Tờ South China Morning Post (SCMP) ngày 24/7 đưa tin, Liên minh Châu Âu (EU) đã nới lỏng vòng trừng phạt mới nhất đối với Moscow sau khi kết luận rằng việc cấm các công ty Hy Lạp vận chuyển khí đốt Nga sang các nước thứ ba có thể trao các tài sản vận tải biển quan trọng về mặt chiến lược cho Trung Quốc.
EU kết luận rằng việc cấm các công ty Hy Lạp vận chuyển khí đốt Nga sang các nước thứ ba có thể mang lại lợi thế vận tải biển chiến lược cho Bắc Kinh. Ảnh: SCMP
Trong gói trừng phạt thứ 21 nhằm làm suy yếu cỗ máy chiến tranh của Nga, các quốc gia thành viên của khối đã đồng ý cho phép các nhà khai thác EU tiếp tục vận chuyển khí đốt tự nhiên hóa lỏng (LNG) của Nga sang các nước thứ ba trong vòng một năm.
Các quan chức EU giải thích rằng vai trò của Trung Quốc trong lĩnh vực tài chính hàng hải và vận tải biển là nguyên nhân dẫn đến việc miễn trừ này, nhấn mạnh đòn bẩy mà Bắc Kinh đã xây dựng trên nhiều lĩnh vực của nền kinh tế toàn cầu.
“Phần lớn các tàu [chở khí đốt] này đã được mua thông qua những thỏa thuận tài chính với một khoản vay có thời hạn trả nợ rất dài với các nhà đầu tư Trung Quốc, và người Trung Quốc cũng là cổ đông của công ty”, một quan chức cấp cao EU giải thích.
“Vì vậy, nếu công ty không thể trả nợ nhờ doanh thu có được từ hoạt động kinh doanh, họ sẽ mất quyền kiểm soát tài sản và phải hoàn trả cho nhà đầu tư”, quan chức trên nói thêm, mô tả tình hình là “rất nghiêm trọng” và “rủi ro rất lớn”.
Đồng thời, theo SCMP, trong bối cảnh tiếp tục gây áp lực lên Bắc Kinh để sử dụng ảnh hưởng của nước này đối với Moscow nhằm chấm dứt xung đột tại Ukraine, EU cũng đưa 14 thực thể của Trung Quốc đại lục và Hồng Kông vào danh sách trừng phạt vì cáo buộc vi phạm lệnh cấm vận Nga đối với hàng hóa lưỡng dụng có nguồn gốc từ châu Âu hoặc hỗ trợ nỗ lực chiến tranh của Moscow.
Brussels coi Bắc Kinh là “nhân tố chủ chốt” hỗ trợ cuộc chiến của Nga ở Ukraine. Một báo cáo được 27 ngoại trưởng EU ủng hộ hồi tuần trước đã cáo buộc Trung Quốc cùng với Nga đang cố gắng “định hình lại trật tự toàn cầu theo lợi ích của họ” và “thúc đẩy sự trở lại của logic phạm vi ảnh hưởng”.
Nhưng các nhà quan sát cho rằng EU vẫn chưa biến lời nói thành hành động. Trong khi tiếp tục nêu tên các công ty Trung Quốc vì vai trò bị cáo buộc trong cuộc xung đột tại Ukraine, EU đã không nhắm vào các ông lớn trong ngành.
Trong khi đó, Trung Quốc luôn khẳng định nước này trung lập trong cuộc xung đột kéo dài bốn năm, và cực lực phản đối các vòng trừng phạt liên tiếp của EU.
Tỷ phú Hy Lạp là tâm điểm của các vấn đề mới nhất giữa EU-Trung Quốc
SCMP đưa tin, tâm điểm của vụ lùm xùm mới nhất là công ty Dynagas của Hy Lạp, thuộc sở hữu của tỷ phú George Prokopiou.
Ông trùm vận tải biển này có mối quan hệ thương mại sâu rộng với Trung Quốc và từng cho biết trong một cuộc phỏng vấn tại Diễn đàn Vận tải biển Quốc tế Capital Link ở Thượng Hải hồi năm ngoái rằng ông đã đặt hàng hơn 155 tàu từ các xưởng đóng tàu Trung Quốc, bao gồm tàu chở khí hóa lỏng, tàu chở dầu và tàu chở hàng rời.
Tháng 5/2026, gia đình ông Prokopiou đã thành lập một công ty vận tải dầu mới, Beacon Tankers Management, và công ty này đã đặt hàng tới bốn tàu chở dầu Suezmax từ tập đoàn Hengli Heavy Industries của Trung Quốc, càng làm sâu sắc thêm mối quan hệ của gia đình tỷ phú Hy Lạp này với các xưởng đóng tàu Trung Quốc.
Ông trùm vận tải biển người Hy Lạp George Prokopiou. Ảnh: Marine Money
Việc miễn trừ mới nhất của EU bao gồm một phân khúc thị trường ngách nhưng có tầm quan trọng chiến lược trong thương mại LNG. Các quan chức EU cho biết, những tàu chuyên dụng có khả năng hoạt động trong điều kiện băng giá, được sử dụng để vận chuyển nhiên liệu từ dự án Yamal LNG của Nga qua Bắc Cực rất đắt đỏ, số lượng ít và khó điều động.
Họ lập luận rằng lệnh cấm triệt để có nguy cơ đẩy các nhà khai thác châu Âu vào tình trạng vỡ nợ mà không làm gián đoạn đáng kể hoạt động xuất khẩu của Nga, bởi vì những tàu này có thể được chuyển giao cho các chủ sở hữu được Bắc Kinh hậu thuẫn và tiếp tục phục vụ cùng một ngành nghề.
Thay vào đó, các quốc gia thành viên EU đã chọn phương án miễn trừ một năm, tuân theo các yêu cầu báo cáo và xem xét định kỳ, cho phép Brussels đánh giá lại xem liệu rủi ro chuyển giao quyền sở hữu có còn tồn tại hay không.
Brussels tiếp tục thực hiện hành động cân bằng khó khăn với Bắc Kinh
Theo SCMP, động thái trên của EU cho thấy tình thế tiến thoái lưỡng nan mà Brussels phải đối mặt khi vừa tìm cách gia tăng áp lực lên Bắc Kinh trong mối quan hệ với Nga, vừa thừa nhận rằng năng lực công nghiệp của Trung Quốc đã ăn sâu vào các lĩnh vực mà EU đang cố gắng giải quyết.
Đây cũng không phải là lần đầu tiên một diễn biến như vậy xảy ra. Một vòng trừng phạt trước đó đã nêu tên nhà sản xuất chip Trung Quốc Yangzhou Yangjie Electronics, nhưng các hãng ô tô châu Âu đã vận động để loại bỏ công ty này khỏi danh sách trừng phạt vì các nhà máy của họ không thể hoạt động nếu thiếu chất bán dẫn mà công ty này sản xuất.
Sau đó, Yangzhou Yangjie Electronics đã nhận được quyền miễn trừ, có nghĩa là các đơn đặt hàng hiện tại vẫn có thể được thực hiện, nhưng công ty này không bị xóa hoàn toàn khỏi danh sách trừng phạt.
