Phán quyết 6 triệu USD
Một bồi thẩm đoàn tại Los Angeles (Mỹ) vừa đưa ra phán quyết gây chú ý khi yêu cầu Meta và Google phải chịu trách nhiệm vì thiết kế nền tảng mạng xã hội gây hại cho trẻ em, với tổng mức bồi thường lên tới 6 triệu USD (hơn 158 tỷ đồng).
Nguyên đơn là một cô gái 20 tuổi, có tên gọi là Kaley trong hồ sơ tòa án. Khi vụ kiện bắt đầu, cô vẫn là trẻ vị thành niên. Cô cáo buộc mình đã rơi vào tình trạng “nghiện” YouTube và Instagram từ nhỏ, không đơn thuần vì nội dung hấp dẫn, mà vì cách các nền tảng được thiết kế để giữ chân người dùng càng lâu càng tốt.
Trọng tâm của vụ kiện không nằm ở việc kiểm duyệt nội dung vốn là “vùng an toàn” pháp lý của các công ty công nghệ tại Mỹ mà nhắm thẳng vào thiết kế sản phẩm.
Những cơ chế như “cuộn vô hạn” (infinite scroll), đề xuất nội dung liên tục hay tối ưu hóa thời gian xem bị cho là đã tạo ra một vòng lặp khó dứt, đặc biệt với người dùng trẻ tuổi.
Bồi thẩm đoàn kết luận hai công ty đã sơ suất trong thiết kế và không cảnh báo đầy đủ về rủi ro, từ đó dẫn đến tác động tiêu cực tới sức khỏe tinh thần của nguyên đơn.
Theo phán quyết, Meta chịu trách nhiệm 4,2 triệu USD (hơn 110 tỷ đồng) và Google chịu trách nhiệm 1,8 triệu USD (hơn 47 tỷ đồng). Xét về quy mô tài chính, đây là con số rất nhỏ so với những “gã khổng lồ” có chi phí đầu tư hàng năm vượt 100 tỷ USD. Tuy nhiên, điều khiến giới công nghệ lo ngại không nằm ở tiền, mà ở ý nghĩa pháp lý phía sau.
Về phía doanh nghiệp, cả Meta và Google đều không đồng ý với phán quyết và tuyên bố sẽ kháng cáo. Các công ty cho rằng còn nhiều yếu tố khác ảnh hưởng đến sức khỏe tinh thần của người dùng, đồng thời nhấn mạnh quyền tự do biểu đạt và trải nghiệm của người dùng trên nền tảng.
Đáng chú ý, hai nền tảng khác là Snap Inc. và TikTok cũng bị nêu tên trong vụ việc và đã lựa chọn giải quyết với nguyên đơn trước khi phiên tòa diễn ra. Các điều khoản của các thỏa thuận đều không được tiết lộ.
Áp lực siết chặt Big Tech
Trong nhiều năm, các công ty công nghệ lớn đã liên tục bị chỉ trích vì những tác động tiêu cực của mạng xã hội đối với trẻ em và thanh thiếu niên. Nhưng nếu trước đây, tranh cãi chủ yếu dừng ở mức cảnh báo và nghiên cứu, thì hiện tại, mọi thứ đã chuyển sang một “mặt trận” mới là tòa án và chính sách.
Một trong những nguyên nhân là Quốc hội Mỹ đến nay vẫn chưa thông qua được một bộ luật toàn diện để kiểm soát mạng xã hội. Khi khoảng trống pháp lý còn tồn tại, các bang buộc phải tự hành động. Chỉ trong năm qua, ít nhất 20 bang đã ban hành các quy định riêng, tập trung vào những vấn đề rất cụ thể như xác minh độ tuổi khi đăng ký tài khoản hay hạn chế sử dụng điện thoại trong trường học.
Trong khi đó, làn sóng kiện tụng vẫn đang tiếp diễn. Nhiều vụ kiện khác liên quan đến “nghiện mạng xã hội” dự kiến sẽ được đưa ra xét xử trong năm nay, với sự tham gia của hàng loạt nền tảng lớn như Instagram, YouTube, TikTok hay Snapchat. Riêng tại bang New Mexico, một bồi thẩm đoàn đã kết luận Meta vi phạm luật tiểu bang, liên quan đến việc cung cấp thông tin sai lệch về mức độ an toàn của nền tảng.
Điểm đáng chú ý là tại các phiên tòa, tranh luận không chỉ xoay quanh người dùng, mà còn “soi” sâu vào cách các nền tảng vận hành. Phía nguyên đơn cho rằng các công ty đã cố tình thiết kế sản phẩm để thu hút và giữ chân người dùng trẻ, từ đó tối đa hóa lợi nhuận.
Nguồn reuters
