Nam thanh niên 27 tuổi, ở TP.HCM đến cơ sở y tế vì đau vai, nghĩ rằng chỉ bị tổn thương cơ - xương - khớp do làm việc nhiều. Tuy nhiên, trong quá trình thăm khám, bác sĩ nhận thấy biểu hiện yếu sụi vai phải, liệt nhẹ mặt cùng bên, góc vận động hạn chế, cơ lực tay giảm.
“Dù bệnh nhân không đau đầu hay nói khó, tôi vẫn nghi ngờ nguyên nhân xuất phát từ hệ thần kinh trung ương nên đề nghị chụp MSCT sọ não”, BSCKI Bùi Thị Cẩm Bình, khoa Nội, Phòng khám Đa khoa Medlatec Gò Vấp (TP.HCM) cho biết. Ban đầu anh từ chối vì cho rằng không cần thiết, nhưng sau khi được giải thích, anh đồng ý thực hiện.
Kết quả chụp cho thấy ổ giảm tỷ trọng ở nhu mô não trán trái – dấu hiệu nhồi máu não. Tiếp tục chụp MRI và mạch máu não tại tuyến trên, các bác sĩ xác định anh bị hẹp nặng động mạch cảnh trong và động mạch não giữa trái, dẫn đến nhồi máu não dạng mảng.
Chụp MSCT không thể thiếu trong các trường hợp chẩn đoán chuyên sâu.
Bác sĩ Bình cho biết, đột quỵ (tai biến mạch máu não) xảy ra khi dòng máu nuôi dưỡng não bị gián đoạn, khiến tế bào não thiếu oxy và tổn thương chỉ sau vài phút. Tình trạng này có thể do tắc mạch (nhồi máu não) hoặc vỡ mạch (xuất huyết não).
Tại Việt Nam, khoảng 25% ca đột quỵ xảy ra ở người trẻ, con số ngày càng tăng đáng lo ngại. “Đột quỵ là cấp cứu y khoa khẩn cấp, nếu không can thiệp trong ‘thời gian vàng’ sáu giờ đầu, bệnh nhân có thể tử vong hoặc tàn phế vĩnh viễn”, bác sĩ nhấn mạnh.
Những người thuộc nhóm nguy cơ cao cần đặc biệt cảnh giác, gồm người tăng huyết áp, mắc bệnh tim mạch (rung nhĩ, van tim), tiểu đường, hút thuốc lá, béo phì hoặc lối sống ít vận động. Yếu tố di truyền và tuổi tác cũng góp phần làm tăng khả năng mắc bệnh.
Dấu hiệu nhận biết sớm đột quỵ gồm, yếu hoặc liệt đột ngột một bên người, méo miệng, nói khó, nhìn mờ, đau đầu dữ dội, mất thăng bằng hoặc lú lẫn. “Nếu có các biểu hiện này, người bệnh cần đến ngay cơ sở y tế, tuyệt đối không tự điều trị ở nhà”, bác sĩ Bình khuyến cáo.
Phòng ngừa đột quỵ cần bắt đầu từ việc kiểm soát huyết áp, điều trị các bệnh tim mạch và tiểu đường, ngừng hút thuốc, duy trì cân nặng hợp lý và tập thể dục ít nhất 150 phút mỗi tuần. Bên cạnh đó, nên duy trì chế độ ăn lành mạnh với nhiều rau xanh, trái cây, giảm muối, hạn chế rượu bia và kiểm tra sức khỏe định kỳ để phát hiện sớm bất thường mạch máu não.
Trường hợp của nam thanh niên trên là lời nhắc nhở rằng đột quỵ có thể xảy ra ở bất kỳ ai, kể cả người trẻ, và đôi khi khởi phát từ những triệu chứng tưởng như vô hại.
