Người phụ nữ 58 tuổi sống trên một hòn đảo của Hy Lạp và làm việc ngoài trời, gần khu vực chăn thả cừu. NY Post hôm 8/4 dẫn lại báo cáo trên tạp chí Emerging Infectious Diseases về ca bệnh này, trong đó các nhà nghiên cứu từ Đại học Nông nghiệp Athens cho biết: "Đó là vào tháng 9/2025, thời tiết nóng và khô. Người phụ nữ thấy rất nhiều ruồi bay vờn quanh mặt".
Một tuần sau, bệnh nhân bị đau ở vùng giữa mặt, cơn đau ngày càng tăng. Hai tuần sau, bà xuất hiện thêm triệu chứng ho dữ dội. Tuy nhiên, bà chỉ tìm đến sự trợ giúp y tế sau khi hắt hơi vào ngày 15/10, khi những con giòi bắt đầu "bắn ra" từ mũi.
Các bác sĩ đã tiến hành phẫu thuật và lấy tổng cộng 10 con giòi ở nhiều giai đoạn phát triển khác nhau ra khỏi xoang mũi bệnh nhân. Người phụ nữ cũng bị lệch vách ngăn mũi nghiêm trọng do nhiễm nhiều ấu trùng đang phát triển trong khoang mũi. Bà đã được điều trị bằng thuốc thông mũi và may mắn hồi phục hoàn toàn.
Tuy vậy, các bác sĩ vẫn chưa thể lý giải bằng cách nào ấu trùng lại xâm nhập vào mũi bệnh nhân cũng như vì sao chúng có thể tồn tại ở đó trong thời gian dài.
Hình ảnh ấu trùng của ruồi giòi mũi cừu (Oestrus ovis) văng ra khỏi người phụ nữ Hy Lạp. Ảnh: Evangelia-Theophano Piperak
Sau khi loại bỏ các ấu trùng khỏi xoang mũi, các bác sĩ tiến hành kiểm tra kỹ hai mẫu cùng một cá thể đang trong giai đoạn nhộng (hoặc trứng). Kết quả cho thấy một ấu trùng có màu vàng nhạt, dài khoảng 1,5 cm, trong khi con còn lại màu nâu nhạt, dài khoảng 2 cm, có màu đen với bề mặt nhăn nheo.
Các sinh vật này được xác định là ấu trùng ruồi giòi mũi cừu (Oestrus ovis), loài ký sinh phổ biến ở những vùng khô nóng ven Địa Trung Hải và thường chỉ sống trong xoang của cừu, dê.
Người phụ nữ làm việc gần một cánh đồng chăn thả cừu, tuy nhiên báo cáo ghi nhận không có đồng nghiệp nào của bà có triệu chứng tương tự. Các trường hợp ruồi ký sinh ở cừu lây sang người vốn hiếm gặp, và việc chúng xâm nhập vào khoang mũi lại càng hiếm hơn. Khi xảy ra nhiễm, vị trí thường gặp là ở mắt, gây tình trạng "viêm kết mạc cấp", với cảm giác như có dị vật trong mắt.
Các nhà nghiên cứu cho biết bệnh nhân trong trường hợp này bị lệch vách ngăn mũi nghiêm trọng và dường như đã bị "nhiễm một lượng lớn ấu trùng".
Trước đây, ấu trùng ruồi Oestrus ovis được cho là không thể phát triển lâu trong cơ thể người, chỉ dừng lại ở giai đoạn ấu trùng đầu tiên (L1). Tuy nhiên, các tác giả báo cáo cho biết các ca gần đây đã ghi nhận sự xuất hiện của các ấu trùng ở giai đoạn muộn hơn, bao gồm L2 và L3. Sau giai đoạn L3 là quá trình hóa nhộng - thời điểm ấu trùng phát triển lên "cấp độ" trưởng thành hơn.
Các nhà nghiên cứu nhận định những ấu trùng này có thể đã bị mắc kẹt trong khoang mũi của người phụ nữ, do đặc điểm giải phẫu và số lượng ấu trùng lớn, tạo điều kiện để chúng phát triển tới giai đoạn hóa nhộng. Ở vật chủ tự nhiên như cừu và dê, ruồi cái Oestrus ovis thường đẻ ấu trùng ở quanh lỗ mũi; sau đó chúng xâm nhập vào khoang mũi và các xoang, có thể phát triển trong nhiều tháng trước khi chui ra ngoài qua đường mũi.
Trong một số trường hợp, ấu trùng giai đoạn L3 có thể mắc kẹt trong khoang mũi vật chủ, nhưng thường không tiếp tục hóa nhộng. Thay vào đó, chúng sẽ bị khô lại, phân hủy hoặc vôi hóa; phần còn lại đôi khi có thể gây ra nhiễm khuẩn thứ phát. Nguyên nhân là do môi trường trong các xoang không thuận lợi để ấu trùng bước vào giai đoạn nhộng.
Vì vậy, các tác giả nhận định việc ấu trùng Oestrus ovis hóa nhộng bên trong cơ thể động vật có vú "gần như không khả thi về mặt sinh học". Tuy nhiên, điều này lại thực sự xảy ra ở bệnh nhân 58 tuổi. Nhóm nghiên cứu cho rằng có thể tồn tại những "yếu tố giải phẫu hoặc sinh lý chưa xác định", tạo điều kiện để ấu trùng phát triển đến giai đoạn trên.
Ngoài ra, cũng có khả năng loài ký sinh này đã thích nghi để có thể hoàn tất vòng đời trong cơ thể người. "Dù theo kịch bản nào, vẫn cần thêm các ca bệnh và dữ liệu để hiểu rõ hiện tượng này", nhóm nghiên cứu kết luận.
