Mới đây, Bệnh viện Sản Nhi tỉnh Ninh Bình đã tiếp nhận và cấp cứu một bệnh nhi 12 tuổi bị ngộ độc sau khi ăn hạt củ đậu.
Theo khai thác bệnh sử, sau khi ăn khoảng 3 đến 4 hạt củ đậu luộc, trẻ xuất hiện các triệu chứng đau bụng, buồn nôn. Bệnh nhi không có biểu hiện đau đầu, chóng mặt hay co giật. Nhận thấy dấu hiệu bất thường, gia đình đã nhanh chóng đưa trẻ đến bệnh viện để được cấp cứu kịp thời.
Cháu bé 12 tuổi ở Ninh Bình ngộ độc sau khi ăn hạt quả củ đậu (Ảnh: Thanh Bình).
Trước đó, cũng tại Ninh Bình, Bệnh viện Đa khoa Hải Hậu đã tiếp nhận 6 bệnh nhân trong cùng một gia đình, gồm 4 người lớn và 2 trẻ nhỏ, bị ngộ độc sau khi ăn hạt củ đậu. Các bệnh nhân xuất hiện nhiều triệu chứng bất thường như buồn nôn, đau bụng, kích thích, vật vã, rối loạn ý thức, trong đó một trẻ có biểu hiện co giật.
Những trường hợp nặng đã được chuyển lên Bệnh viện Đa khoa Nam Định để tiếp tục cấp cứu. Trong số này, 3 bệnh nhân có diễn biến xấu hơn và được chuyển tiếp lên Bệnh viện Bạch Mai trong tình trạng hôn mê. Hai ca nặng nhất là bệnh nhân 58 tuổi và trẻ 19 tháng tuổi phải thở máy, gây mê, điều trị tích cực tại Trung tâm Chống độc và Trung tâm Nhi khoa.
Bác sĩ Khoa Cấp cứu, Bệnh viện Sản Nhi tỉnh Ninh Bình cho biết, các trường hợp trên là lời cảnh báo nghiêm túc đối với phụ huynh và cộng đồng về nguy cơ ngộ độc khi ăn hạt củ đậu, loại hạt thường bị nhầm tưởng là vô hại.
Theo bác sĩ, củ đậu là loại củ quen thuộc, có vị ngọt mát, được bày bán phổ biến ngoài chợ, thường dùng làm món ăn vặt hoặc chế biến trong bữa ăn gia đình. Tuy nhiên, phần hạt của củ đậu chứa độc tố, tuyệt đối không được sử dụng làm thực phẩm.
Cây củ đậu có củ là thức ăn ngon mát và quen thuộc nhưng các bộ phận khác như thân, lá, quả, hạt lại chứa chất kịch độc gây chết người (Ảnh: Bệnh viện Bạch Mai).
Tuy nhiên, các bộ phận khác của cây củ đậu như thân, lá, hoa, quả và hạt lại chứa độc tố tự nhiên có thể gây nguy hiểm cho sức khỏe con người. Trong đó, hạt củ đậu chứa chất kịch độc rotenone, thường được sử dụng trong sản xuất thuốc trừ sâu và diệt cỏ, có tác động trực tiếp lên hệ thần kinh, gây ức chế quá trình chuyển hóa năng lượng của tế bào.
Thân, lá, quả và hạt của cây củ đậu có hình dạng dễ bị nhầm lẫn với đậu cove và một số loại cây họ đậu khác. Do thiếu hiểu biết, nhiều người dân và trẻ em đã hái ăn các bộ phận này, dẫn đến ngộ độc nặng.
Khi bị ngộ độc do ăn quả, hạt hoặc các bộ phận khác của cây củ đậu, người bệnh thường xuất hiện các triệu chứng như buồn nôn, nôn ói, đau bụng, tiêu chảy, choáng váng, khó thở. Trường hợp nặng có thể dẫn đến hôn mê, thậm chí tử vong nếu không được xử trí kịp thời.
Các bác sĩ khuyến cáo, khi phát hiện người lỡ ăn phải phần kịch độc của cây củ đậu, trong vòng một giờ cần tiến hành sơ cứu và nhanh chóng đưa người bệnh đến cơ sở y tế gần nhất. Với người lớn hoặc trẻ lớn còn tỉnh táo, hợp tác, có thể cho uống nước để gây nôn trước khi đến bệnh viện cấp cứu.
Củ đậu, món ăn quen thuộc của nhiều gia đình Việt (Ảnh: Thanh Bình).
Khi xuất hiện các triệu chứng nghi ngộ độc, cần tiến hành sơ cứu theo điều kiện sẵn có tại chỗ, đồng thời gọi cấp cứu hoặc liên hệ nhân viên y tế gần nhất để được hỗ trợ và đưa người bệnh tới cơ sở y tế kịp thời.
Bác sĩ Bệnh viện Sản Nhi tỉnh Ninh Bình khuyến cáo, người dân tuyệt đối không ăn hạt củ đậu. Người lớn cần nhắc nhở, giám sát trẻ nhỏ, tránh để trẻ tò mò ăn thử hạt củ đậu. Khi có dấu hiệu ngộ độc, cần đưa người bệnh đến ngay cơ sở y tế gần nhất để được cấp cứu kịp thời.
“Ngộ độc hạt củ đậu vô cùng nguy hiểm, hiện chưa có thuốc điều trị đặc hiệu, có thể gây tử vong nhanh chóng. Mỗi người dân cần nâng cao cảnh giác, chủ động chia sẻ thông tin này tới người thân, gia đình, bạn bè và cộng đồng để tránh những trường hợp đáng tiếc”, bác sĩ nhấn mạnh.
