“Sao dạo này ông Chu cứ đi vệ sinh suốt thế nhỉ?”. Đó là lời bàn tán của mấy người trong khu phố đang tập trung ở công viên để tập thể dục buổi sáng. Ông Chu, 58 tuổi (Trung Quốc) thường đi tập với họ ở gần hồ điều hòa giữa công viên, nhưng dạo này ông chọn tập ở phía sân cạnh bên, vì đi ra nhà vệ sinh gần hơn.
Ông Chu vốn là người khỏe mạnh, nhưng dạo gần đây bụng dạ hay "giở quẻ". Lúc thì táo bón, lúc lại tiêu chảy, thỉnh thoảng còn thấy chút máu nhưng ông chỉ tặc lưỡi cho rằng mình bị "nóng trong" hoặc bệnh trĩ tái phát, không thì là do tuổi già. Ông cố gắng điều chỉnh nhịp sống cho phù hợp với thói quen đi vệ sinh này đã hơn 2 tháng nay.
Ảnh minh họa
Chỉ đến khi gia đình thúc ép, ông Chu mới chịu đi nội soi và rụng rời khi biết mình đã mắc ung thư đại trực tràng giai đoạn đầu. Lời bác sĩ như một hồi chuông cảnh tỉnh: " Bệnh không ập đến bất ngờ, mà chính những thói quen xấu suốt nhiều năm đã đẩy ông đến bờ vực này". Ông Chu thừa nhận, mình chăm thể dục nhưng ăn uống bừa bãi. Ông chỉ biết im lặng tự trách mình.
4 thói quen thường gặp ở người dễ mắc ung thư đại trực tràng
Thực tế, bác sĩ của ông Chu cho biết ung thư đại trực tràng là loại ung thư có thể phòng ngừa hiệu quả bằng thay đổi lối sống. Còn những người có 4 thói quen dưới đây thì luôn nằm trong "tầm ngắm" của căn bệnh quái ác này, cần thay đổi ngay:
1. Chế độ ăn "nghiện" thịt đỏ và bỏ quên chất xơ
Nhiều người có thói quen "thịt là chính, rau là phụ". Tuy nhiên, việc tiêu thụ quá nhiều thịt đỏ (bò, lợn, cừu) và thịt chế biến sẵn (xúc xích, thịt xông khói) làm tăng nồng độ các chất gây ung thư (Carcinogen) trong đường ruột.
Ảnh minh họa
Ngược lại, thiếu hụt ngũ cốc nguyên hạt và rau xanh khiến đại tràng mất đi "chổi quét" tự nhiên. Khi chất xơ (Fiber) bị thiếu hụt, phân lưu lại lâu hơn, làm tăng thời gian tiếp xúc của độc tố với niêm mạc và gây viêm mãn tính - mầm mống của các khối u ác tính.
2. Lối sống ít vận động dẫn đến béo bụng và mỡ nội tạng
Nhiều người thường thắc mắc tại sao mình ăn ít nhưng vòng bụng cứ to dần. Thực tế, mỡ nội tạng không hề "im lặng" mà nó liên tục tiết ra các yếu tố gây viêm, ảnh hưởng đến quá trình chuyển hóa Insulin.
Các nghiên cứu chỉ ra rằng, việc ngồi liên tục hơn 60 phút mỗi lần và lười vận động sẽ làm chậm nhu động ruột, tạo điều kiện cho các Polyp tuyến phát triển. Các chuyên gia khuyến nghị ít nhất 150 phút tập thể dục cường độ vừa phải mỗi tuần để bảo vệ hệ tiêu hóa khỏi sự trì trệ.
3. Hút thuốc lá và lạm dụng đồ uống có cồn
Không chỉ gây hại cho phổi, các độc tố trong thuốc lá khi thấm vào máu sẽ tấn công hệ tiêu hóa, thúc đẩy sự hình thành và biến tính ác tính của các khối u ở đại tràng. Đồng thời, việc lạm dụng rượu bia gây kích ứng niêm mạc ruột, dẫn đến tình trạng viêm mãn tính và làm suy yếu khả năng tự sửa chữa tế bào của cơ thể.
Sự kết hợp giữa khói thuốc và chất cồn tạo ra môi trường lý tưởng cho tế bào ung thư phát triển, do đó việc từ bỏ hai thói quen này là yêu cầu bắt buộc để bảo vệ hệ tiêu hóa bền vững.
Ảnh minh họa
4. Tâm lý chủ quan, sợ thăm khám và tự ý điều trị tại nhà
Đây là sai lầm phổ biến khiến các bác sĩ phải đau đầu khi bệnh nhân thường tự chẩn đoán chảy máu trực tràng hoặc rối loạn đại tiện là "nóng trong" hay "bệnh trĩ". Việc tự ý mua thuốc điều trị tại nhà mà không đi nội soi khiến nhiều người bỏ lỡ "cơ hội vàng" để phát hiện các polyp vốn phát triển thầm lặng trong 5 đến 10 năm.
Quỹ Nghiên cứu Ung thư Thế giới (WCRF) nhấn mạnh, việc trì hoãn tầm soát vì quan niệm "không đau không khám" chính là rào cản lớn nhất đối với sức khỏe, bởi khi đã đau đớn thì bệnh thường đã ở giai đoạn muộn.
Cảnh giác với các dấu hiệu ung thư đại trực tràng
- Thay đổi thói quen đại tiện kéo dài hơn 2 tuần như táo bón, tiêu chảy hoặc xen kẽ giữa cả hai mà không rõ nguyên nhân.
- Đại tiện ra máu, có thể là máu tươi hoặc phân có màu đen sẫm như nhựa đường (dấu hiệu của xuất huyết đường tiêu hóa cao hơn).
- Hình dạng phân thay đổi bất thường, phân thường xuyên bị mỏng, dẹt hoặc nhỏ như bút chì do khối u làm hẹp lòng đại tràng.
- Thường xuyên có cảm giác buồn đi ngoài nhưng đi không hết (mót rặn) hoặc đau quặn bụng, đầy hơi, khó tiêu kéo dài.
- Sụt cân không rõ nguyên nhân dù không thực hiện chế độ ăn kiêng hay tập luyện thay đổi, đi kèm với cảm giác mệt mỏi, suy nhược cơ thể.
- Xuất hiện các triệu chứng của thiếu máu như da xanh xao, hoa mắt, chóng mặt do tình trạng mất máu âm thầm qua đường tiêu hóa.
- Sờ thấy khối u ở vùng bụng hoặc có cảm giác đau tức âm ỉ vùng bụng dưới, vùng chậu.
Lưu ý: Các triệu chứng này đôi khi trùng lặp với bệnh trĩ hoặc rối loạn tiêu hóa thông thường, vì vậy nội soi đại tràng là cách duy nhất để chẩn đoán chính xác nhất.
Nguồn và ảnh: Sohu, EDH, Family Doctor
