OpenAI, công ty đứng sau ChatGPT, là gã khổng lồ AI mới nhất công bố kế hoạch niêm yết công khai, sau khi Anthropic cho biết đã bí mật nộp hồ sơ IPO vào tuần trước. SpaceX, công ty bao gồm doanh nghiệp AI xAI của Elon Musk, dự kiến sẽ chính thức giao dịch trên thị trường chứng khoán vào thứ Sáu tới.
Ba đợt chào bán cổ phiếu lần đầu ra công chúng (IPO) này được kỳ vọng sẽ mang lại cái nhìn rõ nét nhất từ trước đến nay về tình trạng của thị trường AI, đồng thời có thể tạo ra các thương vụ bán cổ phiếu trị giá hàng trăm tỷ USD.
Tuy nhiên, điều đó cũng đồng nghĩa các doanh nghiệp AI của họ, vốn đang tiến gần đến mức định giá hàng nghìn tỷ USD, sẽ phải chịu sự giám sát chặt chẽ hơn bao giờ hết khi Phố Wall liên tục đòi hỏi tăng trưởng bùng nổ sau mỗi quý.
Space X đang đứng trước ngưỡng cửa lịch sử là trở thành công ty của thị trường đại chúng
"Những kỳ vọng tưởng chừng có thể đáp ứng được trên thị trường tư nhân có thể trở nên khắc nghiệt không ngừng dưới áp lực của việc trở thành công ty đại chúng", ông Nigel Green, CEO của công ty tư vấn tài chính deVere Group, cho biết trong email gửi CNN.
Phố Wall từ lâu đã đặt kỳ vọng cực kỳ cao vào AI, gần như không chấp nhận bất kỳ điều gì ngoài mức tăng trưởng bùng nổ trong từng quý.
Chẳng hạn, Broadcom, công ty từng thiết lập quan hệ hợp tác với OpenAI và Anthropic, đã công bố kết quả kinh doanh ấn tượng với doanh thu quý II tăng 48% và doanh thu từ mảng bán dẫn dự kiến tăng 180% so với cùng kỳ năm trước. Tuy nhiên, điều đó vẫn chưa đủ để làm hài lòng giới đầu tư. Cổ phiếu Broadcom giảm hơn 13% trong tuần trước, đánh dấu tuần giao dịch tệ nhất kể từ tháng 9/2024.
Cổ phiếu các công ty sản xuất chip AI cũng lao dốc theo vào cuối tuần trước. Chỉ số Nasdaq giảm ba phiên liên tiếp, trong khi S&P 500 ghi nhận phiên giảm mạnh nhất kể từ tháng 10. Một quỹ ETF theo dõi nhóm cổ phiếu chip nhớ giảm 15% trong tuần qua.
"Mọi người luôn muốn nhiều hơn nữa", ông Stacy Rasgon, chuyên gia phân tích thị trường bán dẫn tại Bernstein, nói với CNN khi đề cập đến cổ phiếu ngành chip. "Họ lúc nào cũng muốn nhiều hơn".
Ngay cả Nvidia, công ty đại chúng có giá trị lớn nhất thế giới, cũng không tránh khỏi áp lực tương tự. Tháng 1/2025, nhà sản xuất chip AI này đã mất kỷ lục 600 tỷ USD vốn hóa chỉ trong một ngày sau khi DeepSeek, một đối thủ mới đến từ Trung Quốc, xuất hiện trên thị trường.
AI sẽ bị giám sát chặt chẽ hơn
OpenAI và Anthropic nhiều khả năng cũng sẽ bị đánh giá theo những tiêu chuẩn tương tự, khi hoạt động kinh doanh của hai công ty này được xem là thước đo cho tốc độ tăng trưởng của toàn ngành AI.
Phố Wall cũng sẽ tìm kiếm các dấu hiệu cho thấy cả hai công ty có đủ nguồn lực tài chính để hỗ trợ khoản chi tiêu khổng lồ dành cho hạ tầng AI.
Các công ty như OpenAI và Anthropic đã phần nào hé lộ tốc độ tăng trưởng của mình.
Tuy nhiên, họ chủ động công bố các số liệu này thay vì phải thực hiện theo nghĩa vụ pháp lý.
OpenAI cho biết đã huy động được 122 tỷ USD vào tháng 3, nâng mức định giá lên 852 tỷ USD. Công ty cũng cho biết trong cùng tháng rằng doanh thu hiện đạt 2 tỷ USD mỗi tháng, tăng mạnh so với mức 1 tỷ USD mỗi quý trước đó.
Theo công ty phân tích Sensor Tower, ChatGPT cũng đã trở thành ứng dụng đạt mốc 1 tỷ người dùng nhanh nhất vào tháng trước. Trong khi các ứng dụng như Google Maps, TikTok và YouTube mất từ 5 đến 8 năm để đạt cột mốc này, ChatGPT chỉ mất khoảng 3 năm.
Anthropic vừa tung mô hình AI mới cho người dùng phổ thông trước thềm IPO
Anthropic cho biết mức định giá của công ty đã tăng từ 380 tỷ USD vào tháng 2 lên 965 tỷ USD vào tháng 5, vượt qua OpenAI. Công ty cũng thông báo trong tháng trước rằng doanh thu thường niên quy đổi (run-rate revenue) đã đạt 47 tỷ USD, chỉ số dùng để ước tính doanh thu cả năm dựa trên dữ liệu tài chính hiện tại.
Theo công ty công nghệ tài chính Ramp, lần đầu tiên trong tháng 5, số doanh nghiệp sử dụng Anthropic đã vượt OpenAI.
Việc tiến hành IPO có thể cho thấy OpenAI và Anthropic đã đủ tự tin vào lộ trình hướng tới lợi nhuận để đối mặt với áp lực từ Phố Wall. Cả OpenAI và Anthropic đều chưa phản hồi ngay yêu cầu bình luận của kênh truyền hình CNN liên quan đến thời điểm nộp hồ sơ IPO.
Tuy nhiên, những con số chỉ mới là khởi đầu.
Các nhà phân tích nhiều khả năng sẽ chất vấn CEO OpenAI Sam Altman và CEO Anthropic Dario Amodei về tương lai hoạt động kinh doanh cũng như các sản phẩm sắp ra mắt trong các cuộc họp công bố kết quả kinh doanh, nhằm tìm kiếm dấu hiệu cho thấy doanh nghiệp của họ vẫn còn dư địa tăng trưởng gần như vô hạn.
Điều đó đồng nghĩa họ có thể phải công khai giải trình về những vấn đề như việc trì hoãn phát hành các mô hình AI mới, cũng như kế hoạch chuyển các mô hình đó thành những sản phẩm thương mại tạo doanh thu.
Những thay đổi chiến lược sản phẩm, chẳng hạn như quyết định đóng cửa ứng dụng video Sora của OpenAI, cũng có thể sẽ phải đối mặt với nhiều câu hỏi hơn đáng kể.
"Các nhà đầu tư tư nhân có thể đặt cược vào một tầm nhìn và chờ đợi nhiều năm để thấy kết quả", ông Green viết. "Thị trường đại chúng hiếm khi mang lại sự xa xỉ đó".
