Lý giải cho đề xuất này, Bộ NN-MT cho rằng thị trường bất động sản (BĐS) trong nước vẫn tiềm ẩn nhiều yếu tố bất ổn như tình trạng đầu cơ, sốt đất, giá đất tăng cao không phù hợp với giá trị thực. Những biến động này ảnh hưởng đến kinh tế vĩ mô, xây dựng và thực thi chính sách đất đai. Chính vì vậy, bên cạnh việc hoàn thiện cơ chế định giá đất, cần có các công cụ điều tiết hiệu quả để kiểm soát thị trường bằng các chính sách tài chính về đất đai, thuế để điều tiết địa tô chênh lệch với thặng dư trong kinh doanh BĐS. Đồng thời, Bộ NN-MT đề xuất có chính sách thuế cao với đất bỏ hoang, mua bán ngắn hạn. Việc này nhằm phát huy hiệu quả đất đai, chống lãng phí, lành mạnh thị trường địa ốc, cũng như hạn chế đầu cơ. Việc bổ sung cơ chế điều tiết địa tô chênh lệch hay đất bỏ hoang, đầu cơ và mua bán ngắn hạn là những nội dung mới chưa được quy định trong luật Quản lý thuế. Do đó, để đảm bảo khả thi, bộ này đề nghị cần nghiên cứu sửa đổi, bổ sung luật Quản lý thuế và các luật thuế liên quan để rõ căn cứ tính, nhóm cần điều tiết hay cơ chế chia sẻ dữ liệu giữa cơ quan thuế với quản lý đất đai.
Theo ông Lê Hoàng Châu, Chủ tịch Hiệp hội BĐS TP.HCM, không phải bây giờ mà từ năm 2022 Ban Chấp hành T.Ư Đảng đã ban hành Nghị quyết số 18 yêu cầu quy định mức thuế cao hơn với người sử dụng nhiều diện tích đất, nhà ở, đầu cơ đất, chậm sử dụng hoặc bỏ đất hoang. Thực tế hiện nay có những khu "đất vàng" trong khu vực trung tâm TP.HCM bị sử dụng lãng phí. Thậm chí có những doanh nghiệp thân hữu xí phần diện tích lớn nhưng không đưa đất vào sử dụng, không tạo ra công ăn việc làm, đóng góp vào kinh tế TP. Vì vậy, cần đánh thuế đối với các BĐS bỏ hoang thật cao để chủ đầu tư không thể ôm nổi, phải xoay nguồn vốn để đầu tư hoặc chuyển nhượng cho đơn vị khác có năng lực. Nên dùng công cụ thuế để triệt tiêu ý chí đầu cơ, găm giữ đất đai. Về dài hạn phải thay đổi quan điểm về tiền sử dụng đất, cần coi đây là một sắc thuế.
