Gần nhà có ca não mô cầu, phòng ngừa thế nào?
Gần khu tôi sống vừa ghi nhận ca mắc não mô cầu, khiến gia đình hoang mang. Chúng tôi có nên mua thuốc kháng sinh uống phòng ngừa trước không? (Quỳnh Hương, 35 tuổi, Lâm Đồng)
Trả lời:
Gia đình bạn và người dân không tự ý mua và sử dụng kháng sinh để phòng ngừa não mô cầu khi nghe tin có ca bệnh xung quanh. Việc xác định người tiếp xúc gần phải do cơ quan y tế dự phòng khoanh vùng và trực tiếp hướng dẫn. Bác sĩ chuyên khoa hoặc cán bộ y tế dự phòng ra y lệnh chỉ định loại kháng sinh phù hợp với độ tuổi, tình trạng sức khỏe, tiền sử dị ứng cùng liều lượng chặt chẽ.
Việc tự ý uống kháng sinh khi không thuộc diện tiếp xúc gần có thể mang lại những rủi ro tiềm ẩn. Thuốc có thể gây ra các tác dụng phụ như dị ứng thuốc, rối loạn tiêu hóa, ngộ độc, đồng thời làm gia tăng tình trạng kháng thuốc trong cộng đồng.
Tự ý dùng kháng sinh có thể làm lu mờ triệu chứng nếu không may nhiễm bệnh, gây khó khăn cho việc chẩn đoán. Kháng sinh dự phòng cũng chỉ có tác dụng tiêu diệt mầm bệnh tạm thời tại thời điểm uống chứ không tạo ra kháng thể bảo vệ cơ thể lâu dài trước các nguy cơ lây nhiễm trong tương lai.
Uống thuốc kháng sinh không đúng chỉ định không giúp dự phòng não mô cầu. Ảnh minh hoạ: Vecteezy
Để phòng ngừa lâu dài, người dân nên chủ động tiêm vaccine đầy đủ theo độ tuổi. Hiện Việt Nam đang lưu hành 4 loại vaccine phòng ngừa đủ 5 nhóm huyết thanh gây bệnh phổ biến gồm A, B, C, Y và W-135. Vaccine thế hệ mới phòng nhóm B tiêm cho trẻ từ 2 tháng tuổi đến người lớn 50 tuổi và vaccine VA-Mengoc BC của Cuba tiêm cho người từ 6 tháng đến 45 tuổi. Các vaccine thế hệ mới phòng 4 nhóm ACYW đều có thể tiêm từ khi trẻ tròn 6 tuần tuổi và không giới hạn độ tuổi tối đa ở người lớn. Người đã tiêm vaccine BC trước đây có thể đến cơ sở tiêm chủng để được rà soát và đánh giá tiêm bổ sung.
Vaccine phòng nhóm ACYW có thể tiêm cùng lúc với vaccine phòng nhóm B trong cùng một buổi tiêm tại các vị trí tiêm khác nhau, không cần chờ đợi giãn cách lịch tiêm.
Ngoài tiêm chủng, người dân nên rửa tay thường xuyên, đeo khẩu trang ở nơi đông người và giữ không gian sống thông thoáng. Vi khuẩn não mô cầu lây truyền từ người sang người qua các giọt bắn đường hô hấp hoặc nước bọt khi tiếp xúc gần, chẳng hạn như sống cùng nhà, học chung lớp, hôn hoặc tiếp xúc kéo dài trong không gian kín. Người tiếp xúc gần với ca bệnh cần liên hệ cơ sở y tế để được hướng dẫn dự phòng. Nếu xuất hiện sốt cao, đau đầu dữ dội, nôn, cứng cổ hoặc ban tím, cần đi khám ngay, không tự điều trị tại nhà.
Quản lý Y khoa, Hệ thống Tiêm chủng VNVC
