Robot dẫn đường bác sĩ cắt nốt phổi siêu nhỏ

Bà San, 67 tuổi, có nốt phổi khoảng 0,7 cm, khó quan sát và sinh thiết, bác sĩ điều khiển các cánh tay robot triệt căn ung thư.

Bà San phát hiện nốt phổi rất nhỏ 7x7 mm 8 tháng trước, được chỉ định theo dõi, chưa cần can thiệp. Lần kiểm tra gần đây, nốt phổi tăng lên 7x9 mm, phân độ Lung RADS 4B (nguy cơ ác tính 30-50%).

ThS.BS.CKI Lê Chí Hiếu, Trung tâm Ngoại Lồng ngực - Mạch máu, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP HCM, cho biết nốt phổi quá nhỏ, nếu chọc kim sinh thiết có thể khó lấy trúng hoặc lấy đủ mô cần thiết, dễ bỏ sót tế bào ác tính. Bà San lớn tuổi, béo phì (BMI 27.30), lớp mỡ thành ngực và mô mỡ trong phẫu trường dày, trong khi nốt phổi chưa đến 1 cm khiến quá trình quan sát trực tiếp trên bề mặt phổi khó khăn.

Sau hội chẩn, êkíp phẫu thuật lấy tổn thương với sự hỗ trợ của robot Da Vinci Xi tích hợp công nghệ hình ảnh huỳnh quang (ICG), thay vì phải dùng máy riêng để bơm chất huỳnh quang vào cơ thể người bệnh như trước đây.

TS.BS Nguyễn Anh Dũng, Trưởng khoa Ngoại Lồng ngực - Mạch máu, Trung tâm Ngoại Lồng ngực - Mạch máu, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP HCM, cho biết sau khi tiêm chậm 10 ml chất huỳnh quang vào cơ thể từ đường truyền tĩnh mạch ngoại biên, vùng phổi chứa khối u và mô lành tương phản rõ nét.

Bác sĩ Dũng điều khiển các cánh tay robot len lỏi trong không gian hẹp của lồng ngực, "lách" qua các mô mỡ tiến đến vị trí cần tiếp cận. Nốt phổi được cắt bỏ và sinh thiết lạnh. Sau 30 phút, kết quả xác định u ác tính, cánh tay robot tiếp tục hỗ trợ êkíp cắt thùy phổi bệnh lý kèm nạo vét hạch xung quanh.

Kết quả giải phẫu bệnh sau đó xác định u ác tính, tất cả hạch đều lành tính, tế bào ác tính chưa di căn xa, chẩn đoán ung thư phổi giai đoạn 1B. Nhờ được phẫu thuật triệt căn, bà San chưa cần hóa, xạ trị hay các liệu pháp bổ trợ khác, tái khám định kỳ theo lịch hẹn.

Ung thư phổi giai đoạn sớm thường không gây ho, đau ngực hay khó thở rõ rệt. Do đó, phát hiện những tổn thương nhỏ thường phụ thuộc vào chẩn đoán hình ảnh.

Theo bác sĩ Dũng, hiện có nhiều phương pháp tầm soát ung thư phổi như chụp X-quang phổi, nội soi phế quản, chụp cắt lớp vi tính lồng ngực liều thấp (LDCT), xét nghiệm chất chỉ điểm ung thư. LDCT được khuyến nghị cho những người hút thuốc lá lâu năm, làm việc trong môi trường độc hại, có tiền sử gia đình mắc ung thư phổi hoặc từ 50 tuổi trở lên có yếu tố nguy cơ. Tùy độ tuổi, tiền sử hút thuốc, yếu tố nguy cơ, bác sĩ có thể chỉ định thời gian tầm soát khác nhau.

Bác sĩ khuyên người trưởng thành không nên hút thuốc lá, hạn chế tiếp xúc khói thuốc thụ động, bảo vệ phổi nếu làm việc trong môi trường khói bụi, hóa chất độc hại. Khi phát hiện nốt phổi, người bệnh cần tái khám đúng lịch để bác sĩ theo dõi sự thay đổi kích thước, hình thái khối u và can thiệp kịp thời.

* Tên bệnh nhân đã được thay đổi