Chị Duyên làm ở khoa Hồi sức tích cực, một bệnh viện nhi ở TP HCM. Nơi đây chuyên điều trị cho các bệnh nhi nặng như viêm phổi, suy hô hấp, sốc nhiễm khuẩn, suy đa tạng, chảy máu khó cầm, viêm cơ tim cấp... do mắc sốt xuất huyết, sởi, cúm, virus hợp bào hô hấp (RSV)... Nhiều bé khi đến viện, bệnh đã chuyển nặng, phải thở máy, lọc máu, có bé phải đặt ECMO (hệ thống oxy hóa máu qua màng ngoài cơ thể).
"Có bé vừa còn bình thường, chỉ ít phút sau mạch không đo được, huyết áp tụt sâu, tim yếu dần, chúng tôi phải ép tim, điều chỉnh máy thở liên tục", chị Duyên nhớ lại.
Nếu bé qua cơn nguy kịch, nhìn cha mẹ ôm nhau khóc ngoài hành lang, y bác sĩ cũng rơi nước mắt vì hạnh phúc. Song, phòng cũng có những khoảng lặng khi y bác sĩ không thể cứu được em bé, khiến họ xót xa mỗi khi nhớ đến.
Bé gái 8 tuổi bị xẹp phổi, viêm phổi, suy hô hấp nặng phải điều trị tại Phòng Hồi sức, Bệnh viện Nhi đồng Thành phố. Ảnh: Bệnh viện Nhi đồng Thành phố
Những ngày Tết vừa qua, khi mọi người sum vầy bên gia đình, chị Duyên cùng đồng nghiệp vẫn túc trực bên giường bệnh. Niềm vui của họ là nhìn thấy trẻ hồi phục, được xuất viện và nụ cười nhẹ nhõm của cha mẹ.
Tuy nhiên, việc trẻ nhập viện và khỏi bệnh cũng khiến chị Duyên trăn trở. Các yếu tố khiến trẻ trở nặng chủ yếu do chưa tiêm vaccine, điều trị ban đầu không đúng, hệ miễn dịch suy yếu, suy dinh dưỡng, mắc bệnh mạn tính, thừa cân, béo phì. Việc chăm sóc để trẻ phục hồi cũng khiến các gia đình cần bỏ ra nhiều công sức hơn.
Theo chị Duyên, việc áp dụng mọi biện pháp phòng bệnh được khuyến cáo, như tiêm vaccine, dạy con mang khẩu trang khi ra đường, rửa tay với xà phòng, cung cấp đủ chất dinh dưỡng và luôn cho con đi ngủ đúng giờ, đủ giấc... nên được thực hiện thường xuyên để giúp trẻ lớn lên khỏe mạnh hơn.
Điều dưỡng Duyên tiêm vaccine cúm phòng cho bản thân và tránh lây bệnh cho các con tại VNVC Tân Kiên vào tháng 11/2025. Ảnh: Diệu Thuần
BS Bạch Thị Chính, Giám đốc Y khoa, Hệ thống Tiêm chủng VNVC, cho biết Việt Nam lưu hành nhiều vaccine phòng bệnh cho cả trẻ em và người lớn, mọi người nên tiêm càng sớm càng tốt. Vaccine và kháng thể đơn dòng RSV giúp phòng viêm tiểu phế quản, viêm phổi do virus hợp bào hô hấp; trong đó vaccine của Pfizer và GSK tiêm cho người từ 60 tuổi, riêng Pfizer còn tiêm cho phụ nữ mang thai từ tuần 24-36 để truyền kháng thể cho trẻ. Kháng thể đơn dòng của Sanofi tiêm cho trẻ từ 1 ngày tuổi đến 24 tháng tuổi, bảo vệ ngay sau tiêm.
Ngoài ra, vaccine cúm và phế cầu giúp phòng các bệnh hô hấp phổ biến, người lớn chỉ cần một mũi cúm mỗi năm, trẻ dưới 9 tuổi nếu chưa tiêm cần hai mũi cơ bản rồi tiêm nhắc hằng năm. Vaccine phế cầu có nhiều loại, tiêm cho trẻ từ 6 tuần tuổi và cả người lớn. Các vaccine phối hợp phòng sởi - quai bị - rubella - thủy đậu và sởi - quai bị - rubella giúp phòng nhiều bệnh và tiết kiệm thời gian, trong khi vaccine sốt xuất huyết tiêm hai mũi cách nhau ba tháng. Các bệnh khác như bạch hầu, ho gà, uốn ván, bại liệt, Hib, não mô cầu, viêm não Nhật Bản cũng đã có vaccine đầy đủ.
Khi có các biểu hiện bệnh cần đến bệnh viện sớm, không nên chủ quan, tự điều trị tại nhà để tránh bệnh biến chứng nặng.
