T.N.P.L (20 tuổi, ngụ Cần Thơ) được người nhà đưa đến Bệnh viện Chợ Rẫy trong tình trạng tỉnh táo nhưng đau đầu nhiều, liệt mặt trái, yếu chân trái, liệt hoàn toàn tay trái.
Theo người nhà bệnh nhân, cách đây khoảng 2 năm, bệnh nhân thường xuyên lên cơn đau đầu kéo dài. Tại bệnh viện địa phương, L. được chẩn đoán sốt xuất huyết, 5 ngày sau bắt đầu bị méo miệng và liệt ½ người trái. Kết quả chụp MRI cho thấy cô gái mắc bệnh Moyamoya và được khuyên chuyển đến bệnh viện Chợ Rẫy để điều trị chuyên sâu.
“Hai năm nay L. thường xuyên lên cơn đau đầu và choáng. Dù đi khám và điều trị nhiều nơi nhưng thường nhầm tưởng triệu chứng do bệnh basedow đang điều trị gây ra, không phát hiện được nguyên nhân từ bệnh lý tắc nghẽn mạch máu não” – người thân bệnh nhân cho biết.
Các bác sĩ phẫu thuật bắc cầu động mạch não cho người bệnh. (Ảnh: BVCC)
Tại khoa Ngoại thần kinh, Bệnh viện Chợ Rẫy, kết quả chụp MRI tưới máu não và DSA động mạch não ghi nhận dấu hiệu của Moyamoya - bệnh lý tắc nghẽn mạch máu não bẩm sinh hiếm gặp. Đây là dạng bệnh mạch máu não tiến triển đặc trưng bởi tình trạng hẹp hoặc tắc dần đoạn tận của động mạch cảnh trong và các nhánh lớn trong sọ, kèm theo sự hình thành hệ tuần hoàn bàng hệ bất thường.
Bệnh tiềm ẩn nguy cơ cao xảy ra đột quỵ thiếu máu não hoặc xuất huyết não tái phát, đặc biệt ở nhóm bệnh nhân trẻ tuổi.
Sau khi hội chẩn và đánh giá tình trạng thực tiễn của bệnh nhân, ê kíp điều trị đã quyết định thực hiện phẫu thuật bắc cầu động mạch não trong và ngoài sọ.
TS BS Trần Minh Trí, Phó Trưởng khoa Ngoại thần kinh bệnh viện Chợ Rẫy cho biết, với trường hợp bệnh Moyamoya có hẹp nặng động mạch não gây triệu chứng yếu liệt ở bệnh nhân, yêu cầu quan trọng nhất là phẫu thuật nối mạch máu não trong và ngoài sọ. Điều này nhằm tái tạo lưu lượng tưới máu não ở vùng tổn thương, cứu những tế bào não chưa bị hoại tử, cải thiện triệu chứng thần kinh và giảm tỷ lệ đột quỵ thứ phát.
Khi dùng kính vi phẫu có huỳnh quang mạch, tại thời điểm tiêm thuốc huỳnh quang ICG, mạch máu trong lúc phẫu thuật hiện lên rõ, giúp phẫu thuật viên đánh giá hình ảnh mạch máu vỏ não, chọn lựa mạch máu có kích thước lớn để làm cầu nối.
"Nhờ vậy, ê kíp xác định được cầu nối thành công trong lúc phẫu thuật và tăng lưu lượng máu vỏ não ngay tức thì - điều mà trước đây phải phụ thuộc rất nhiều vào những bác sĩ có dày dặn kinh nghiệm trong lúc phẫu thuật", BS Trí nhấn mạnh.
Bệnh nhân hồi phục sau phẫu thuật. (Ảnh: BVCC)
Sau phẫu thuật, bệnh nhân bắt đầu tự cử động được tay trái (tay bị liệt). Một ngày sau mổ, tay trái hồi phục sức cơ gốc chi gần như bình thường, tình trạng liệt mặt trái được cải thiện hơn, sức khỏe bệnh nhân ổn định và được xuất viện sau 1 tuần.
Theo khuyến cáo mới nhất của Hội Đột quỵ châu Âu, bệnh Moyamoya có thể được nhận biết sớm qua một số dấu hiệu như đau đầu mãn tính kéo dài, các cơn thoáng thiếu máu não với biểu hiện yếu hoặc tê liệt tay chân, nói khó, tê bì vùng mặt hoặc chi, cũng như tình trạng đột quỵ xảy ra ở người trẻ tuổi.
Các bác sĩ cũng khuyến cáo, khi xuất hiện một trong những triệu chứng kể trên, người bệnh không nên chủ quan mà cần đến cơ sở y tế có chuyên khoa thần kinh để được thăm khám, chẩn đoán kịp thời.
Việc phát hiện và điều trị sớm không chỉ giúp cải thiện triệu chứng mà còn góp phần dự phòng nguy cơ đột quỵ và các biến chứng nghiêm trọng về sau.
