Mở rộng cơ chế mua bán điện trực tiếp như thế nào cho hợp

Mở rộng cơ chế mua bán điện trực tiếp như thế nào cho hợp lý?

Đề xuất mở rộng cơ chế mua bán điện trực tiếp (DPPA) của Bộ Công thương và cảnh báo trước đó của Tập đoàn Điện lực Việt Nam (EVN) đang thu hút sự quan tâm của nhiều doanh nghiệp.

EVN lo ngại "xung đột lợi ích", Bộ Công thương nói mở rộng là phù hợp

Trong báo cáo thẩm định dự án sửa đổi, bổ sung một số điều của luật Điện lực của Bộ Công thương, do Bộ Tư pháp công bố mới đây, liên quan cơ chế mua bán điện trực tiếp (DPPA), Tập đoàn Điện lực Việt Nam (EVN) kiến nghị cần đánh giá kỹ lưỡng hiệu quả, tác động của việc bổ sung đơn vị bán lẻ điện tham gia cơ chế DPPA. Lý do, đơn vị bán lẻ điện hiện không phải là khách hàng sử dụng điện trực tiếp, nên việc bổ sung nhóm đối tượng này có thể làm thay đổi cơ cấu khách hàng, ảnh hưởng đến doanh thu của các tổng công ty điện lực và tiềm ẩn nguy cơ trục lợi chính sách. EVN cũng lo ngại nếu cơ chế thu hồi chi phí chưa được tính toán đầy đủ, phần chi phí thiếu hụt có thể chuyển sang EVN hoặc các khách hàng còn lại, dẫn đến mất công bằng giữa các nhóm sử dụng điện.

Tuy nhiên, trong báo cáo phần tiếp thu, giải trình các ý kiến, Bộ Công thương cho rằng việc đẩy mạnh cơ chế mua bán điện trực tiếp, góp phần tăng quyền lựa chọn của khách hàng sử dụng điện trong việc tiếp cận, lựa chọn đơn vị cung cấp điện phù hợp với nhu cầu là nhiệm vụ được giao tại Nghị quyết 70 của Bộ Chính trị. Luật Điện lực 2024 cũng đã quy định đối tượng tham gia là đơn vị phát điện và khách hàng sử dụng điện lớn. Trên cơ sở đó, Chính phủ ban hành Nghị định 80 và Nghị định 57 quy định cơ chế DPPA giữa đơn vị phát điện năng lượng tái tạo và khách hàng sử dụng điện lớn.

Chuyên gia năng lượng nói gì về đề xuất mở rộng cơ chế mua bán điện trực tiếp?- Ảnh 1. — Bộ Công thương cho rằng, việc mở rộng cơ chế DPPA phù hợp với chủ trương phát triển thị trường điện cạnh tranh

Từ đó, Bộ Công thương nêu rõ quan điểm: Việc mở rộng cơ chế DPPA phù hợp với chủ trương phát triển thị trường điện cạnh tranh theo Nghị quyết 70 của Bộ Chính trị và Nghị quyết 253 của Quốc hội. Việc bổ sung đơn vị bán lẻ điện tại khu công nghiệp, khu công nghệ tham gia DPPA sẽ mở rộng cơ hội tiếp cận điện năng lượng tái tạo, tăng quyền lựa chọn nhà cung cấp điện cho khách hàng, thúc đẩy thị trường bán lẻ điện cạnh tranh và không làm phát sinh chính sách mới. Bộ Công thương do đó giữ nguyên đề xuất mở rộng đối tượng tham gia DPPA gồm khách hàng sử dụng điện lớn, đơn vị bán lẻ điện và đơn vị phát điện.

Cần nghiên cứu đánh giá toàn diện

Trao đổi với Báo Thanh Niên liên quan đến quan điểm trái chiều của Bộ Công thương và EVN, chuyên gia năng lượng Hà Đăng Sơn, Giám đốc Trung tâm Nghiên cứu Năng lượng và Tăng trưởng Xanh (CECG) - cho rằng việc mở rộng đối tượng tham gia cơ chế DPPA, cần phân biệt rõ hai mô hình. Đó là mua bán điện trực tiếp thông qua đường dây kết nối riêng giữa bên phát điện và khách hàng sử dụng điện. Đây là cơ chế tương đối đơn giản, có thể được luật hóa thông qua nghị định hoặc thông tư và hiện đã được quy định trong Nghị định 80.

Trong khi đó, mô hình thứ hai là mua bán điện thông qua lưới điện quốc gia có tính chất phức tạp hơn do liên quan đến nhiều chủ thể tham gia thị trường. Mục tiêu ban đầu của cơ chế DPPA là tạo điều kiện để các doanh nghiệp, đặc biệt là các doanh nghiệp đầu tư nước ngoài và doanh nghiệp xuất khẩu có nhu cầu sử dụng điện xanh, được tiếp cận trực tiếp với nguồn điện tái tạo, đồng thời thúc đẩy phát triển thị trường điện cạnh tranh. Thế nên, với mô hình này, điện từ các nhà máy năng lượng tái tạo vẫn được chào bán lên thị trường điện, còn khách hàng sử dụng điện sẽ thanh toán thông qua các dịch vụ của hệ thống điện như truyền tải, phân phối, điều độ và các dịch vụ phụ trợ.

"Đây là mô hình đã được nhiều quốc gia áp dụng, nhưng việc triển khai đòi hỏi cơ chế quản lý chặt chẽ vì liên quan đến lợi ích của nhiều bên", chuyên gia năng lượng Hà Đăng Sơn nhấn mạnh.

Chuyên gia năng lượng nói gì về đề xuất mở rộng cơ chế mua bán điện trực tiếp?- Ảnh 2. — Chuyên gia năng lượng Hà Đăng Sơn

Do vậy, ngay từ quá trình xây dựng cơ chế, Bộ Công thương đã tính đến các ràng buộc nhằm hạn chế rủi ro. Chẳng hạn, trước đây dự thảo từng đề xuất khung giá giao dịch giữa bên mua và bên bán. Mức giá sàn được đưa ra để bảo vệ các nhà đầu tư điện tái tạo, tránh tình trạng bị ép giá. Trong khi mức giá trần nhằm ngăn ngừa nguy cơ chuyển giá giữa các bên có quan hệ lợi ích, từ đó hạn chế thất thu ngân sách và đảm bảo tính minh bạch của thị trường.

Sau này, khi Nghị định 57 điều chỉnh cơ chế và bỏ quy định về khung giá, trách nhiệm giám sát cần được chuyển sang cơ chế hậu kiểm, chẳng hạn như Bộ Tài chính sẽ đóng vai trò kiểm soát chi phí, thuế và các vấn đề liên quan đến chuyển giá, qua đó phân định rõ trách nhiệm giữa các bộ, ngành và địa phương.

Theo chuyên gia này, việc mở rộng đối tượng tham gia cơ chế DPPA, cụ thể là bổ sung các công ty bán lẻ điện trong khu công nghiệp theo Nghị định 243 là phù hợp, bởi nhóm đơn vị này có thể đáp ứng nhu cầu mua điện xanh của các doanh nghiệp trong khu công nghiệp nhưng sử dụng nguồn điện từ bên ngoài. Tuy nhiên, nếu mở rộng cơ chế này cho tất cả các đơn vị bán lẻ điện trên phạm vi rộng hơn, cần có các nghiên cứu và đánh giá tác động toàn diện.

"Chính sách tác động đến nhiều chủ thể, trong đó có EVN - đơn vị chịu ảnh hưởng trực tiếp. Vì vậy, mọi thay đổi cần được đánh giá đầy đủ trước khi luật hóa, tránh phát sinh những rủi ro ngoài dự kiến", ông Sơn nhấn mạnh và cho rằng, dự thảo luật sử đổi, bổ sung một số điều của luật Điện lực vẫn còn một số nội dung cần tiếp tục hoàn thiện. Các vấn đề này dự kiến sẽ được thảo luận sâu hơn tại hội thảo góp ý sửa đổi luật Điện lực do các cơ quan chuyên môn tổ chức trong thời gian tới.

//Chèn ads giữa bài (runinit = window.runinit || []).push(function () { //Nếu k chạy ads thì return if (typeof _chkPrLink != 'undefined' && _chkPrLink) return; var mutexAds = '<zone id="l2srqb41"></zone>'; var content = $('[data-role="content"]'); if (content.length > 0) { var childNodes = content[0].childNodes; for (i = 0; i < childNodes.length; i++) { var childNode = childNodes[i]; var isPhotoOrVideo = false; if (childNode.nodeName.toLowerCase() == 'div') { // kiem tra xem co la anh khong? var type = $(childNode).attr('class') + ''; if (type.indexOf('VCSortableInPreviewMode') >= 0) { isPhotoOrVideo = true; } } try { if ((i >= childNodes.length / 2 - 1) && (i < childNodes.length / 2) && !isPhotoOrVideo) { if (i <= childNodes.length - 3) { childNode.after(htmlToElement(mutexAds)); arfAsync.push("l2srqb41"); } break; } } catch (e) { } } } }); function htmlToElement(html) { var template = document.createElement('template'); template.innerHTML = html; return template.content.firstChild; } // Lấy phần tử giữa bài để chèn widget: ưu tiên figure, sau đó p không nằm trong figure function tnDetailFindMidElement(rootSelector) { var root = document.querySelector(rootSelector); if (!root) return null; var figures = Array.from(root.querySelectorAll('figure')); var paragraphs = Array.from(root.querySelectorAll('p')).filter(function (p) { return !p.closest('figure'); }); var elements = figures.concat(paragraphs); return elements.length ? elements[Math.floor(elements.length / 2)] : null; }

if (window.pageSettings && pageSettings.allow3rd && (typeof window._isAdsHidden === 'undefined' || !window._isAdsHidden)) { if (!laNuocNgoai) { (function (w, q) { w[q] = w[q] || []; w[q].push(["_mgc.load"]); })(window, "_mgq"); } } (function() { if (!(window.pageSettings && pageSettings.allow3rd && (typeof window._isAdsHidden === 'undefined' || !window._isAdsHidden))) return; if (typeof window.laNuocNgoai === 'undefined' || !window.laNuocNgoai) return; // chỉ chạy khi laNuocNgoai true var target = tnDetailFindMidElement('div.detail-cmain'); if (!target || !target.parentNode) return; var newDiv = document.createElement('div'); newDiv.id = 'taboola-mid-article-widget'; target.parentNode.insertBefore(newDiv, target.nextSibling); window._taboola = window._taboola || []; window._taboola.push({ mode: 'thumbnails-4x1', container: 'taboola-mid-article-widget', placement: 'Mid Article Widget', target_type: 'mix' }); })();