Sau nhiều năm làm nghề, BS CKII Vũ Ngân Hà - Phó Trưởng khoa kiêm Phụ trách Khoa Sản thường, Bệnh viện Phụ Sản Trung ương nhớ rõ ca phẫu thuật đặc biệt, một thai phụ mắc ung thư giai đoạn cuối khi đang mang thai.
Các bác sĩ phải đưa ra quyết định khó khăn, mổ lấy thai sớm để cứu người mẹ, dù em bé sinh non sẽ phải đối mặt với vô số rủi ro. Phòng mổ hôm đó căng thẳng hơn thường lệ. Từng thao tác được thực hiện nhanh nhưng cẩn trọng. Khi em bé được đưa ra khỏi bụng mẹ, cả ê-kíp gần như nín thở.
Trẻ chỉ nặng 1,1 kg. Một tiếng khóc nhỏ, yếu ớt vang lên. “Khoảnh khắc đó, ai cũng nhẹ nhõm”, bác sĩ Hà nhớ lại. Với chị và đồng nghiệp, tiếng khóc ấy giống như tín hiệu báo rằng sự sống đã bắt đầu.
Trong sản khoa, những quyết định như vậy không hiếm. Có những lúc bác sĩ chỉ có vài phút để lựa chọn, bởi trước mắt họ không phải một mà là hai sinh mạng. “Ở nhiều chuyên khoa khác, bác sĩ đứng trước một bệnh nhân. Còn với sản khoa, chúng tôi luôn đứng giữa hai sinh mạng – mẹ và con”, chị nói.
Bác sĩ Vũ Ngân Hà bên những thiên thần nhỏ sinh tại khoa Sản thường, Bệnh viện Phụ Sản Trung ương. (Ảnh: Bống Vũ)
Đến với ngành sản khoa từ những câu chuyện của bố
Bác sĩ Vũ Ngân Hà sinh ra trong gia đình có bố là bác sĩ sản khoa. Tuổi thơ của chị gắn với những câu chuyện về phòng sinh, về những ca mổ giành giật sự sống cho mẹ và bé. Có những buổi tối, khi bố đi trực về rất muộn, cả nhà đã ngủ say, nhưng sáng hôm sau ông lại kể cho các con nghe về một em bé vừa chào đời khỏe mạnh hay một ca cấp cứu căng thẳng kéo dài suốt nhiều giờ.
Những câu chuyện giản dị ấy dần gieo vào chị Hà sự tò mò về nghề y. Với cô bé ngày đó, bệnh viện không phải nơi xa lạ mà giống như một thế giới đặc biệt - nơi mỗi ngày đều có những cuộc chiến âm thầm để bảo vệ sự sống.
Đến khi đứng trước lựa chọn nghề nghiệp, chị quyết định thi vào trường y, phần vì ảnh hưởng từ bố, phần vì muốn tự mình hiểu rõ hơn công việc mà ông đã gắn bó cả đời. “Ban đầu tôi chỉ nghĩ đơn giản là nối tiếp con đường của bố”, chị kể. “Nhưng càng học, càng thực tập trong bệnh viện, tôi càng nhận ra sản khoa là chuyên ngành đặc biệt”.
Theo bác sĩ Hà, sản phụ khoa là lĩnh vực vừa mang tính nội khoa, vừa mang tính ngoại khoa. Bác sĩ không chỉ theo dõi, điều trị các bệnh lý của phụ nữ mà còn phải thành thạo phẫu thuật, xử lý nhanh các tình huống cấp cứu như băng huyết sau sinh, tiền sản giật hay suy thai.
Bác sĩ Hà phẫu thuật cho sản phụ. (Ảnh: Bống Vũ)
Điều khiến chị gắn bó với chuyên ngành này suốt nhiều năm chính là cảm giác được chứng kiến sự sống bắt đầu. “Không nhiều nghề có thể nhìn thấy một em bé cất tiếng khóc đầu tiên ngay trước mắt mình”, chị nói. “Khoảnh khắc đó luôn mang lại cảm xúc rất đặc biệt”.
Tuy vậy, phía sau niềm hạnh phúc ấy là áp lực không nhỏ. Trong nhiều ca cấp cứu, bác sĩ chỉ có vài phút để đưa ra quyết định. Mỗi lựa chọn đều có thể ảnh hưởng trực tiếp đến cả mẹ và con. Chính những trải nghiệm ấy dần rèn cho chị sự bình tĩnh và quyết đoán – điều mà một bác sĩ sản khoa luôn phải có khi bước vào phòng mổ.
Những ca trực lặng lẽ trong ngày Tết
Làm việc trong lĩnh vực gắn liền với phụ nữ, bác sĩ Hà cho rằng bác sĩ nữ có lợi thế nhất định. Nhiều bệnh nhân cảm thấy dễ chia sẻ hơn khi đối diện với bác sĩ cùng giới, đặc biệt là những vấn đề riêng tư liên quan đến sức khỏe sinh sản. Sự thấu hiểu về tâm lý cũng giúp bác sĩ hỗ trợ sản phụ tốt hơn trong quá trình hồi phục sau sinh.
Phía sau niềm vui đón những trẻ chào đời là những hy sinh rất đời thường. Với bác sĩ sản khoa, những ngày lễ hay Tết thường là thời điểm bận rộn nhất. Năm nay, chị Hà trực ngay mùng 1 Tết. “Gia đình đã quen với chuyện đó”, chị nói. “Khi đã chọn nghề y, cũng giống như công an hay quân đội, việc phải xa nhà trong những dịp đặc biệt là điều khó tránh”.
Những năm tháng làm nghề cũng khiến chị thay đổi nhiều. Từ một người từng khá rụt rè, chị trở nên quyết đoán hơn sau vô số ca cấp cứu trong phòng mổ. Niềm vui lớn nhất đôi khi đến từ những điều rất giản dị. Đó là khi một em bé từng được cứu sống quay lại bệnh viện, nắm tay bác sĩ và nói lời cảm ơn. “Đó là hình ảnh đẹp nhất của nghề”, chị nói.
Bác sĩ Hà cùng ê kíp chuẩn bị bước vào một ca phẫu thuật cho sản phụ. (Ảnh: Bống Vũ)
Theo bác sĩ Hà, chuyên ngành sơ sinh ở Việt Nam hiện có những bước tiến đáng kể. Nếu trước đây trẻ sinh non rất khó cứu sống, thì nay nhiều trung tâm có thể nuôi dưỡng những em bé chỉ nặng khoảng 500 gram. Những thai nhi từ 28 tuần tuổi trở lên có cơ hội sống ngày càng cao nhờ sự phối hợp giữa sản khoa, hồi sức sơ sinh và nhiều chuyên khoa khác.
Tại Bệnh viện Phụ Sản Trung ương, nhiều ca bệnh phức tạp còn được phối hợp điều trị với các bệnh viện khác. Có những trường hợp thai phụ phải mổ lấy thai tại bệnh viện ngoại khoa, sau đó em bé được chuyển ngay về trung tâm sơ sinh để chăm sóc đặc biệt, trong khi người mẹ tiếp tục được theo dõi điều trị.
Nhân ngày 8/3, nữ bác sĩ cho biết điều chị mong mỏi nhất là các bác sĩ trẻ kiên trì với nghề và luôn giữ gìn y đức.
“Phía sau mỗi ca sinh nở an toàn là rất nhiều giờ căng thẳng dưới ánh đèn phòng mổ”, chị nói. “Nhưng chỉ cần nghe tiếng khóc của một đứa trẻ, chúng tôi biết rằng mọi nỗ lực đều xứng đáng.”
