Phản ánh nêu trên được cử tri tỉnh Lào Cai gửi về Bộ Y tế sau kỳ họp thứ 10 Quốc hội khoá 15. Cử tri đề nghị Bộ Y tế sớm bổ sung các thuốc điều trị ung thư vào danh mục BHYT thanh toán; đồng thời có giải pháp bảo đảm nguồn cung ứng đầy đủ, kịp thời để bệnh nhân được tiếp cận thuốc theo chế độ, giảm bớt khó khăn trong quá trình điều trị.
Trả lời cử tri, Bộ Y tế cho biết Thông tư 20/2022 về ban hành danh mục và tỷ lệ, điều kiện thanh toán đối với thuốc hóa dược, sinh phẩm, thuốc phóng xạ và chất đánh dấu thuộc phạm vi được hưởng của người tham gia BHYT đã quy định 1.037 hoạt chất/thuốc hóa dược và sinh phẩm thuộc 27 nhóm lớn, cùng 59 thuốc phóng xạ và chất đánh dấu; trong đó có 76 hoạt chất thuộc nhóm thuốc điều trị ung thư và điều hòa miễn dịch.
Ngoài ra, danh mục thuốc BHYT tại Việt Nam được quy định theo tên hoạt chất hoặc thành phần, không quy định theo hàm lượng, dạng bào chế hay tên thương mại. Do đó, việc lựa chọn thuốc thành phẩm được quỹ BHYT thanh toán tại các cơ sở khám chữa bệnh không bị giới hạn bởi chỉ định điều trị, chuyên khoa điều trị hoặc việc điều trị bệnh cấp tính hay mạn tính.
"Trên thực tế, số lượng thuốc thương mại được quỹ BHYT chi trả lớn hơn nhiều so với danh mục thuốc được quy định theo tên hoạt chất, thành phần", Bộ Y tế nêu rõ.
Lãnh đạo Bộ cũng cho biết đang rà soát, sửa đổi, bổ sung Thông tư 20/2022 nhằm đáp ứng nhu cầu điều trị và bảo đảm tốt hơn quyền lợi của người tham gia BHYT. Bộ Y tế đang xin ý kiến các đơn vị liên quan để hoàn thiện dự thảo thông tư, dự kiến ban hành trong năm 2026.
Theo dự thảo, danh mục thuốc BHYT sẽ được bổ sung một số thuốc điều trị ung thư, bệnh mạn tính và bệnh hiếm; đồng thời sửa đổi, bổ sung điều kiện và tỷ lệ thanh toán đối với một số thuốc đã có trong danh mục, nhằm nâng cao khả năng tiếp cận thuốc, giảm gánh nặng chi phí cho người bệnh và nâng cao hiệu quả điều trị.
Gần 9.600 tỷ đồng - số tiền thuốc ung thư Quỹ BHYT chi trả năm 2025
Trả lời VietNamNet, lãnh đạo Vụ Bảo hiểm Y tế (Bộ Y tế) cho biết 30 thuốc điều trị ung thư dự kiến được bổ sung trong đợt này. Đây cũng là nhóm có số thuốc bổ sung cao nhất, chủ yếu là các thuốc phát minh mới như thuốc điều trị đích, kháng thể đơn dòng, thuốc điều trị miễn dịch. Một số loại thuốc có giá 50-60 triệu đồng/lọ được đề xuất đưa vào danh mục BHYT chi trả, với tỷ lệ thanh toán 30-70%.
Điều trị ung thư là "cuộc chiến dài hơi". Tuy nhiên, không ít bệnh nhân đã kiệt quệ tài chính trước khi kết thúc mỗi đợt điều trị. Chi phí điều trị quá cao (chủ yếu do tiền thuốc) khiến nhiều người không đủ khả năng theo đuổi phác đồ lâu dài.
Theo Viện Chiến lược và Chính sách Y tế (Bộ Y tế), chi phí điều trị ung thư đang là một trong những thách thức lớn nhất của hệ thống y tế nước ta.
Thuốc luôn chiếm tỷ trọng chi tiêu lớn nhất trong cấu phần chi trả của Quỹ BHYT. Vụ trưởng Vụ Bảo hiểm y tế Trần Thị Trang cho biết năm 2023, quỹ chi 45.841 nghìn tỷ đồng, chiếm 32,82%; năm 2024 là 50.784 nghìn tỷ đồng, chiếm 31,22%.
"Riêng với nhóm bệnh ung thư, theo thống kê BHYT chi trả cho thuốc điều trị ung thư và điều hòa miễn dịch lên tới gần 9.600 tỷ đồng năm 2025 (chiếm 16,4% cơ cấu quỹ BHYT chi cho các nhóm thuốc)", bà Trang cho biết.
Đặc biệt, các thuốc đích, miễn dịch giá cao, BHYT chưa thanh toán nhiều, chủ yếu người bệnh tự chi trả, thực sự là gánh nặng cho bệnh nhân và gia đình. Một người điều trị thuốc đích hoặc liệu pháp miễn dịch có thể tốn từ 120-150 triệu đồng mỗi tháng.
Khi được BHYT chi trả, tỷ lệ bỏ tiền túi ra mua thuốc của người bệnh sẽ giảm đáng kể, qua đó mở ra cơ hội tiếp cận điều trị cho nhiều bệnh nhân hơn.
