Nhiều người trong chúng ta có thói quen thức khuya hoặc trở về nhà muộn sau một ngày dài, nên thường tranh thủ ăn tối bất cứ lúc nào có thể - thường là sau 8 giờ tối. Tuy nhiên, việc ăn muộn không chỉ ảnh hưởng đến giấc ngủ mà còn có thể tác động lâu dài đến tiêu hóa, quá trình trao đổi chất và sức khỏe tổng thể.
Ăn tối sát giờ đi ngủ có thể làm thay đổi cách cơ thể xử lý thực phẩm, ảnh hưởng đến khả năng điều hòa đường huyết, tích trữ chất béo và nhịp sinh học tự nhiên. Về lâu dài, thói quen này có thể dẫn đến tăng cân, rối loạn giấc ngủ và tăng nguy cơ mắc các vấn đề chuyển hóa.
Theo thời gian, những tác động này có thể tích tụ và ảnh hưởng đến sức khỏe lâu dài theo cách mà bạn khó nhận ra ngay lập tức. Vậy điều gì thực sự xảy ra với cơ thể nếu thói quen ăn tối muộn kéo dài?
Ảnh: iStock
Trao đổi chất cơ thể bị đảo lộn
Chuyên gia dinh dưỡng và huấn luyện viên thể hình Ashlesha Joshi cho biết: "Khi ăn muộn vào ban đêm, nhịp trao đổi chất tự nhiên của cơ thể bị xáo trộn. Sau khi mặt trời lặn, khả năng tiêu hóa dần chậm lại và khả năng dung nạp glucose cũng giảm. Vì vậy, nếu ai đó thường xuyên ăn sau 8 giờ tối trong nhiều tháng liền, năng lượng từ bữa ăn đó có xu hướng được tích trữ dưới dạng mỡ thay vì được đốt cháy".
Theo Joshi, về lâu dài, thói quen này có thể dẫn đến tăng cân, tăng đường huyết, tăng cholesterol xấu (LDL), thậm chí gây khó chịu tiêu hóa như đầy hơi, trào ngược axit. Ngoài ra, nó còn có thể làm rối loạn nhịp sinh học tự nhiên - yếu tố có liên quan mật thiết đến sức khỏe chuyển hóa.
Ảnh hưởng đến các hormone
"Ăn tối muộn có ảnh hưởng đáng kể đến các hormone. Độ nhạy cảm với insulin tự nhiên thấp hơn vào ban đêm, khiến cơ thể khó kiểm soát lượng đường trong máu một cách hiệu quả hơn. Leptin, hormone báo hiệu cảm giác no kém nhạy hơn, điều này có thể dẫn đến ăn quá nhiều".
Cùng lúc đó, cortisol - hormone căng thẳng - có xu hướng duy trì ở mức cao khi bữa ăn bị trì hoãn. Joshi cho biết: "Sự kết hợp này thúc đẩy tích trữ mỡ, làm rối loạn khả năng kiểm soát cảm giác thèm ăn và làm tăng nguy cơ rối loạn chuyển hóa. Về lâu dài, những thay đổi hormone này có thể tạo thành vòng luẩn quẩn của thèm ăn, mất ngủ và giảm tốc độ giảm cân, thậm chí dẫn đến tăng cân".
Cách giảm thiểu tác động tiêu cực nếu buộc phải ăn tối muộn do công việc hoặc lối sống
Nếu không thể tránh ăn tối muộn, Joshi cho rằng vẫn có thể giảm bớt tác động tiêu cực bằng một số lựa chọn thông minh. Hãy ưu tiên bữa ăn nhẹ với nhiều đạm nạc, rau xanh, đồng thời hạn chế chất béo và tinh bột tinh chế, đây là nhóm thực phẩm cơ thể khó chuyển hóa hơn vào ban đêm.
"Hãy cố gắng duy trì khoảng cách ít nhất hai giờ giữa bữa tối và giờ đi ngủ để quá trình tiêu hóa diễn ra suôn sẻ. Việc ăn tối đúng khung giờ cố định cũng rất quan trọng, ngay cả khi muộn, vì giúp duy trì nhịp sinh học ổn định. Uống đủ nước vào đầu ngày, kiểm soát lượng caffeine tiêu thụ và ưu tiên một bữa sáng đầy đủ dinh dưỡng vào sáng hôm sau cũng có thể hỗ trợ sự ổn định nội tiết tố và cân bằng năng lượng lành mạnh hơn", chuyên gia kết luận.
