Sữa được xem là một nguồn dinh dưỡng dồi dào, mang lại nhiều lợi ích cho sức khỏe, đặc biệt trẻ em và người lớn tuổi. Tuy nhiên, không phải ai cũng phù hợp với thức uống này. Một số nhóm nhất định cần hạn chế hoặc thậm chí tránh uống sữa để bảo vệ sức khỏe.
Người không dung nạp lactose
Nhiều người lớn tuổi gặp tình trạng không dung nạp lactose, tức là cơ thể họ khó tiêu hóa đường lactose trong sữa. Thông thường, lactose cần được enzyme lactase trong hệ tiêu hóa phân giải thành glucose và galactose để cơ thể hấp thụ.
Nếu thiếu hụt enzyme này, lactose không được phân giải sẽ gây ra các vấn đề tiêu hóa như đau bụng và tiêu chảy sau khi uống sữa. Trong một số trường hợp nặng hơn, người lớn tuổi có thể gặp các triệu chứng khác như viêm mũi, hen suyễn hoặc nổi mề đay.
Bệnh nhân loét dạ dày tá tràng
Sữa có khả năng trung hòa axit dạ dày, tạo cảm giác dễ chịu. Tuy nhiên, các thành phần trong sữa lại thúc đẩy dạ dày sản xuất thêm axit, dẫn đến hậu quả không mong muốn. Tác dụng làm dịu của sữa chỉ là tạm thời. Về bản chất, sữa kích thích niêm mạc dạ dày, gây tăng tiết axit và làm tổn thương vết loét.
Một số đối tượng nhất định không nên uống sữa. (Ảnh: Istock)
Bệnh nhân viêm thực quản trào ngược
Viêm thực quản trào ngược xảy ra khi cơ thắt thực quản dưới suy yếu, cho phép dịch dạ dày và tá tràng trào ngược lên thực quản. Chất béo trong sữa có thể làm giảm hoạt động của cơ thắt này, làm tăng tần suất và mức độ trào ngược, từ đó làm nặng thêm các triệu chứng.
Người bị dị ứng sữa
Dị ứng sữa là phản ứng miễn dịch IgE qua trung gian đối với protein sữa, thường là casein (protein chính) hoặc whey (protein phụ). Khi người bị dị ứng sữa tiêu thụ protein sữa, hệ miễn dịch sẽ nhận diện chúng là chất gây hại và giải phóng histamine và các hóa chất khác, gây ra các triệu chứng dị ứng. Phản ứng dị ứng có thể rất nguy hiểm, có thể dẫn đến sốc phản vệ gây nguy hiểm đến tính mạng.
Bệnh nhân sau phẫu thuật bụng
Sữa không phải là thức uống lý tưởng cho người cao tuổi sau phẫu thuật bụng. Chất béo và casein trong sữa gây khó khăn cho hệ tiêu hóa, và quá trình lên men có thể tạo ra khí, làm tăng mức độ đầy hơi và gây hại cho người bệnh.
Người bị viêm tụy, mật
Để tiêu hóa chất béo trong sữa, cần có sự tham gia của enzyme lipase và dịch mật. Ở những người bị viêm tụy hoặc bệnh mật, chức năng của các cơ quan này bị suy giảm, khiến việc tiêu hóa chất béo trở nên khó khăn. Việc tiêu thụ sữa có thể gây gánh nặng cho tụy và mật, làm trầm trọng thêm tình trạng viêm.
Người bị mụn trứng cá
Sữa chứa các hormone như IGF-1 (insulin-like growth factor 1) và androgen, có thể kích thích tuyến bã nhờn, tăng sản xuất bã nhờn và gây mụn trứng cá. Một số nghiên cứu cho thấy protein whey trong sữa có thể kích thích sản xuất insulin, có thể góp phần vào việc hình thành mụn trứng cá.
