Cách nuôi dạy con của cha mẹ nữ chủ nhân 'Nobel Toán học'

Giáo sư Hong Wang, chủ nhân huy chương Fields 2026, cho biết chính sự tôn trọng, không tạo áp lực điểm số của cha mẹ là nền tảng giúp cô thành công.

Tối 23/7/2026, Hong Wang, 35 tuổi, giáo sư Viện Toán Courant (Đại học New York, Mỹ) và Viện Nghiên cứu Khoa học Cao cấp Pháp (IHES), trở thành một trong bốn người giành huy chương Fields. Cô là nhà toán học nữ thứ ba trên thế giới nhận giải thưởng được ví như "Nobel Toán học". Trong lịch sử, chưa tới 70 người được vinh danh.

Hong Wang nhận giải nhờ giải quyết "Giả thuyết Kakeya" trong không gian ba chiều - bài toán làm khó giới toán học hơn một thế kỷ.

Hong Wang lớn lên tại thành phố Quế Lâm (Quảng Tây, Trung Quốc). Cha cô, ông Wang Yingwen, dạy toán. Mẹ cô, bà Xiao Runluan, giáo viên tiếng Anh.

"Toán học là cách để tôi hiểu thế giới", Wang cho biết. Cô kể bài toán đầu tiên thuở nhỏ là: "Trên một mặt phẳng có 7 điểm, nếu 3 điểm xếp thành một hàng, có thể tìm được bao nhiêu hàng?". Việc tự tìm ra đáp án khiến toán học trở thành trò chơi trí tuệ yêu thích của cô.

Hong Wang cho biết tuổi thơ của cô không bị bao kín bởi sách luyện thi. Cha mẹ muốn cô có cuộc sống bình thường, đi dạo, xem truyền hình hay chơi thể thao. Cô đọc thần thoại Hy Lạp, Harry Potter, hay Chúa tể những chiếc nhẫn. Cha mẹ không tạo áp lực điểm số và không can thiệp vào việc cô đọc sách gì.

Năm 4 tuổi, Wang bị bỏng nước sôi ở cánh tay, phải nằm viện dài ngày và phẫu thuật ghép da. Cha mẹ khuyến khích cô tự học và đọc sách. Nhờ đó, cô lên lớp 2 khi mới 5 tuổi.

Năm 2007, Wang 16 tuổi, đỗ Đại học Bắc Kinh. Khi xóm làng chúc mừng, mẹ cô nói: "Đỗ Bắc Đại chưa thể gọi là thành công. Cuộc đời còn rất dài, không nên để một kỳ thi quyết định tất cả".

Do trường chỉ tuyển một sinh viên ngành Toán tại Quảng Tây, cô nhập học chuyên ngành Khoa học Trái đất và Không gian. Tự học giáo trình Toán từ năm nhất, cô vượt qua bài kiểm tra để chuyển sang khoa Toán vào năm hai.

Tốt nghiệp năm 2011, cô sang Pháp lấy bằng kỹ sư trường Bách khoa Paris và thạc sĩ Đại học Paris 11. Năm 2019, cô hoàn thành bằng tiến sĩ tại Viện Công nghệ Massachusetts (MIT).

Con đường học thuật của Hong Wang không hoàn toàn bằng phẳng. Khi học thạc sĩ, cô từng mất phương hướng, tạm gác toán học để theo đuổi ngành kiến trúc và đi thực tập tại một văn phòng thiết kế. Trước quyết định của con, cha mẹ Wang tạo không gian để cô thử nghiệm. "Mệt thì nghỉ, không mệt thì học thêm một chút", mẹ cô nói.

Sự thấu hiểu và tôn trọng quyền tự quyết của cha mẹ giúp Hong Wang sau một con đường vòng nhận ra toán học - nơi cho phép tự do xây dựng logic - mới là đam mê lớn nhất. Từ đó, cô toàn tâm toàn ý vào nghiên cứu.

Năm 2022, cô nhận giải Maryam Mirzakhani New Frontiers và giải Salem năm 2025. Tháng 9/2025, cô trở thành giáo sư chung thân của Viện IHES. Tháng 6/2026, cô được trao chức danh Giáo sư tại Đại học New York.

Cha mẹ cô từ chối phần lớn các cuộc phỏng vấn. Ông Wang Yingwen từng khước từ cơ hội chuyển công tác tại cơ quan chính quyền huyện để có thời gian chăm sóc con gái.

Tại lễ trao huy chương Fields, video giới thiệu của Hong Wang xuất hiện hình ảnh phong cảnh Quế Lâm. Cô cho biết luôn dành thời gian về quê đi dạo cùng cha mẹ. Nữ giáo sư nói sự không can thiệp và chấp nhận vô điều kiện của gia đình là nền tảng giúp cô đạt được các thành tựu khoa học.

(Theo Tạp chí Hôn nhân và Gia đình Trung Quốc)