Thành phần chính của dầu gió là tinh dầu (tinh dầu bạc hà, khuynh diệp, hương nhu, quế, tràm…) và các chất chiết xuất từ tinh dầu (menthol, methyl salicylat, camphor…).
Theo y học cổ truyền, dầu gió giúp ra mồ hôi, giảm đau, giảm ho, sát trùng; chữa những chứng bệnh thông thường rất hiệu quả như cảm lạnh, cảm cúm, nhức đầu, sổ mũi, đau khớp, đau cơ bắp, đầy hơi, khó tiêu, đau dây thần kinh, côn trùng đốt…
Các bác sĩ Bệnh viện Việt Nam - Thuỵ Điển Uông Bí (Quảng Ninh) cho biết, dù là sản phẩm không cần kê đơn nhưng dầu gió được quản lý như các loại thuốc chữa bệnh khác. Khi sử dụng không đúng cách, quá liều, dầu gió có thể gây ra các tác dụng bất lợi nghiêm trọng.
- Gây kích ứng da: chủ yếu do methyl salicylat trong dầu gió. Hoạt chất này thuộc nhóm thuốc giảm đau, chống viêm không steroid, thường được kết hợp với các tinh dầu khác trong dầu gió giúp vùng da được xoa dầu nóng lên nhanh, giúp giảm đau, chống tê thấp, đau cơ bắp. Nhưng nếu được sử dụng với lượng lớn, methyl salicylat sẽ làm rộp da, tổn thương màng nhầy cơ quan hô hấp.
- Tổn thương hệ hô hấp: thường gặp khi sử dụng dầu gió có chứa menthol, hoạt chất chiết xuất từ tinh dầu bạc hà, có thể gây ức chế hô hấp, tuần hoàn.
- Gây ngộ độc: chủ yếu gặp ở bé dưới 24 tháng tuổi, do trong thành phần của dầu gió chứa camphor, là một chất độc đối với trẻ em. Nếu sử dụng không đúng, dầu gió hấp thu quá mức qua các vết thương hở, phần da bị trầy xước hoặc nuốt với lượng khoảng 1g có thể gây tổn thương hệ hô hấp, thậm chí ngưng thở.
- Gây hạ thân nhiệt: Các thành phần có trong dầu gió bốc hơi rất nhanh, gây tê tại chỗ và cảm giác mát lạnh khi xoa vào da. Dùng nhiều dầu gió có tác dụng phụ làm tăng bài tiết mồ hôi nên dễ gây hạ nhiệt.
Biểu hiện và xử trí khi bị ngộ độc dầu gió
Tuỳ thuộc vào lượng dầu gió đã sử dụng, các triệu chứng ngộ độc biểu hiện khác nhau, có thể gặp sau khi sử dụng từ 5-90 phút, thường gặp là buồn nôn, nôn, bỏng miệng, nặng hơn là co giật, khó thở, hôn mê. Người bệnh cần được đưa đến cơ sở y tế gần nhất nếu có dấu hiệu bất thường hoặc nghi ngờ ngộ độc sau dùng dầu gió.
4 không khi dùng dầu gió
- Không dùng cho các đối tượng sau: Trẻ dưới 24 tháng tuổi, đặc biệt là trẻ sơ sinh; phụ nữ có thai hoặc đang cho con bú.
- Không bôi dầu gió vào niêm mạc, vùng mắt hoặc bôi dầu lên các vết thương hở, vùng da trầy xước.
- Không dùng quá 3-4 lần/ngày.
- Tuyệt đối không được uống vì rất dễ bị ngộ độc, chỉ dùng dầu gió ngoài da.
