Tại Khoa Hô hấp, Bệnh viện Nguyễn Trãi (TP.HCM), mỗi ngày điều trị cho khoảng 80 bệnh nhân mắc các bệnh lý về đường hô hấp. Trong đó có những trường hợp biến chứng nặng do cúm mùa, tập trung chủ yếu ở nhóm người lớn tuổi và có bệnh nền.
Cụ bà H.T.G (83 tuổi, ngụ tỉnh Đồng Nai) đến cấp cứu tại Bệnh viện Nguyễn Trãi trong tình trạng sốt, ho kéo dài, thường xuyên khó thở, không thể lấy hơi được.
“Trước khi đến đây, gia đình cũng đưa bà đi khám ở các phòng khám ngoài và bệnh viện địa phương nhưng tình trạng vẫn không thuyên giảm. Lúc đầu, gia đình nghĩ bà bị cảm cúm, viêm phổi thông thường chứ không nghĩ tình trạng nghiêm trọng như vậy”, người nhà bệnh nhân cho biết.
Tại bệnh viện, bà G. được chẩn đoán phổi tổn thương nặng, phải thở máy. Bác sĩ cho biết, bà có nhiều bệnh nền, bao gồm bệnh tim mạch, bệnh thận, bệnh phổi và còn có tình trạng suy giảm miễn dịch khiến cho bệnh nhân dễ gặp các biến chứng nghiêm trọng khi mắc bệnh về đường hô hấp.
Bệnh nhân mắc cúm mùa phải thở máy, điều trị tích cực tại Bệnh viện Nguyễn Trãi.
Trường hợp khác là bệnh nhân V.T.L (74 tuổi, ngụ TP.HCM) nhập viện trong tình trạng mệt mỏi, đau nhức toàn thân và đau đầu kéo dài.
Ban đầu, bà vẫn còn có thể đi lại bình thường. Tuy nhiên, sau đó tình trạng sức khỏe yếu dần, việc đi lại trở nên khó khăn hơn, đặc biệt là khi lên xuống cầu thang. Có thời điểm bà gần như không thể di chuyển, phải ngồi một chỗ và sinh hoạt hạn chế.
Ngoài ra, bà còn ăn uống kém, cảm giác mệt mỏi kéo dài khiến sức khỏe suy giảm rõ rệt. Trước tình trạng đó, người thân đã quyết định đưa bà đến bệnh viện để thăm khám và điều trị.
Bệnh nhân được chẩn đoán mắc bệnh lý về đường hô hấp trên nền bệnh đái tháo đường phải thở máy và điều trị tích cực trong thời gian dài.
Theo bác sĩ, điểm chung của các ca bệnh nặng hầu hết là người lớn tuổi, người có bệnh nền và chưa từng tiêm phòng vaccine cúm mùa.
BS CK2 Mã Thạnh Hữu Nghĩa, Phó khoa Hô hấp, Bệnh viện Nguyễn Trãi, TP.HCM cho biết, các bệnh hô hấp, đặc biệt là cúm, thường gia tăng vào mùa lạnh và thời điểm giao mùa khi thời tiết thay đổi thất thường.
“Thời điểm trước Tết Nguyên đán thường là giai đoạn ghi nhận nhiều ca cúm dương tính nhất. Sau Tết, số ca bệnh có xu hướng giảm dần nhưng vẫn cao hơn so với những thời điểm khác trong năm vì đây vẫn là giai đoạn cuối của mùa lạnh là điều kiện thuận lợi cho virus cúm phát triển”, BS Nghĩa nói.
Sự gia tăng của cúm mùa không chỉ liên quan đến việc đi lại, giao thương nhiều trong dịp lễ, Tết mà còn do các yếu tố môi trường. Thời tiết lạnh giúp virus cúm tồn tại lâu hơn trong môi trường. Đồng thời, các giọt bắn chứa virus khi phát tán trong không khí lạnh và khô cũng có thể tồn tại lâu hơn, làm tăng nguy cơ lây nhiễm.
Bác sĩ khuyến cáo, tiêm vaccine là biện pháp quan trọng để phòng tránh cúm mùa.
Theo bác sĩ, chẩn đoán cúm có thể dựa vào xét nghiệm xác định virus cúm, nhưng không phải trường hợp nào cũng cần thực hiện xét nghiệm. Với những bệnh nhân có triệu chứng điển hình như sốt, đau họng, đau nhức cơ, mệt mỏi, nhức mỏi toàn thân, bác sĩ có thể định hướng chẩn đoán cúm dựa trên biểu hiện lâm sàng.
Phần lớn các trường hợp cúm ở người khỏe mạnh có thể tự khỏi. Tuy nhiên, ở những người có bệnh nền hoặc sức đề kháng kém, cúm có thể trở nặng và gây ra nhiều biến chứng nguy hiểm.
“Đặc biệt ở những người có bệnh nền như bệnh tim mạch, bệnh hô hấp mạn tính, bệnh thận, tiểu đường hoặc tình trạng suy giảm miễn dịch, cúm mùa có thể khiến cho bệnh nền nặng hơn và dẫn tới các biến chứng nguy hiểm”, BS Nghĩa cho biết.
Theo TS.BS Nguyễn Minh Ngọc, Trưởng Phòng khám Đa khoa, Viện Pasteur TP.HCM, cúm mùa là bệnh truyền nhiễm lưu hành quanh năm tại Việt Nam, do đặc điểm khí hậu nhiệt đới gió mùa. Do đó, việc tiêm phòng cúm cũng được khuyến khích thực hiện quanh năm, không nên chờ đến khi xuất hiện dịch hoặc khi nghe thông tin cúm gia tăng mới đi tiêm. .
“Đối với các nhóm nguy cơ cao như trẻ nhỏ, người cao tuổi, người có bệnh mạn tính và phụ nữ mang thai, cúm có thể khiến tình trạng bệnh nền trở nên nghiêm trọng hơn hoặc làm tăng nguy cơ biến chứng nặng. Ở những người này, tiêm vaccine cúm giúp giảm nguy cơ xuất hiện các đợt cấp của bệnh mạn tính, đồng thời giảm mức độ nặng nếu không may mắc bệnh. Vì vậy, đây là nhóm được khuyến cáo nên tiêm phòng cúm một cách tích cực”, BS Ngọc nói.
Để phòng tránh bệnh, bác sĩ khuyến cáo, người dân cần chú ý duy trì chế độ dinh dưỡng đầy đủ để tăng cường hệ miễn dịch. Bên cạnh đó, nên duy trì thói quen sinh hoạt lành mạnh như vận động phù hợp, phơi nắng buổi sáng, giữ môi trường sống thông thoáng, sạch sẽ và tránh ẩm thấp.
Quan trọng không kém là kiểm soát tốt các bệnh nền đang mắc và tiêm vaccine đầy đủ theo khuyến cáo, đặc biệt là vaccine cúm hằng năm, nhằm giảm nguy cơ mắc bệnh và hạn chế các biến chứng nguy hiểm.
