe định kỳ ít nhất một lần mỗi năm.

* Tên bệnh nhân đã được thay đổi