Ở tuần thai 34, Nguyễn Ánh Tuyết (27 tuổi, Hà Nội) đến BVĐK Hồng Ngọc thăm khám định kỳ. Qua siêu âm hình thái kết hợp Doppler chuyên sâu, bác sĩ phát hiện thai nhi có ổ dị dạng mạch máu trong gan, thuộc dạng thông nối cửa chủ bẩm sinh (Portosystemic Shunt type III), kèm theo tình trạng dư ối.
BS.CKI Đỗ Danh Trường, khoa Sản phụ khoa, cho biết tình trạng của Ánh Tuyết là một trong những bất thường hiếm gặp, không biểu hiện rõ ràng trên lâm sàng nhưng có thể tăng gánh nặng cho tim, ảnh hưởng quá trình phát triển của thai nhi.
"Nếu không được theo dõi sát, ổ dị dạng mạch máu trong gan có thể dẫn đến suy tim thai, phù thai hoặc rối loạn huyết động", bác sĩ cho hay.
Hình ảnh siêu âm chỉ ra bất thường ổ dị dạng mạch máu trong gan. Ảnh: BVĐK Hồng Ngọc
Ngay sau khi phát hiện bất thường, êkíp BVĐK Hồng Ngọc đưa thai phụ vào quy trình theo dõi nguy cơ cao, phối hợp giữa bác sĩ sản khoa và chẩn đoán hình ảnh. Lịch khám của Ánh Tuyết được điều chỉnh dày hơn so với thai kỳ thông thường nhằm cập nhật liên tục tình trạng thai nhi, trung bình một lần mỗi tuần.
Mỗi lần thăm khám, thai nhi được đánh giá toàn diện qua siêu âm Doppler chuyên sâu để khảo sát dòng chảy trong hệ thống mạch máu gan, đo vận tốc và hướng dòng máu qua luồng thông bất thường. Bác sĩ cũng theo dõi chặt chẽ chỉ số huyết động như lưu lượng tim, dấu hiệu quá tải tuần hoàn lẫn nguy cơ suy tim thai
"Không dừng lại ở phát hiện bất thường, chúng tôi theo dõi sát sao để biết mọi thứ đang diễn tiến theo hướng nào. Ổ dị dạng có thể giữ nguyên, tiến triển nặng lên hoặc hiếm hơn là tự cải thiện. Điều quan trọng là phát hiện sớm dấu hiệu cảnh báo như tim thai to lên, dòng máu tăng bất thường hoặc xuất hiện dấu hiệu ứ dịch để can thiệp kịp thời", bác sĩ Trường lý giải.
Song song theo dõi ở bệnh viên, bác sĩ duy trì liên lạc với thai phụ, hướng dẫn Ánh Tuyết nhận biết các dấu hiệu như thai máy, căng tức bụng do dư ối để kịp thời xử trí khi có bất thường. 5 tuần sau đó, tình trạng thai nhi được kiểm soát ổn định, chưa ghi nhận dấu hiệu suy tim hay biến chứng nặng. Tuy nhiên, do đặc thù dị dạng mạch máu có thể diễn biến nhanh, êkíp luôn chuẩn bị phương án can thiệp phù hợp.
Đến tuần thai 39, qua thăm khám và đánh giá nhanh các chỉ số, bác sĩ nhận thấy thai nhi có dấu hiệu cần can thiệp sớm để tránh nguy cơ biến chứng trong quá trình chuyển dạ. Sau khi hội chẩn, êkíp quyết định mổ lấy thai.
"Với trường hợp có bất thường về tuần hoàn như dị dạng mạch máu gan, việc chọn thời điểm sinh rất quan trọng. Kéo dài quá có thể tăng nguy cơ cho thai, ngược lại, can thiệp quá sớm khi thai chưa đủ trưởng thành cũng không có lợi. Chúng tôi phải cân nhắc rất kỹ để đưa ra quyết định tối ưu", bác sĩ Trường phân tích.
Khám thai định kỳ giúp thai phụ theo dõi sức khỏe của mẹ và bé, đồng thời xử lý kịp thời các bất thường. Ảnh: BVĐK Hồng Ngọc
Ca mổ diễn ra thuận lợi, bé chào đời ổn định, không ghi nhận suy hô hấp hay rối loạn tuần hoàn. Ngay sau đó, trẻ được chuyển đến Đơn nguyên sơ sinh để tiếp tục theo dõi sát sao, xuất viện sau ba ngày, kèm lịch tái khám định kỳ. Bác sĩ Trường cho biết sau 5 tháng, các ổ dị dạng mạch máu trong gan của trẻ teo nhỏ và dần đóng lại, trong khi các chỉ số phát triển, chức năng gan đều ở mức bình thường, cho thấy trẻ đang phát triển khỏe mạnh.
Bác sĩ nhấn mạnh dị dạng mạch máu gan ở thai nhi là bệnh lý hiếm, thường chỉ phát hiện qua siêu âm Doppler chuyên sâu với hệ thống thiết bị công nghệ cao và bác sĩ có kinh nghiệm. Tùy mức độ, một số trường hợp bệnh có thể không gây ảnh hưởng nghiêm trọng, nhưng nếu tổn thương lớn, trẻ có nguy cơ đối mặt biến chứng như suy tim, phù thai, thiếu máu hoặc rối loạn đông máu.
"Khám thai định kỳ đóng vai trò then chốt trong phát hiện sớm, quản lý hiệu quả các bất thường. Khi theo dõi bài bản, bác sĩ có thể chủ động kiểm soát nguy cơ, chọn thời điểm can thiệp phù hợp và lên kế hoạch theo dõi sau sinh, đảm bảo an toàn cho mẹ lẫn bé", bác sĩ Đỗ Danh Trường nói thêm.
