Cuốn sách lý giải thế giới theo đuổi năng lượng hạt nhân

Năng lượng hạt nhân là tâm điểm trong các cuộc thảo luận về tương lai năng lượng toàn cầu. Khi nhu cầu điện tăng nhanh và mục tiêu giảm phát thải ngày càng cấp bách, nhiều quốc gia xem điện hạt nhân là một lựa chọn cần cân nhắc. Cuốn Năng lượng hạt nhân - Vì sao? ra đời trong bối cảnh đó, nhằm giúp công chúng hiểu rõ bản chất của nguồn năng lượng gây nhiều tranh cãi này

Sách được chuyển ngữ và hiệu đính bởi các chuyên gia đang làm việc trong lĩnh vực điện hạt nhân tại Pháp, xuất bản bởi Nhà xuất bản Khoa học - Công nghệ - Truyền thông (Bộ Khoa học và Công nghệ).

Sách được trình bày theo lối sư phạm, mạch lạc. Các khái niệm kỹ thuật được giải thích ở mức vừa đủ, giúp người đọc phổ thông theo dõi mà không bị quá tải. Đây không phải sách chuyên ngành thuần túy, mà là tài liệu nhập môn cho những ai muốn hiểu đúng về điện hạt nhân.

Thay vì cổ súy hay phản đối, cuốn sách chọn cách tiếp cận cân bằng. Tác giả không đưa ra kết luận áp đặt, mà cung cấp kiến thức khoa học, kỹ thuật và kinh tế để người đọc tự hình thành quan điểm. Đây cũng là điểm khiến tác phẩm dễ tiếp cận với độc giả đại chúng, kể cả những người không có nền tảng chuyên môn về năng lượng.

Xuyên suốt 14 chương, cuốn sách lần lượt trả lời những câu hỏi quen thuộc của xã hội: Điện hạt nhân phát thải carbon ở mức nào? Chi phí xây dựng và vận hành có thực sự quá cao? Rủi ro tai nạn và chất thải phóng xạ được kiểm soát ra sao? Và điều gì sẽ xảy ra nếu một quốc gia từ bỏ hoàn toàn nguồn điện này?

Từ các phân tích đó, tác giả cho rằng điện hạt nhân không phải giải pháp duy nhất, nhưng là một lựa chọn nghiêm túc trong quá trình chuyển dịch năng lượng. Rủi ro là có thật, song không thể tách rời khỏi nhu cầu điện ổn định, quy mô lớn của các nền kinh tế hiện đại. Theo cuốn sách, vấn đề không nằm ở việc "có hay không", mà là cách đánh giá điện hạt nhân trong mối tương quan với các nguồn năng lượng khác.

Nội dung sách cũng dành nhiều dung lượng cho những lo ngại thường gặp. Các tai nạn lớn trong lịch sử như Three Mile Island, Chernobyl hay Fukushima được phân tích để rút ra bài học về an toàn. Vấn đề chất thải phóng xạ, chi phí dài hạn và yếu tố chính trị cũng được đặt lên bàn cân, thay vì né tránh.

Tác giả Bertrand Barré là kỹ sư và chuyên gia hàng đầu về năng lượng hạt nhân. Ông từng giữ vị trí giám đốc khoa học của Tập đoàn Areva, nay là Orano - một trong những tập đoàn hạt nhân lớn của Pháp. Hàng chục năm làm việc trực tiếp trong thiết kế, vận hành và hoạch định chính sách giúp ông mang đến góc nhìn kỹ thuật, thực tế, ít màu sắc tranh luận cảm tính. Cuốn sách còn có lời tựa của Jean-Marc Jancovici, chuyên gia nổi tiếng về năng lượng và khí hậu, góp phần củng cố độ tin cậy học thuật

Cuốn sách cũng nhận được sự đánh giá tích cực từ giới chuyên môn trong nước. TS Trần Chí Thành, Viện trưởng Năng lượng nguyên tử Việt Nam, cho rằng tác phẩm giúp truyền tải kiến thức vốn không dễ hiểu tới đông đảo công chúng, trong bối cảnh điện hạt nhân đang được quan tâm trở lại.

Khi năng lượng hạt nhân dần quay lại bàn nghị sự tại nhiều quốc gia, Năng lượng hạt nhân - Vì sao? không nhằm đưa ra câu trả lời dứt khoát, mà đặt nền tảng tri thức cho các cuộc thảo luận dài hạn. Với độc giả đại chúng quan tâm đến công nghệ và năng lượng, đây là cuốn sách giúp hiểu rõ vấn đề trước khi tranh luận.