Bệnh nhân N.T.Đ., 77 tuổi ở Hà Nội, có tiền sử đái tháo đường, tăng huyết áp và bệnh tim thiếu máu cục bộ, hiện đang điều trị bằng thuốc theo đơn. Khoảng một tháng trước, bệnh nhân xuất hiện sốt liên tục kèm theo đau bụng âm ỉ kéo dài, không rõ nguyên nhân. Gia đình đã đưa ông đến cơ sở y tế thăm khám, sau đó chuyển đến Trung tâm Phẫu thuật Gan mật- Tiêu hóa, Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới Trung ương để kiểm tra chuyên sâu.
Tại bệnh viện, các bác sĩ tiến hành đánh giá toàn diện tình trạng bệnh nhân. Kết quả chụp cắt lớp vi tính (CT scan) cho thấy ổ áp xe tại thùy gan trái đã phát triển trên 10 cm, bên trong có một dị vật mắc kẹt – chính là nguyên nhân gây nhiễm trùng kéo dài. May mắn, bệnh lý tim mạch của bệnh nhân đã được kiểm soát tốt hơn, tạo điều kiện thuận lợi cho phẫu thuật.
 |
Ảnh minh họa: Internet |
TS.BS Nguyễn Minh Trọng, Giám đốc Trung tâm Phẫu thuật Gan mật – Tiêu hóa cho biết: "Sau khi cân nhắc kỹ lưỡng, chúng tôi quyết định phẫu thuật nội soi cắt thùy gan trái để loại bỏ dị vật và xử lý ổ áp xe, ngăn ngừa những biến chứng nguy hiểm có thể xảy ra."
Trong quá trình phẫu thuật, các bác sĩ phát hiện ổ áp xe lớn, đường kính hơn 10 cm, nằm ở thùy gan trái và dính vào bờ cong nhỏ của dạ dày. Bên trong, có một chiếc tăm tre dài khoảng 5 cm đã cắm sâu vào nhu mô gan. May mắn cho bệnh nhân là ổ áp xe còn khu trú tại gan chứ chưa vỡ có thể gây viêm phúc mạc (có thể nguy hiểm đến tính mạng bệnh nhân) điều này giúp quá trình phẫu thuật diễn ra thuận lợi hơn. Các bác sĩ đã cắt bỏ thùy gan trái kèm ổ áp xe và lấy dị vật. Sau phẫu thuật, bệnh nhân tỉnh táo, ổn định hồi phục nhanh chóng.
Qua khai thác bệnh sử, bệnh nhân có thói quen ngậm tăm tre sau khi ăn, thậm chí cả khi đi ngủ. Điều này khiến ông vô tình nuốt phải tăm mà không hay biết. Do nhỏ, sắc nhọn và cứng, tăm tre có thể dễ dàng xuyên thủng thành dạ dày, sau đó di chuyển đến gan, ruột non hoặc đại tràng. Nếu không được phát hiện kịp thời, dị vật này có thể gây tổn thương nghiêm trọng, dẫn đến viêm nhiễm kéo dài và hình thành ổ áp xe nguy hiểm.
 |
Bệnh nhân Đ đang hồi phục tốt sau ca phẫu thuật. Ảnh: Bệnh viện cung cấp |
Theo bác sĩ Đào Thị Hồng Nhung, Khoa Chẩn đoán Hình ảnh, Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới Trung ương, dị vật đường tiêu hoá là vấn đề không thường gặp, đặc biệt là trường hợp dị vật xuyên thủng vào gan. Với những dị vật như tăm tre, chụp X-quang bụng thường không có nhiều giá trị trong chẩn đoán.
Trường hợp bệnh nhân Đ., siêu âm và chụp cắt lớp vi tính (CT scan) đã giúp phát hiện chính xác vị trí dị vật thông qua hình ảnh tăng âm trên siêu âm và tăng tỷ trọng trên phim CT. Với nhiều kinh nghiệm trong chẩn đoán và điều trị các bệnh lý gây áp xe gan, các bác sĩ chẩn đoán hình ảnh đã góp phần trong chẩn đoán nguyên nhân trước mổ, tạo điều kiện cho bác sĩ lựa chọn phương pháp điều trị phù hợp cho từng bệnh nhân.
TS.BS Nguyễn Minh Trọng cảnh báo rằng nếu không can thiệp kịp thời, bệnh nhân có thể đối mặt với nhiều biến chứng nguy hiểm như áp xe gan lan rộng, vỡ vào ổ bụng, gây viêm phúc mạc nghiêm trọng. Ngoài ra, nhiễm trùng huyết cũng là một rủi ro lớn, đặc biệt ở bệnh nhân cao tuổi có bệnh nền. Nếu dị vật tiếp tục di chuyển, nó có thể gây thủng ruột non hoặc đại tràng, dẫn đến viêm phúc mạc và tắc ruột. Không chỉ vậy, tổn thương gan lan rộng còn có thể ảnh hưởng nghiêm trọng đến chức năng gan về lâu dài. Ngoài tăm tre, các dị vật khác như xương cá, xương gà, đinh ghim hay mảnh kim loại nhỏ cũng có thể gây hậu quả nguy hiểm nếu không được phát hiện và xử lý kịp thời.
Để tránh nguy cơ nuốt phải dị vật và những hậu quả đáng tiếc, các bác sĩ khuyến cáo: Không ngậm tăm tre sau khi ăn, đặc biệt khi nằm hoặc đi ngủ..Nhai kỹ trước khi nuốt, tránh cười đùa, nói chuyện, xem ti vi hoặc dùng điện thoại khi ăn để hạn chế nguy cơ hóc dị vật. Trong trường hợp nghi ngờ đã nuốt phải dị vật, tuyệt đối không tự móc họng, vì điều này có thể khiến dị vật đâm sâu hơn vào niêm mạc hoặc di chuyển đến vị trí nguy hiểm. Tuyệt đối không áp dụng các phương pháp dân gian như uống giấm hay ăn cơm nóng để cố đẩy dị vật xuống, vì có thể khiến dị vật đi sâu hơn và gây tổn thương nghiêm trọng. Khi có triệu chứng đau bụng kéo dài, sốt không rõ nguyên nhân, cần đến ngay cơ sở y tế để được thăm khám và xử trí kịp thời.
