“Kẻ thù thầm lặng” của gan
Mới đây, trong một chương trình truyền hình, ca sĩ Vũ Cát Tường đã chia sẻ câu chuyện đầy xúc động về hành trình đối mặt với bệnh viêm gan B. Trước đó, cha của nữ ca sĩ cũng mắc viêm gan B, bệnh tiến triển thành ung thư gan và qua đời chỉ một thời gian ngắn sau lễ cưới của cô.
Nhận thức rõ nguy cơ ung thư gan từ căn bệnh này, Vũ Cát Tường đều đặn thực hiện tầm soát thường xuyên. “Tôi đang bị bệnh viêm gan siêu vi B giống ba, phải uống thuốc hằng ngày và tầm soát ung thư 3 tháng/lần”, cô chia sẻ.
Câu chuyện của Vũ Cát Tường không chỉ là lời nhắc nhở về mức độ nghiêm trọng của viêm gan B mà còn nhấn mạnh tầm quan trọng của việc phát hiện và quản lý bệnh sớm. Tại Việt Nam, viêm gan B là một trong những nguyên nhân hàng đầu gây ung thư gan - loại ung thư đứng thứ hai về tỷ lệ mắc sau ung thư vú (thống kê năm 2022).
Viêm gan B là bệnh do virus HBV gây ra, tấn công trực tiếp vào gan và có thể dẫn đến các biến chứng nguy hiểm như suy gan cấp, viêm gan mạn, xơ gan, ung thư gan.
Theo bác sĩ Nguyễn Quốc Phương, giảng viên bộ môn Truyền Nhiễm (Đại học Y Hà Nội), Việt Nam hiện có khoảng 10 triệu người nhiễm virus viêm gan B. Đường lây truyền chính là từ mẹ sang con trong thai kỳ, bên cạnh các con đường như tiếp xúc với máu hoặc dịch cơ thể nhiễm virus. Bệnh không di truyền.
Điểm nguy hiểm của viêm gan B nằm ở chỗ đa số bệnh nhân không có triệu chứng rõ ràng. Một số người có thể trải qua các dấu hiệu ban đầu như mệt mỏi, sốt, đau cơ, vàng da, nước tiểu sẫm màu nhưng những triệu chứng này thường biến mất sau 2-6 tuần.
“Nhiều người chỉ tình cờ phát hiện bệnh khi đi kiểm tra sức khỏe hoặc men gan tăng bất thường”, bác sĩ Phương cho biết.
Để xác định nhiễm viêm gan B, xét nghiệm máu là phương pháp hiệu quả nhất. Hơn 90% trường hợp nhiễm virus có thể tự đào thải mà không trở thành mạn tính. 5-10% còn lại không thể loại bỏ virus, dẫn đến tình trạng “mang mầm bệnh mạn tính” hoặc viêm gan B mạn.
Đối với những người đã nhiễm viêm gan B, việc tuân thủ hướng dẫn của bác sĩ rất quan trọng. Thuốc kháng virus có thể được chỉ định để giảm lượng virus và làm chậm tiến triển của bệnh, nhưng hiếm ai khỏi hoàn toàn. “Mục tiêu của điều trị là kiểm soát virus, ngăn bệnh tiến triển thành xơ gan hoặc ung thư gan", bác sĩ Phương giải thích.
Người bệnh cần thực hiện kiểm tra định kỳ 3-6 tháng/lần, bao gồm xét nghiệm alpha-FP và siêu âm ổ bụng để tầm soát ung thư gan. Nếu có dấu hiệu bất thường, bác sĩ sẽ chỉ định thêm các phương pháp chẩn đoán hình ảnh chuyên sâu.
Nguy hiểm tăng khi nhiễm virus ngày nhỏ
Bác sĩ Phương nhấn mạnh rằng nguy cơ viêm gan B mạn tính tăng cao ở những người nhiễm virus khi còn nhỏ. Khoảng 90% trẻ sơ sinh nhiễm virus sẽ phát triển thành bệnh mạn tính, trong khi tỷ lệ này giảm xuống còn 1/3 ở trẻ dưới 6 tuổi. Ngược lại, hầu hết trẻ trên 6 tuổi và người lớn có khả năng phục hồi hoàn toàn mà không để lại hậu quả lâu dài.
Cách hiệu quả nhất để ngăn ngừa viêm gan B là tiêm vắc-xin, đặc biệt cho trẻ sơ sinh và những người chưa từng nhiễm bệnh. Ngoài ra, mọi người cần thực hiện các biện pháp phòng ngừa như:
- Tránh tiếp xúc với máu hoặc dịch cơ thể của người nhiễm bệnh.
- Sử dụng kim vô trùng khi xăm hình hoặc xỏ khuyên.
- Sử dụng bao cao su khi quan hệ tình dục.
- Không dùng chung kim tiêm.
- Đối với phụ nữ mang thai nhiễm viêm gan B, việc quản lý chặt chẽ trong thai kỳ và sau sinh là yếu tố then chốt để giảm nguy cơ lây truyền cho trẻ.
Bác sĩ Phương khuyến cáo mỗi người dù có nguy cơ cao hay không, việc tiêm phòng, kiểm tra sức khỏe định kỳ, và duy trì lối sống an toàn là chìa khóa để bảo vệ gan, tránh nhiễm viêm gan B.
