Nhà tái chế rác thải điện tử lớn nhất Bắc Mỹ ERI đã bắt tay hợp tác cùng công ty công nghệ sạch Cyclic Materials để xây dựng hệ sinh thái thu hồi đất hiếm quy mô lớn. Họ kỳ vọng giảm bớt sự phụ thuộc vào nguồn cung khai thác truyền thống.
Gã khổng lồ rác điện tử và công nghệ phân tách đất hiếm
Sự bùng nổ của các ngành công nghệ cao như trí tuệ nhân tạo (AI), xe điện, robot và quốc phòng đã biến đất hiếm, đặc biệt là nam thạch vĩnh cửu (NdFeB) trở thành một trong những tài nguyên chiến lược đắt giá nhất hiện nay. Tuy nhiên, thay vì chỉ trông chờ vào việc mở các mỏ khai thác mới với chi phí tốn kém và quy trình thủ tục kéo dài nhiều năm, một hướng đi mới đang mở ra ngay trong lòng các đô thị: khai thác rác thải điện tử.
Mới đây, Electronics Recyclers International (ERI) - công ty tái chế rác thải điện tử và xử lý tài sản CNTT tích hợp lớn nhất Bắc Mỹ - đã chính thức ký kết hợp tác chiến lược toàn cầu với Cyclic Materials, công ty công nghệ sạch hàng đầu của Canada.
Ảnh: IE
Mục tiêu của cú bắt tay này là hình thành một trong những mạng lưới thu hồi và tinh chế đất hiếm từ thiết bị điện tử bị bỏ đi có quy mô lớn nhất nước Mỹ.
Sự kết hợp này tận dụng thế mạnh tuyệt đối của cả hai bên: ERI sở hữu mạng lưới thu gom rộng khắp với 8 trung tâm xử lý đạt chuẩn carbon trung tính tại Mỹ, trong khi Cyclic Materials nắm giữ công nghệ thương mại tiên tiến cho phép tách chiết và tinh chế đất hiếm nặng cũng như các kim loại thiết yếu khác.
Công nghệ AI biến rác thành nguồn nguyên liệu tinh khiết
Mỗi ngày, ERI tiếp nhận và xử lý hơn 450 tấn rác thải điện tử. Nguồn thiết bị thải loại khổng lồ này bao gồm từ máy tính xách tay, ổ cứng máy chủ, động cơ xe điện đến các thiết bị gia dụng cũ. Tuy nhiên, thách thức lớn nhất trong tái chế đất hiếm từ trước đến nay không nằm ở khâu thu gom, mà là việc nhận diện và phân loại chính xác các linh kiện chứa nam châm đất hiếm đạt độ tinh khiết cao.
Để giải quyết bài toán này, ERI đã triển khai hệ thống phần cứng và phần mềm độc quyền tích hợp trí tuệ nhân tạo (AI) tại 8 cơ sở xử lý của mình. Hệ thống AI có khả năng tự động quét, định vị và bóc tách các bộ phận giàu nam châm vĩnh cửu với độ chính xác vượt trội.
Ahmad Ghahreman, CEO kiêm sáng lập viên của Cyclic Materials chia sẻ: "Là một trong những nhà tái chế điện tử lớn nhất thế giới, ERI xử lý khối lượng sản phẩm khổng lồ mỗi năm. Hợp tác này sẽ biến khối lượng rác thải đó thành nguồn cung đất hiếm có tác động trực tiếp và thiết thực cho nước Mỹ."
Sau khi được phân loại và sơ chế bằng AI tại ERI, nguồn nguyên liệu tập trung này sẽ được chuyển tới đại bản doanh của Cyclic Materials đặt tại Mesa, bang Arizona. Cơ sở này được thiết kế với năng lực xử lý lên tới 25.000 tấn linh kiện hết hạn sử dụng mỗi năm.
Ảnh: ERI
Tại đây, quy trình tái chế sẽ tách trích các oxit đất hiếm nặng đạt độ tinh khiết cao để tái phục vụ sản xuất nam châm mới, đồng thời thu hồi thêm các kim loại công nghiệp quan trọng khác như đồng và nhôm.
Việc tái chế đất hiếm từ rác thải điện tử không chỉ đơn thuần là một giải pháp xử lý môi trường mà còn mang ý nghĩa chiến lược đối với an ninh quốc gia và chuỗi cung ứng công nghệ.
Hiện tại, phần lớn nguồn cung đất hiếm và công đoạn tinh chế nam châm vĩnh cửu trên toàn cầu đang tập trung ở một số ít quốc gia, khiến các chuỗi sản xuất thiết bị điện tử, ô tô và quốc phòng của Mỹ đứng trước rủi ro đứt gãy nếu xảy ra biến động thương mại.
Bên cạnh đó, quy trình tái chế tuần hoàn giúp giảm đáng kể lượng khí thải carbon và tác động môi trường so với hoạt động đào xới, luyện kim truyền thống.
Bước đi chiến lược cho tương lai công nghệ xanh
Thỏa thuận giữa ERI và Cyclic Materials đã bắt đầu bước vào giai đoạn phân tích mẫu để xác định các nhóm sản phẩm có hàm lượng đất hiếm cao nhất phục vụ cho quy trình thương mại hóa. Hai bên cũng lên kế hoạch phối hợp tham gia các gói thầu chính phủ và hợp đồng thương mại lớn về thu hồi vật liệu chiến lược.
Sự bắt tay giữa hạ tầng thu gom quy mô khổng lồ và công nghệ phân tách hiện đại dựa trên AI chứng minh rằng: các đô thị hiện đại chính là những mỏ khoáng sản giàu có nhất. Việc khai thác hiệu quả "mỏ đô thị" này sẽ là chìa khóa giúp các quốc gia xây dựng chuỗi cung ứng bền vững, an toàn và thân thiện với môi trường trong kỷ nguyên công nghệ mới.
