Hàng không Việt vào cuộc đua mở rộng đội bay

Vietnam Airlines, Vietjet và Sun PhuQuoc Airways đồng loạt bổ sung máy bay khi nhu cầu vận chuyển phục hồi, khách quốc tế tăng mạnh.

Sau giai đoạn thiếu hụt nguồn cung máy bay kéo dài trên phạm vi toàn cầu, các hãng hàng không Việt Nam đang bước vào chu kỳ mở rộng công suất mới, tập trung bổ sung tàu bay để đáp ứng nhu cầu tăng cao, đặc biệt trong mùa cao điểm hè.

Ngày 26/6, Vietnam Airlines tiếp nhận một tàu bay Airbus A320 theo hợp đồng thuê ba năm và dự kiến bổ sung một Airbus A321 trong tháng 7. Việc tăng đội bay giúp hãng bổ sung gần 23.000 ghế mỗi tháng cho thị trường nội địa, tập trung vào các đường bay trục như Hà Nội - TP HCM và các điểm du lịch lớn như Đà Nẵng, Nha Trang, Quy Nhơn, Huế.

Sun PhuQuoc Airways vừa tiếp nhận tàu bay thứ 11 và dự kiến nhận thêm 15 máy bay Airbus A320/A321 từ nay đến cuối tháng 8, qua đó nâng đội bay lên 26 chiếc chỉ sau chưa đầy một năm hoạt động.

Trong khi đó, Vietjet duy trì tốc độ mở rộng với 135 tàu bay đang khai thác cùng danh mục đặt hàng gần 600 máy bay thân hẹp và thân rộng, tiếp tục củng cố vị thế một trong những hãng có quy mô đội bay lớn nhất khu vực.

Không chỉ đáp ứng nhu cầu ngắn hạn, các hãng hàng không Việt cũng đang đẩy mạnh kế hoạch mở rộng cho giai đoạn dài hạn. Tháng 2, Vietnam Airlines ký thỏa thuận mua 50 tàu bay Boeing 737 MAX 8, dự kiến bàn giao trong giai đoạn 2030-2032. Vietjet cũng mở rộng danh mục đầu tư với các đơn hàng lớn từ Airbus và thỏa thuận thuê vận hành 10 tàu bay Comac C909.

Động thái mở rộng đội bay diễn ra trong bối cảnh ngành hàng không từng chịu áp lực thiếu hụt máy bay do gián đoạn chuỗi cung ứng và việc triệu hồi động cơ Pratt & Whitney trên diện rộng, khiến nhiều tàu bay phải dừng khai thác và làm giảm năng lực vận chuyển toàn ngành.

Áp lực chi phí nhiên liệu cũng đang có xu hướng hạ nhiệt. Theo Hiệp hội Vận tải Hàng không Quốc tế (IATA), giá Jet A1 đã giảm xuống dưới 120 USD một thùng sau giai đoạn tăng mạnh do căng thẳng địa chính trị. Vietnam Airlines cho biết, giá Platts ngày 19/6 ở mức 112,22 USD mỗi thùng. Với tỷ trọng khoảng 30-40% chi phí vận hành, diễn biến này giúp các hãng cải thiện dư địa mở rộng công suất khai thác.

Nhu cầu vận chuyển tiếp tục là lực đẩy chính của thị trường. Theo Cục Hàng không Việt Nam, trong 5 tháng đầu năm, tổng lượng hành khách qua các cảng hàng không đạt 54,6 triệu lượt, tăng hơn 10% so với cùng kỳ, trong đó khách quốc tế đạt 22,6 triệu lượt, tăng hơn 18%.

Việt Nam được đánh giá là một trong những thị trường hàng không tăng trưởng nhanh nhất khu vực, theo Cẩm nang Thương mại Quốc gia Việt Nam do Bộ Thương mại Mỹ phát hành.

Trong dài hạn, quy hoạch tổng thể phát triển hệ thống cảng hàng không quốc gia đặt mục tiêu tăng trưởng bình quân 7,5-8,5% mỗi năm về lượng hành khách và 8,4-9,7% về sản lượng hàng hóa. Đến năm 2030, hệ thống cảng hàng không được kỳ vọng phục vụ khoảng 278 triệu lượt hành khách và 4,1 triệu tấn hàng hóa.

Theo PGS.TS Nguyễn Thiện Tống, việc các hãng đồng loạt bổ sung tàu bay là xu hướng phù hợp với giai đoạn phục hồi của ngành, song vẫn cần theo dõi khả năng cân đối cung - cầu trong trung và dài hạn.

Ông cho rằng việc mở rộng đội bay là cần thiết để đáp ứng nhu cầu tăng lên, nhưng ngành hàng không có đặc thù vốn lớn và thời gian thu hồi dài. Nếu công suất tăng nhanh hơn tốc độ tăng trưởng nhu cầu, áp lực cạnh tranh có thể gia tăng.

Dù vậy, điểm tích cực là phần lớn các đơn hàng hiện nay đều là thế hệ máy bay mới, giúp tiết kiệm khoảng 15-20% nhiên liệu so với thế hệ cũ, qua đó cải thiện hiệu quả vận hành. "Đội tàu bay mới giúp giảm chi phí và nâng cao hiệu quả khai thác trong dài hạn," ông nói.

Ông Tống cho rằng, trong bối cảnh nhu cầu quốc tế tăng, hạ tầng hàng không tiếp tục mở rộng và thị trường còn nhiều dư địa, cuộc đua tăng đội bay phản ánh kỳ vọng vào một chu kỳ tăng trưởng mới của ngành. Tuy nhiên, hiệu quả đầu tư sẽ phụ thuộc vào khả năng cân đối giữa tốc độ mở rộng công suất và sức hấp thụ thực tế của thị trường trong những năm tới.