Theo dữ liệu chính thức từ Ngân hàng Nhân dân Trung Hoa (PBOC), tính đến cuối tháng 6/2026, Trung Quốc đang nắm giữ 75,44 triệu troy ounce vàng, tương đương khoảng 2.346 tấn.
Đây là con số được tích lũy qua 20 tháng liên tiếp, đánh dấu chuỗi mua vàng dài nhất kể từ khi dữ liệu được tổng hợp vào năm 2015.
Riêng trong tháng 6/2026, PBOC đã mua thêm 48.000 ounce (khoảng 15 tấn), mức mua hàng tháng lớn nhất kể từ tháng 10/2023.
Đáng chú ý, động thái này diễn ra trong bối cảnh giá vàng thế giới giảm khoảng 12% trong tháng 6, lần đầu tiên rớt xuống dưới mốc 4.000 USD/ounce kể từ tháng 11/2015. Việc tranh thủ mua vào khi giá giảm của PBOC cho thấy chiến lược của Bắc Kinh nhằm tối ưu hóa cấu trúc dự trữ.
Tính đến tháng 6/2026, giá trị dự trữ vàng của Trung Quốc đạt mức kỷ lục, chiếm khoảng 9,6% tổng dự trữ ngoại hối.
Tuy nhiên, con số này vẫn thấp hơn đáng kể so với các nước phương Tây khi Đức, Pháp, Italy có tỷ lệ vàng chiếm 60-70% dự trữ. Điều này cho thấy dư địa tăng mua vẫn còn rất lớn.
Con số thực tế có thể lớn hơn nhiều
Tuy nhiên, giới phân tích tài chính quốc tế cho rằng con số công bố 2.346 tấn chỉ là phần nổi của tảng băng chìm.
Theo Financial Times, bằng cách theo dõi lượng vàng nhập khẩu và dòng chảy thương mại, các nhà phân tích của tập đoàn dịch vụ tài chính và ngân hàng lâu đời Société Générale nhận thấy Trung Quốc đang mua vàng nhiều hơn nhiều so với công bố, có thể lên tới 250 tấn/năm, gấp nhiều con số chính thức được công bố hàng năm.
Bruce Ikemizu, Giám đốc Hiệp hội Thị trường Kim loại quý Nhật Bản, cho biết giới phân tích thị trường "hầu như không tin vào thống kê chính thức, đặc biệt là đối với Trung Quốc" và ước tính lượng vàng dự trữ hiện tại của nước này lên tới gần 5.000 tấn, gần gấp đôi mức công bố.
Theo các báo cáo, thay vì mua vàng công khai, PBOC ủy nhiệm cho các ngân hàng thương mại nhà nước như Ngân hàng Công thương Trung Quốc (ICBC) hay Ngân hàng Trung Quốc (Bank of China) mua hộ trên thị trường quốc tế.
Trung Quốc cũng mua vàng qua các thỏa thuận với các đối tác nước ngoài. Các giao dịch được thực hiện với các đối tác như JP Morgan (London) hoặc các nhà máy tinh luyện ở Nam Phi và Thụy Sĩ. Nước này cũng thực hiện các thỏa thuận song phương bằng Nhân dân tệ với Nga, nằm ngoài cả dữ liệu hải quan lẫn thống kê dự trữ chính thức.
Ngoài ra, theo các báo cáo tài chính quốc tế, vàng dự trữ của Trung Quốc có thể được “tiền tệ hóa” thành dự trữ chính thức trước khi vận chuyển về nước, giúp tránh việc báo cáo luồng vàng (ví dụ từ London đến Bắc Kinh) qua các kênh hải quan.
Đây là một phương thức được nhiều ngân hàng trung ương áp dụng để linh hoạt trong quản lý tài sản và bảo mật thông tin giao dịch.
Bên cạnh kho dự trữ trong nước, Trung Quốc đang tích cực xây dựng mạng lưới kho vàng quốc tế để trở thành trung tâm lưu ký vàng toàn cầu.
Sàn giao dịch vàng Thượng Hải (SGE) đã vận hành kho giao nhận vàng vật chất đầu tiên tại Hồng Kông vào tháng 6/2025 và đang mở rộng đến Singapore, Zurich và Dubai.
Đằng sau chiến lược gia tăng dự trữ
Việc Trung Quốc mua vàng ồ ạt không đơn thuần là một quyết định đầu tư. Đằng sau đó là một kế hoạch dài hạn nhằm tái cấu trúc hệ thống tài chính toàn cầu.
Không phụ thuộc vào uy tín tín dụng của một quốc gia phát hành, vàng được xem như một "hệ thống dự phòng" an toàn. Đây là một trong những động lực quan trọng thúc đẩy chiến lược "phi đô la hóa" của Trung Quốc, giảm sự phụ thuộc vào đồng USD trước những bất ổn địa chính trị.
Bên cạnh đó, Bắc Kinh đang đẩy mạnh kế hoạch biến Sàn giao dịch vàng Thượng Hải thành trung tâm định giá vàng toàn cầu, thay thế vị thế của London và New York.
Các hợp đồng vàng định giá bằng Nhân dân tệ với khả năng giao hàng bên ngoài đại lục đang được thúc đẩy mạnh mẽ, vừa nâng tầm ảnh hưởng của đồng nội tệ, vừa tạo ra một sân chơi tài chính song song, ít phụ thuộc vào phương Tây.
Trung Quốc cũng đang mời gọi các nước đối tác, đặc biệt trong khối BRICS và các nước đang phát triển, lưu trữ vàng dự trữ tại các kho của SGE.
Theo báo cáo từ nền tảng tài chính Bắc Mỹ NAI500, Trung Quốc đặt mục tiêu nâng tỷ lệ vàng trong tổng dự trữ quốc gia từ mức 9,6% hiện tại lên khoảng 10-12%. Điều này đồng nghĩa chiến lược tích lũy vàng chưa có dấu hiệu kết thúc.
