Hai u tuyến thượng thận gây rối loạn hormone

Chị Hằng, 37 tuổi, huyết áp tăng cao kèm hạ kali máu, bác sĩ phát hiện hai khối u ở hai tuyến thượng thận gây tăng tiết cortisol.

Sau sinh khoảng 5 tháng, chị Hằng thường xuyên đau đầu, chóng mặt, huyết áp tăng cao bất thường, khám tại Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh Hà Nội ghi nhận hạ kali máu. ThS.BS Phạm Quang Trung, Phó trưởng khoa Tiết niệu - Nam học, nghi ngờ bệnh nhân rối loạn hormone tuyến thượng thận.

Chụp MRI cho thấy khối u ở cả hai tuyến thượng thận, bên trái kích thước khoảng 30x26 mm, bên phải khoảng 15x13 mm, đều có đặc điểm hình ảnh phù hợp u tuyến vỏ thượng thận giàu lipid. Đánh giá nội tiết sau đó xác định chị Hằng mắc u tuyến thượng thận hai bên có tăng tiết cortisol.

Bác sĩ Trung giải thích cortisol là hormone do tuyến thượng thận sản xuất, có vai trò điều hòa huyết áp, đường huyết và chuyển hóa. Khi hormone này tăng quá mức trong thời gian dài sẽ gây ra nhiều rối loạn như tăng huyết áp, hạ kali máu, rối loạn đường huyết và chuyển hóa, đồng thời tăng nguy cơ biến chứng tim mạch.

Trường hợp chị Hằng cả hai tuyến thượng thận đều có khối u, bác sĩ phải xác định bên nào tăng tiết cortisol chủ yếu để lựa chọn phương án điều trị, đồng thời cân nhắc bảo tồn nhu mô tuyến còn lại. Bởi cắt bỏ cả hai tuyến có thể khiến người bệnh suy tuyến thượng thận, phải dùng hormone thay thế lâu dài.

Kết quả đánh giá cho thấy khối u bên trái tăng tiết cortisol nhiều hơn, êkíp quyết định phẫu thuật nội soi qua phúc mạc cắt u tuyến thượng thận trái. Khối u bên phải kích thước nhỏ hơn, mức độ tăng tiết cortisol thấp hơn nên chưa cần can thiệp, được bảo tồn.

Sau phẫu thuật, tình trạng người bệnh ổn định, huyết áp được kiểm soát tốt hơn, các chỉ số kali máu và chuyển hóa được theo dõi sát. Chức năng tuyến thượng thận được đánh giá sau mổ để kịp thời điều chỉnh nội tiết khi cần. Người bệnh hồi phục, xuất viện sau một tuần.

Kết quả giải phẫu bệnh xác định khối u bên trái là u biểu mô tuyến vỏ thượng thận lành tính. Tuyến thượng thận phải được giữ lại, tiếp tục theo dõi định kỳ về kích thước khối u và khả năng tiết hormone nhằm phát hiện sớm nếu tổn thương phát triển hoặc gây rối loạn nội tiết rõ hơn.

Bác sĩ Trung cho biết u tuyến thượng thận có thể không gây triệu chứng và được phát hiện tình cờ qua siêu âm, CT hoặc MRI, song không nên chủ quan. Người bệnh cần được theo dõi kết hợp đánh giá kích thước, đặc điểm hình ảnh và chức năng hormone theo chỉ định của bác sĩ.

Nếu tăng huyết áp khó kiểm soát, hạ kali máu, rối loạn đường huyết hoặc có biểu hiện bất thường về chuyển hóa, người bệnh nên sớm đi khám chuyên khoa Nội tiết để xác định nguyên nhân và điều trị phù hợp.