Chính thức có hiệu lực từ hôm nay (16/1), Nghị định 310/NĐ-CP của Chính phủ về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực thuế và hóa đơn được đánh giá là bước đi quyết liệt nhằm siết chặt kỷ cương tài chính.
Với việc mở rộng phạm vi điều chỉnh và nâng cao mức chế tài, văn bản pháp lý này đặt ra những yêu cầu tuân thủ nghiêm ngặt hơn đối với cộng đồng doanh nghiệp và người nộp thuế.
Theo quy định mới, khái niệm vi phạm hành chính về thuế đã được chuẩn hóa và mở rộng biên độ. Cụ thể, hành vi vi phạm được xác định là những lỗi do tổ chức, cá nhân thực hiện trái với pháp luật quản lý thuế và các khoản thu ngân sách khác.
Đáng chú ý, phạm vi quản lý của cơ quan thuế bao trùm cả các khoản thu từ đất đai (tiền sử dụng đất, thuê đất, thuê mặt nước); tiền cấp quyền khai thác khoáng sản, tài nguyên nước; và cả phần lợi nhuận sau thuế, cổ tức được chia từ phần vốn Nhà nước tại các doanh nghiệp.
Cửa hàng trên phố Hàng Mã (Ảnh: Mạnh Quân).
Siết chặt kỷ cương xuất hóa đơn, mức phạt kịch khung 80 triệu đồng
Điểm nhấn quan trọng nhất và tác động trực tiếp đến hoạt động kinh doanh hàng ngày của doanh nghiệp tại Nghị định 310 là khung xử phạt đối với hành vi không lập hóa đơn. Thay vì các quy định chung chung trước đây, nghị định mới phân chia chi tiết mức phạt dựa trên tính chất và số lượng hóa đơn vi phạm, tạo ra tính răn đe lũy tiến.
Đối với các hành vi không lập hóa đơn cho hàng hóa dùng để khuyến mại, quảng cáo, hàng mẫu, biếu tặng hay tiêu dùng nội bộ (trừ hàng luân chuyển sản xuất), cơ quan chức năng sẽ áp dụng hình thức phạt cảnh cáo nếu vi phạm lần đầu với 1 hóa đơn. Tuy nhiên, nếu số lượng vi phạm tăng lên, mức phạt tiền sẽ được kích hoạt ngay lập tức.
Đặc biệt, đối với hoạt động bán hàng hóa và cung cấp dịch vụ thương mại, chế tài xử phạt được thiết kế rất nghiêm khắc nhằm triệt tiêu thói quen "quên" xuất hóa đơn để trốn doanh thu. Cụ thể:
- Vi phạm từ 1 hóa đơn bán hàng (hoặc 2-10 hóa đơn khuyến mại) sẽ bị phạt từ 1 đến 2 triệu đồng.
- Vi phạm từ 2 đến dưới 10 hóa đơn bán hàng (hoặc 10-50 hóa đơn khuyến mại) chịu mức phạt từ 2 đến 10 triệu đồng.
- Mức phạt tăng vọt lên 10 đến 30 triệu đồng nếu không lập hóa đơn cho 10 đến dưới 20 giao dịch bán hàng.
- Đối với quy mô vi phạm lớn hơn, từ 20 đến dưới 50 hóa đơn bán hàng, mức phạt dao động từ 30 đến 50 triệu đồng.
Ở khung xử phạt cao nhất, hành vi không lập hóa đơn khi bán hàng hóa, cung cấp dịch vụ với số lượng từ 50 hóa đơn trở lên sẽ đối mặt với án phạt từ 60 đến 80 triệu đồng. Đây là mức chế tài mạnh, buộc các doanh nghiệp, hộ kinh doanh phải chuẩn hóa quy trình kế toán, đảm bảo xuất hóa đơn đúng thời điểm và đầy đủ cho mọi giao dịch phát sinh.
Mạnh tay với hành vi mua bán hóa đơn và che giấu thông tin
Bên cạnh việc siết chặt quy trình xuất hóa đơn, Nghị định 310 cũng đánh mạnh vào các hành vi tiếp tay cho trốn thuế thông qua việc mua bán hóa đơn trái phép hoặc che giấu thông tin tài chính.
Cụ thể, hành vi cho hoặc bán hóa đơn sẽ bị nâng mức phạt lên khung từ 20 triệu đến 50 triệu đồng. Quy định này nhằm ngăn chặn tình trạng mua bán hóa đơn khống để hợp thức hóa chi phí đầu vào hoặc rút ruột ngân sách, một vấn nạn nhức nhối trong thời gian qua.
Đồng thời, trách nhiệm cung cấp thông tin của bên thứ ba (như ngân hàng, đối tác) cũng được luật hóa rõ ràng. Hành vi cung cấp thông tin quá thời hạn từ 5 ngày trở lên liên quan đến nghĩa vụ thuế hoặc tài khoản người nộp thuế sẽ bị phạt từ 2 đến 6 triệu đồng.
Nghiêm trọng hơn, nếu cung cấp thông tin sai lệch về tài sản, thu nhập, tiền lương hoặc tài khoản ngân hàng của người nộp thuế, cá nhân và tổ chức liên quan sẽ đối diện mức phạt từ 6 đến 10 triệu đồng.
Đặc biệt, nhóm hành vi "bất hợp tác" như từ chối cung cấp thông tin về tài sản, thu nhập, tài khoản ngân hàng hoặc có hành vi thông đồng, bao che cho người nộp thuế trốn thuế, cản trở thi hành quyết định cưỡng chế thuế sẽ chịu mức phạt từ 10 đến 16 triệu đồng.
