Tập vật lý trị liệu hô hấp như thế nào

Theo BS.CKII Mã Thanh Phong, Trưởng đơn vị Hô hấp, khoa Nội Tổng hợp, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP HCM, các bài tập này giúp cải thiện thông khí phổi, tăng khả năng trao đổi oxy, giảm ứ đọng đờm và hạn chế biến chứng hô hấp.

Về nguyên tắc, người bệnh cần tập đều đặn mỗi ngày, ưu tiên môi trường thoáng khí, tư thế thoải mái và không tập ngay sau ăn no. Bài tập cơ bản nhất là thở cơ hoành, còn gọi là thở bụng.

Để thực hiện, người tập nằm hoặc ngồi, một tay đặt lên ngực, một tay đặt lên bụng, hít vào chậm bằng mũi sao cho bụng phồng lên, giữ hơi trong vài giây rồi thở ra từ từ bằng miệng, bụng xẹp xuống. Cách thở này giúp huy động tối đa dung tích phổi, đặc biệt hiệu quả ở người bệnh COPD (bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính).

Bên cạnh đó, thở chúm môi là kỹ thuật đơn giản nhưng giúp giữ đường thở không bị xẹp. Người bệnh hít vào bằng mũi trong 2 giây, sau đó chúm môi như thổi sáo và thở ra chậm trong khoảng 4-6 giây. Kỹ thuật này giúp kéo dài thì thở ra, giảm hiện tượng ứ khí trong phổi, từ đó cải thiện cảm giác khó thở.

Để hỗ trợ tống xuất đờm, người bệnh cần tập ho có kiểm soát. Thay vì ho mạnh gây mệt, người tập hít sâu, giữ hơi vài giây rồi ho dứt khoát 1-2 lần từ sâu trong lồng ngực. Trong nhiều trường hợp, bác sĩ hoặc kỹ thuật viên có thể hướng dẫn thêm các kỹ thuật dẫn lưu tư thế, vỗ rung lồng ngực nhằm làm loãng đờm và giúp bệnh nhân khạc ra dễ dàng hơn.

Ngoài các bài tập thở, vận động nhẹ nhàng cũng đóng vai trò quan trọng. Đi bộ chậm, tập giãn cơ hoặc các bài tập tay chân phối hợp nhịp thở giúp tăng sức bền và cải thiện chức năng tim phổi. Theo bác sĩ Phong, việc duy trì hoạt động thể lực phù hợp giúp giảm tần suất nhập viện và nâng cao chất lượng sống ở người bệnh hô hấp mạn tính.

Tuy nhiên, việc tập luyện cần được cá thể hóa. Người bệnh nên được bác sĩ hoặc chuyên viên phục hồi chức năng hướng dẫn ban đầu để đảm bảo đúng kỹ thuật và phù hợp với tình trạng bệnh. Nếu xuất hiện các dấu hiệu như khó thở tăng, chóng mặt, đau ngực hoặc SpO2 giảm, người bệnh cần dừng tập và báo ngay cho nhân viên y tế.