Uống thay nước lọc
Mấy ngày Hà Nội nóng như chảo lửa, cả nhà đều uể oải không muốn ăn, lo sợ các con đang trong giai đoạn nước rút thi chuyển cấp, chị Nguyễn Thái Hà (Cầu Giấy, Hà Nội) tìm đủ cách chăm sóc.
Bên cạnh những loại thức ăn thanh mát, chua dịu ít dầu mỡ, chị cho các con uống nước dừa. Hằng ngày, chị mua 3,5l loại nước theo chị “vừa ngon, vừa sạch” cất tủ lạnh cho 2 con uống thay nước lọc.
Tiến sĩ Lê Thị Hương Giang, Trưởng Khoa Tiết chế, dinh dưỡng, Bệnh viện 19-8 (Hà Nội) cho biết, cách chăm sóc gia đình của chị Hà không phải hiếm gặp. Bản thân bà cũng được bạn bè mời dùng nước dừa thường xuyên vì coi thức uống này như “nước điện giải tự nhiên, càng uống càng tốt”. Không ít người uống tới 2-3 quả/ngày.
Tuy nhiên, dưới góc nhìn dinh dưỡng lâm sàng, theo các chuyên gia dinh dưỡng quan niệm này cần được nhìn nhận lại một cách đầy đủ hơn.
“Theo dữ liệu của Bộ Nông nghiệp Mỹ (USDA), một quả dừa xiêm trung bình cung cấp khoảng 250-300ml nước, 45-70kcal năng lượng, 9-15g carbohydrate, 6-12g đường tự nhiên, 500-700mg kali cùng natri, magie, phốt pho, vitamin nhóm B và các chất chống oxy hóa.
Hàm lượng kali cao là điểm đặc biệt của nước dừa. Một số nghiên cứu đăng trên tạp chí Nhân học Sinh lý học cho thấy nước dừa hỗ trợ phục hồi sau vận động nhẹ khá tốt nhờ kali và carbohydrate tự nhiên. Đây là cơ sở khoa học cho giá trị bù điện giải của loại thức uống này”, Tiến sĩ Giang thông tin.
Theo các chuyên gia, ở người trưởng thành khỏe mạnh bình thường, nhu cầu kali khoảng 3.500-4.700 mg/ngày. Nếu bạn uống 2-3 quả dừa/ngày, riêng lượng kali nạp vào đã chiếm tới một nửa nhu cầu cơ thể.
“Lúc này, thận phải làm việc vất vả hơn để đào thải lượng kali dư thừa qua nước tiểu. Nếu uống thay nước lọc cả ngày, lượng kali tích tụ quá lớn sẽ làm mất cân bằng điện giải, gây mệt lả, bủn rủn chân tay, rối loạn nhịp tim”, Tiến sĩ Giang lưu ý.
Mát miệng nhưng thận "khổ"
Khi bạn uống quá nhiều nước dừa trong thời gian ngắn (nhất là lúc đói hoặc uống lạnh), lượng đường tự nhiên và các carbohydrate chuỗi ngắn dễ lên men sẽ làm thay đổi đột ngột áp lực trong dạ dày. Quá trình tiêu hóa bị chậm lại, gây đầy hơi, cồn ruột. Chưa kể, chất magie trong nước dừa có tác dụng làm mềm phân, tăng nhu động ruột nên uống nhiều rất dễ bị lạnh bụng, tiêu chảy nhẹ.
Tiến sĩ Giang nhấn mạnh, nước dừa không phải nước tinh khiết mà là dung dịch điện giải có chứa đường và khoáng chất. Khi bạn tiêu thụ quá mức, cơ thể có thể bị dư kali, tăng gánh nặng cho thận và rối loạn cân bằng điện giải.
“Nguy cơ đáng lo ngại nhất là tăng kali máu. Kali rất quan trọng với tim và hệ thần kinh nhưng khi vượt ngưỡng an toàn có thể gây mệt lả, yếu cơ, tê bì, rối loạn nhịp tim, thậm chí ngừng tim. Trên thực tế đã ghi nhận các trường hợp tăng kali máu liên quan đến uống quá nhiều nước dừa, đặc biệt ở người suy thận hoặc đang dùng thuốc giữ kali. Do đó, không nên uống nước dừa thay nước lọc”, Tiến sĩ Giang thông tin.
Một chuyên gia cũng nhấn mạnh, nước dừa là thức uống đường phố rẻ tiền nhưng đảm bảo an toàn thực phẩm khi vừa được lấy từ sọ quả dừa ra uống ngay.
Tuy nhiên, đây cũng là môi trường giàu đường tự nhiên, rất dễ nhiễm khuẩn nếu bổ sẵn để lâu ngoài trời, dùng đá không đảm bảo vệ sinh, cắm ống hút nhiều giờ hoặc đóng chai thủ công không rõ nguồn gốc.
Do đó, người tiêu dùng nên ưu tiên dừa tươi nguyên quả, uống ngay sau khi bổ, không để qua đêm và hạn chế nước dừa bán sẵn không có nhãn mác rõ ràng.
“Với người khỏe mạnh chỉ nên uống khoảng 1 quả/ngày trong mùa nóng là mức hợp lý. Nước dừa là thực phẩm có lợi khi dùng đúng cách, đúng lượng và phù hợp với từng đối tượng. Nhưng nếu xem đây là thần dược rồi uống thay hoàn toàn nước lọc, lợi ích chưa chắc tăng thêm mà nguy cơ tiềm ẩn lại có thể âm thầm tích lũy mỗi ngày. Người có bệnh nền nên tham khảo ý kiến bác sĩ hoặc chuyên gia dinh dưỡng trước khi thay đổi thói quen ăn uống”, Tiến sĩ Giang lưu ý.
