Thai nhi bị loạn sản thận đa nang

Kết quả siêu âm tại Trung tâm Y học bào thai, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP HCM ghi nhận thận trái thai nhi bị loạn sản đa nang, giãn bể thận - niệu quản trái, đoạn cuối niệu quản có nang. Loạn sản thận đa nang là dị tật bẩm sinh xảy ra khi một hoặc cả hai thận hình thành các nang chứa dịch với kích thước khác nhau giống như chùm nho, dẫn đến suy giảm chức năng thận.

ThS.BS Ngô Thị Bình Lụa, Trung tâm Sản Phụ khoa, cho biết phần lớn trường hợp loạn sản thận đa nang là dị tật riêng biệt, một số khác có thể kèm theo bất thường cấu trúc khác như hệ tiêu hóa, tim mạch, thần kinh... hoặc liên quan đến bất thường nhiễm sắc thể, đột biến gene. Thai phụ 29 tuổi được bác sĩ khuyến nghị chọc ối để xác định đây là dị tật đơn độc hay do bất thường di truyền, song vợ chồng chị từ chối vì lý do cá nhân.

Bác sĩ đánh giá có khả năng nang chứa dịch ở cuối niệu quản nối với bàng quang, gây tắc nghẽn ngược dòng, nước tiểu ứ lại làm giãn niệu quản và bể thận, dẫn đến loạn sản thận đa nang. Tắc nghẽn ngược dòng khiến thận trái tăng kích thước có thể gây chèn ép cơ quan lân cận. Thai nhi có nguy cơ suy thận, mất chức năng thận bên trái. Thận bên phải chưa bị ảnh hưởng, tiên lượng phát triển mạnh hơn để đảm nhận chức năng thay cho bên trái.

Trẻ sau sinh có thể bị nhiễm trùng tiểu, trào ngược bàng quang - niệu quản. Tùy trường hợp, người bệnh cần phẫu thuật cắt thận trái hoặc điều trị suy thận khi trưởng thành. Nếu thận còn lại cũng bất thường và suy giảm chức năng, bệnh nhân cần phải ghép thận.

Thai phụ được theo dõi sát lượng nước ối, sự phát triển của thận phải, đánh giá tim thai chuyên sâu, chưa ghi nhận bất thường. Đến tuần thai 28, bác sĩ siêu âm phát hiện bể thận đôi bán phần, tức là thận trái có hai bể thận tách biệt với hai ống niệu quản riêng, sau đó hai ống này hợp lại thành một ống duy nhất trước khi cắm vào bàng quang. Tình trạng này có thể khiến hệ thống tiết niệu giãn hơn hoặc tăng tỷ lệ trào ngược nước tiểu.

Ở tuần thai 33, thai nhi nhỏ so với tuổi thai, nguy cơ diễn tiến thai giới hạn tăng trưởng trong tử cung, mất tim thai. Bác sĩ tư vấn chế độ dinh dưỡng, vận động phù hợp, hướng dẫn thai phụ theo dõi cử động thai.

Bé trai chào đời ở tuần thai 39, nặng khoảng 2,7 kg, chưa có bất thường sức khỏe sau sinh. Bé cần được khám định kỳ tại chuyên khoa Thận - Tiết niệu Nhi nhằm can thiệp điều trị ở thời điểm phù hợp, phòng ngừa biến chứng.

Bác sĩ Lụa dẫn nghiên cứu cho thấy bệnh loạn sản thận đa nang xảy ra ở 1/1.000- 5.000 ca sinh sống, khoảng 75-80% là bất thường đơn độc. Thông thường chỉ có một thận bị ảnh hưởng, quả thận còn lại khỏe mạnh, phát triển lớn hơn để thực hiện chức năng của cả hai. Trong một số trường hợp ít gặp, cả hai quả thận đều bị ảnh hưởng, có thể dẫn đến phổi thai nhi kém phát triển (thiểu sản phổi), thiểu ối, nguy cơ cao tử vong trước hoặc sau sinh.

Đối với loạn sản thận đa nang một bên, thận bất thường có xu hướng teo lại, biến mất theo thời gian. Sau sinh, trẻ cần được siêu âm theo dõi định kỳ mỗi 6 tháng hoặc một năm để bác sĩ đánh giá mức độ teo nhỏ, đảm bảo thận không hình thành khối u. Thận khỏe mạnh cũng được sàng lọc xem có bị tắc nghẽn hoặc trào ngược hay không. Hầu hết trẻ sơ sinh mắc bệnh loạn sản thận đa nang đều khỏe mạnh nếu thận còn lại hoạt động tốt.

Bác sĩ Lụa khuyên thai phụ nếu khám thai định kỳ phát hiện có bất thường nên khám ở các đơn vị sản khoa chuyên sâu để quản lý thai kỳ cá thể hóa, chuẩn bị kế hoạch điều trị phù hợp sau sinh, đảm bảo an toàn cho cả mẹ và bé.