Tuấn bị chân vòng kiềng bẩm sinh (chân chữ O), dần dần chân phải vẹo nhiều hơn chân trái 15 độ, ngắn hơn 1 cm, khiến đi hụt chân và thường xuyên đau sau chơi thể thao. Sau phẫu thuật cắt xương chỉnh trục chi tại một bệnh viện, chân phải của Tuấn lại biến dạng từ chân chữ O sang chân chữ X.
Tại Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh Hà Nội, ThS.BS Nguyễn Quang Tôn Quyền, Phó trưởng khoa Chấn thương chỉnh hình, xác định gối phải của người bệnh vẹo ngoài 6 độ, chỉ định phẫu thuật chỉnh trục chân dưới sự trợ giúp của cánh tay robot Artis Pheno.
Trục chân phải vẹo ngoài trên phim chụp CT (trái) và X-quang (giữa) được phẫu thuật chỉnh về trung tính (phải). Ảnh: Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh
Bác sĩ Quyền dùng phần mềm 3D lên kế hoạch mổ, mô phỏng chính xác vị trí cắt xương, góc chỉnh trục và nêm xương cần ghép. Bác sĩ mở đường mổ cũ, tháo nẹp vít cũ, đục xương theo đường cắt cũ. Cánh tay robot Artis Pheno cho phép tái tạo hình ảnh 3D liên tục trong mổ, giúp bác sĩ theo dõi trục cơ học của chân người bệnh trong thời gian thực, điều chỉnh xương chày và ghép xương.
Khi chân Tuấn ở đúng vị trí trung tính 0 độ, bác sĩ Quyền đặt nẹp khóa mới ngoài đầu xương chày để cố định xương trong tư thế mới. Hậu phẫu hai tiếng, Tuấn ít đau, có thể xuống giường, đi lại bằng dụng cụ hỗ trợ, sinh hoạt, ăn uống bình thường. Phim chụp X-quang sau mổ cho thấy chân phải hết vẹo, trở lại vị trí giải phẫu trung tính, chiều dài hai chân đồng đều.
Tuấn được xuất viện sau mổ hai ngày. Bác sĩ Quyền khuyến cáo người bệnh đi lại nhẹ nhàng trong 6 tuần đầu, tập phục hồi chức năng sớm để lấy lại tầm vận động khớp gối. Sau 6-8 tuần, Tuấn có thể bắt đầu tỳ đè chân mổ, dự kiến bình phục hoàn toàn sau 3-6 tháng, có thể chơi lại thể thao.
Bác sĩ Quyền và êkíp phẫu thuật cho Tuấn. Ảnh: Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh
Theo bác sĩ Quyền, chân vòng kiềng là tình trạng sinh lý thường gặp ở trẻ nhỏ, có thể tự hết khi lớn lên. Nhưng một số trẻ có chân vòng kiềng nặng hơn, nếu không được điều trị đúng, lớn không tự cải thiện khiến chân có hình dạng bất thường, mất thẩm mỹ. Chân vòng kiềng khiến hông, đầu gối, mắt cá chân chịu nhiều áp lực hơn, gây thoái hóa khớp sớm, tăng nguy cơ phải thay khớp ở tuổi trung niên.
Bác sĩ Quyền khuyến cáo phụ huynh nên cho trẻ đi khám sớm nếu thấy chân còn vòng kiềng nặng. Tùy tình trạng, bác sĩ chỉ định theo dõi thêm hoặc dùng giày chuyên dụng, nẹp để định hình xương chân. Người trưởng thành bị chân vòng kiềng có thể được phẫu thuật bảo tồn khớp gối, tránh nguy cơ phải thay khớp nhân tạo sau này.
Hiện, nhiều công nghệ như chụp cắt lớp vi tính dựng hình 3D, C-arm 3D trong mổ... hỗ trợ bác sĩ phẫu thuật chỉnh trục chi vòng kiềng, chữ X chính xác. Người bệnh nên điều trị tại bệnh viện chuyên khoa để được phẫu thuật chính xác, hiệu quả, tránh biến chứng phải phẫu thuật lại nhiều lần.
